455. Georges Perec 🇫🇷 RZECZY. HISTORIA Z LAT SZEŚĆDZIESIĄTYCH (1965)
Prezentuję w dzisiejszej audycji debiut prozatorski Georgesa Pereca z 1965 roku. 🎯 przekład: ANNA TATARKIEWICZ (00:25) Rodzaj wstępu (03:30) Bohaterowie: ludzie nowi (07:20) Opowieść o niespełnieniu (09:00) Dwa słowa o formie (15:10) Rodzaj zakończenia Więcej Pereca w podkaście:445. Georges Perec 🇫🇷 CÓŻ TO ZA MOTOROWEREK Z CHROMOWANĄ KIEROWNICĄ TAM W GŁĘBI PODWÓRZA? (1966) 396. Georges Perec 🇫🇷 ZNIKNIĘCIA (1969)428. Georges Perec 🇫🇷 ŻYCIE INSTRUKCJA OBSŁUGI (1978) 415. Georges Perec 🇫🇷 CZŁOWIEK, KTÓRY ŚPI (1967) Mentioned in this episode:🎼W odcinku wykorzystalem muzykę zespołu Longital. Intro: Tvoje vojská Outro: Bez práce a bez slov Jana i Daniel ❤️❤️❤️ DZIĘKUJĘ!
Literatura ze środka Europy. Podcast okołoksiążkowy. Dzień dobry, kłaniam się Państwu nisko. Marcin Piotrowski, podcast Literatura ze środka Europy. Bardzo miło mi Państwa powitać. Zapraszam do wysłuchania kolejnego odcinka mojej audycji. Dzisiejsza audycja poświęcona jest książce George'a Pereka. Książka zatytułowana jest Rzeczy. Historia z lat sześćdziesiątych. Książka ukazała się w roku 1965, a ja czytałem wydanie wydawnictwa Lokator z roku 2014 w przekładzie pani Anny Tatarkiewicz.
Książka ta ukazywała się też w Polsce wcześniej, a to dlatego, że kończy się cytatem z Karola Marksa, toteż w krajach demokracji ludowej uznano, że skoro coś krytykuje poniekąd kapitalizm i kończy się cytatem z Marksa, to można to rozpowszechniać. Toteż akurat ten George Perek trafił do Polski wcześniej. W wydaniu wydawnictwa Lokator, poza tekstem George'a Pereka, niedługim, bo to jest powieść czy nowela, nieco ponad stustronicowa, znajdą Państwo także posłowie Grzegorza Jankowicza zatytułowane Nowi Ludzie. To jest posłowie, które komentuje z jednej strony sam utwór i głównych bohaterów i kontekst, ale z drugiej strony także odnosi się jakoś do twórczości George'a Pereka szerzej.
No i poniekąd z tego tekstu wiem, że rzeczy to debiutancka proza George'a Pereka, debiutancka powieść jego, ale też książka, przy której sporo pracował. Książka, którą zmieniał, książka, którą przepracowywał i długo ona czekała na to, żeby się ukazać. Z tego także posłowia wiem, że pisał także inne rzeczy wcześniej i że one po jego śmierci zostały znalezione i nawet gdzieś wydane. No ale to nie była jego decyzja. On debiutował powieścią rzeczy. Mówi się o tej książce rzeczy, ale wydaje się, że bardzo istotny jest ten podtytuł, czy druga część tytułu, czyli historia z lat sześćdziesiątych.
Bardzo dużo jest tutaj opisów, opisów w formie list, takich list, które później znalazłem w większej ilości w książce życia instrukcji obsługi. I byłem zaskoczony i nawet sprawdzałem lata publikacji tej książki, czyli rzeczy, bo było dla mnie trudne do uwierzenia, że pisząc pierwszą książkę miał Perek już bardzo charakterystyczny styl, taki styl opisywania przedmiotów, taki styl opisywania pomieszczeń poprzez przesuwanie oka kamery. To nie jest lista, gdzie są rzeczy enumeratywnie wypisane. Te pokoje Pereka, czy te przestrzenie Pereka, to jest jakby długie ujęcie kamery.
