#20 Łomża: kres wojewódzkości
1 stycznia 1999 roku Łomża utraciła status stolicy województwa na skutek wprowadzonej wówczas reformy administracyjnej. Choć status ten dzierżyła niecałe ćwierć wieku, był to dla historii i tożsamości miasta moment ważny, skutki samej reformy okazały się zaś dalekosiężne. Jak wyglądała reforma? Dlaczego Łomża pozostaje w lokalnym konflikcie z Białymstokiem? Jaką rolę w łomżyńskiej miastorii odgrywają Roman Dmowski, Edward Gierek, Jerzy Buzek, krowy, lalkarze i szczypiorniści?O tym, jak Łomża stała się porzuconym dzieckiem polskiej transformacji rozmawiają Jakub Stepaniuk, badacz Wschodu, oraz Dawid Kiljański, prowadzący podcastu miastorie.
Tak, tak. No i Gierek też to zrobił z przyczyn no stricte partyjnych, tak? Dokładnie. Więc wiesz, nagle jak miałeś jakieś tam spotkania tych komitetów wojewódzkich, sekretarzy i tak dalej, no to nagle się wiesz okazywało, że Łomża się dało, bo Krakowa, tak? Łomża i Kraków to były miasta, które miały taki sam status. No tak, bo chodziło też o ten podział władzy i wpływy tych baronów PZPR lokalnych, tak, więc jakby to były dla Gierka taki ważny ruch w rozgrywkach wewnątrz PZPR-u. Dokładnie, więc Łomża w tym 75 roku dostaje status stolicy województwa, nie wiadomo, cały aparat administracyjny trzeba w tej Łomży zainstalować, więc no to są złote czasy dla tego miasta, bo miasto nie dość, że jest niezależne, no to jeszcze miasto, że tak powiem, ma ogromne perspektywy, jeżeli chodzi o swój rozwój. Bo mówię, trzeba wszystkie instytucje wojewódzkie tam zainstalować.
No więc ta próżnia ideologiczna faktycznie, tak, no to jest jakby dla nas cały czas ten wątek, no bo mamy to miasto silnie konserwatywne, prawicowe, z tymi endeckimi też korzeniami, tak, a już współcześnie, w III RP, patrząc na jej historię, też stosunkowo oczywiście niedawno, Mimo tej silnie konserwatywnej tożsamości, łomżanie wybierają na prezydenta, na przykład Mieczysława Czerniawskiego, mimo jego wcześniejszej działalności w strukturach PZPR-u, tak? Ale jeszcze z innej strony później, tak? Mamy spór o ulicę Radziecko, tak? Wiadomo, że to jest etymologicznie nazwa szesnastowieczna, która się pojawia w licznych miastach w ogóle w Polsce, tak? I o próby dekomunizacji ulicy Radzieckiej.
Tak więc jak to widzisz ten dysonans, ten paradoks między konserwatywną Łomżą, a też właśnie jej takim wydaniem w tej historii najnowszej już i jej losami? Dysonansów jest wiele i one znowu są związane z reformami administracyjnymi. No bo kto przyczynia się do tego, że Łomża przeżywa swoje złote czasy, czasy krainy mleka, miodem i niezależnością płynących? PZPR, rok 75. Edward Gierek. Edward Gierek sprawia, że Łomża może wkroczyć w swój złoty wiek. Biegun przeciwny. Kto przyczynia się do tego, że Łomża traci Możliwość życia w swoim złotym wieku jest podporządkowana pod znienawidzonego wschodniego brata. Konserwatywny, jakby tutaj nie mówić, rząd z Jerzem Błuskiem.
AWS-u. AWS, tak. Czyli Solidarność. Czyli Solidarność. W której Łomża jeszcze przed chwilą słynęła, no bo tam Solidarność faktycznie była bardzo mocna, tak, w latach 80. Dokładnie. Więc no ktoś mógłby zadać pytanie, jakiegoż czorta myśmy w tej Solidarności walczyli, jeżeli potem nam ta Solidarność odbiera nasz status wojewódzki, tak. Na pewno ludzie byli w tym wszystkim pogubieni i wydaje mi się, że łatwiej w tym pogubieniu było się odnaleźć. Mówimy tutaj, tak, to są jakieś takie przeciwności losu, jakieś takie no kontradycje na wielu obszarach, tak, i one to prowadziły do tego, że ludzie nagle zobaczyli, że wybranie na prezydenta miasta kogoś, to było wcześniej w PZPR, że pomimo, tak, mówiliśmy o tej endecji całej i tak dalej, nie będzie żadnym problemem. No a potem mamy zwrot w prawo, w mieście przejmuje władzę nowy prezydent, bardzo młody w tamtym okresie z PiSu, który potem w ogóle jest jakby zawieszony w tym PiSie, czy tam wylatuje jakoś z tego PiSu, ale jakoś dalej z tym PiSem się trochę dogaduje, ale jednak PiS chce się go pozbyć, ale nie jest w stanie, bo on też tam na tej swojej niezależności zdobywa się na popularność i tak dalej.
Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podróżnicy dobadają się historii Łomży w kontekście zmian administracyjnych w Polsce w latach 90. XX wieku.
Jakub Stepaniuk opisuje historię Łomży jako miasta wojewódzkiego i powiatowego, a także wprowadza w temat reformy administracyjnej w 1998 roku.
Jakub Stepaniuk szczegółowo opisuje reformę administracyjną, która wprowadziła zmiany w statusie Łomży, a także kontrowersje związane z tym zmianami.
Jakub Stepaniuk analizuje konsekwencje reformy administracyjnej dla Łomży, w tym zmiany w nazwie województwa i konflikty lokalne.
Jakub Stepaniuk omawia tożsamość geograficzną i symboliczną Łomży, a także jej relacje z sąsiednimi regionami.
Jakub Stepaniuk analizuje symbolikę i ideologię w Łomży, w tym obecność czerwonych gwiazd i żołnierzy wyklętych w sklepach z pamiątkami.
Rozmowa skupia się na konsekwencjach reformy administracyjnej dla Łomży, jej tożsamości i roli jako województwa.
Analiza sytuacji Łomży jako miasta, które straciło niezależność i jest teraz w cieniu innych miast.
Rozmowa o przyszłości Łomży, w tym nowych perspektywach społeczno-ekonomicznych i szansach na rozwój.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
O tym, jak Łomża stała się porzuconym dzieckiem polskiej transformacji rozmawiają Jakub Stepaniuk, badacz Wschodu, oraz Dawid Kiljański, prowadzący podcastu miastorie.