naTemat codziennie –24.02.2023

Wojna. Wojna toczyła się na Bliskim Wschodzie, ale nikt nie przypuszczał, że będzie tak blisko, za naszą granicą. Wojska rosyjskie przekroczyły granice Ukrainy od wschodu i południa oraz od północy z terytorium Białorusi. Ukraina została również zaatakowana z okupowanego przez Rosję od 2014 roku Krymu i kontrolowanej przez niezależnych od Moskwy separatystów części Donbasu. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Załęski ogłosił stan wojenny, zakazując opuszczania kraju mężczyznom w wieku od 18 do 60 lat. Dziesiątki tysięcy Ukraińców chwyciło za broń, wstępując do jednostek obrony terytorialnej. Wojska rosyjskie napierały na największe miasta Ukrainy, w tym Kijów, Charków, ale napotkały silny opór. Chcieli zdobyć stolicę, zająć część Ukrainy na wschód od Dniepru. To jednak się nie powiodło.

Siły ukraińskie odparły atak na Kijów. Nie udało się jednak uratować Hersonia. To miasto stało się pierwszym dużym zajętym przez Rosjan. Kolejnym był Mariupol, kiedy ostatni obrońcy ukraińscy z huty Azovstal poddali się po zaciekłym oporze. Upadek miasta ostatecznie odciął Ukrainę od Morza Azowskiego i zabezpieczył Rosjanom korytarz lądowy na Krym. Przełomowy był wrzesień, gdy siły ukraińskie pokazały, czym jest ich siła w rejonie Charkowa. Rosyjskie wojska musiały wycofać się z okupowanych od miesięcy terenów, a Putin mógł jedynie zarządzić mobilizację ludności cywilnej. To spowodowało z kolei masową ucieczkę Rosjan z kraju. 9 listopada Rosja ogłasza wycofanie się z Hersonia, jedynego zajętego przez jej wojska miasta obwodowego. Wycofanie się sił rosyjskich z rejonu Kijowa na początku kwietnia z kolei pozwoliło odkryć skalę zbrodni popełnionych na ludności cywilnej.

Z danych ONZ-u wynika, że do 5 lutego tego roku w Ukrainie zginęło ponad 8 tysięcy cywilów. Rzeczywista liczba zmarłych jest jednak zdaniem ONZ-u znacznie większa, a według ukraińskich władz może sięgać nawet 41 tysięcy. Do tej pory w walkach poległo od 10 do 13 tysięcy ukraińskich żołnierzy. Po stronie Rosji, jak podają władze Ukrainy, to ponad 145 tysięcy osób. Symbolem zbrodni wojennych Rosji na Ukrainie jest Bucha. Rosyjskie wojska okupowały to miasto na początku inwazji, a po ich wyjściu znaleziono tam masowe groby cywilów oraz zwłoki ze śladami tortur. Rosyjscy żołnierze dopuszczali się gwałtów i z premedytacją mordowali ludzi. Zginęło około tysiąca. ONZ nadal prowadzi w tej sprawie dochodzenie.

Nasz fotoreporter Maciej Stanik zapytał 8 osób o to, jak zapamiętali ten dzień. Dzień ataku Rosji na Ukrainę. Inwazja spowodowała największy kryzys uchodźczy w Europie od czasów II wojny światowej. Ukraińską granicę przekroczyło ponad 18 milionów obywateli. Najwięcej Ukraińców schronienie znalazło w Polsce, ponad 9 milionów 700 tysięcy. Dane te zebrał Łukasz Grzegorczyk, który na naszej stronie opisał jak wygląda konflikt w Ukrainie w liczbach. Jest na naszej stronie głównej, koniecznie przeczytajcie. Teraz walki w dużej mierze toczą się na wschodzie. Ponad milion ukraińskich uchodźców wróciło do domów. Ponad 5 milionów pozostaje jednak poza granicą. To co działo się w naszym kraju w pierwszych dniach wojny, ale też teraz, ta solidarność, ofiarność była dla wielu czymś niesamowitym.