Opowiada nam to jakiś nam bliżej nieznany narrator. Zwłaszcza tryb przypuszczający brzmi oryginalnie i brzmi niepewnie. Ja lubię teksty, które brzmią niepewnie. Lubię teksty, które pozostawiają pole do rozmyślań, czy to wydarzyło się, czy nie wydarzyło się i co autor miał na myśli. A w części pierwszej rzeczy George Perec pisze tak. Najpierw wzrok ślizgałby się po szarym, puszystym chodniku wyściałającym korytarz wysoki i wąski. W szafach ściennych z jasnego drewna połyskiwałyby miedziane okucia.
Dalej za dźwiękoszczelnymi drzwiami półki tworzące kącik, a na nich pudła i płyty tuż obok zamkniętego adaptera, a raczej widocznych tylko czterech stalowych guzików. Nad nimi sztych przedstawiający wielką defiladę z okazji karuzelu. Z okna przystrojonego biało-brązowymi firankami w stylu płócien z żółej widok na grupę drzew, miniaturowy park, koniec ulicy. I tak dalej, i tak dalej. George Perec nie szczędzi opisów tego typu. Jednocześnie są to opisy, które, jak mówię, bardzo bliskie są opisom pomieszczeń, które George Perec prezentuje czytelnikom w życiu instrukcji obsługi.
Jest więc to ewidentnie pewna rzecz, która się za Perekiem ciągnie, z której Perec korzysta w dłuższym okresie. Byłem zaskoczony jak bardzo rzeczy, mimo że całkowicie pozbawiony dialogów. W tej książce nie ma ani jednego dialogu. Mimo że raczej ze szczątkową fabułą, bo ona jakaś tutaj jest, ale ona jest naprawdę minimalna. Ta książka to są opisy, opisy miejsc oraz opisy odczuć, opisy relacji między ludźmi, relacji, które gdzieś są kwestionowane poprzez jakieś finansowe, jakieś przedmiotowe niespełnienie.
Więc czytając George'a Perecka i jego osobistą bardzo historię z lat 50. i 60., mówię osobistą, bo Grzegorz Jankowicz wyraźnie podkreśla, że na wielu wymiarach tej powieści George Pereck pokazuje siebie. Więc czytając Pereka o Francji, miałem wrażenie, że zaglądam w Polskę. Zaglądam w polską klasę średnią, która aspiruje, która chciałaby być akceptowana, która chciałaby tego sukcesu, ale sukcesu niemierzonego tylko pieniędzmi. tylko sukcesu mierzonego uznaniem, docenieniem, przyzwoleniem ze strony jakiejś mitycznej klasy wyższej, jakiejś tak zwanej elity.
I pod tym względem jest to książka bardzo ponadczasowa i mam wrażenie, że nie dotycząca tylko Europy. Mam wrażenie, że bardzo podobną refleksję można byłoby przedstawić chociażby ludziom w Chinach, chociażby młodemu pokoleniu w Chinach, w Indiach, w Chile. We wszystkich krajach, które są na dorobku, we wszystkich krajach, gdzie ludzie młodzi chcą pracować, chcą się dorabiać, chcą być bogatsi. Historia bowiem przez Pereka tutaj pokazana jest historią po prostu bardzo uniwersalną. Jakkolwiek byłoby to dla nas trudne do zaakceptowania.
Bardzo mi się rzeczy podobały. Nie dziwię się, że zostały dobrze przyjęte we Francji, bo to książka i ciekawie napisana, i jednocześnie diagnozująca pewien problem, ale też pokazująca go bardzo dyskretnie. No i, nie ukrywam, podobały mi się bardzo rozwiązania formalne tutaj zastosowane. Delikatne, ale jednak. Zachęcam więc Państwa do lektury rzeczy. George Perek oczywiście powróci. Ta książka to jest kolejna rzecz George'a Pereka, kolejna książka z wydawnictwa Locator, ale tych książek będzie więcej. Seria potencjalna, bowiem to nie jest moja seria, tylko to jest seria wydawnictwa Locator.
Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Prezentuję w dzisiejszej audycji debiut prozatorski Georgesa Pereca z 1965 roku.
🎯 przekład: ANNA TATARKIEWICZ
() Rodzaj wstępu
() Bohaterowie: ludzie nowi
() Opowieść o niespełnieniu
() Dwa słowa o formie
() Rodzaj zakończenia
Więcej Pereca w podkaście:
445. Georges Perec 🇫🇷 CÓŻ TO ZA MOTOROWEREK Z CHROMOWANĄ KIEROWNICĄ TAM W GŁĘBI PODWÓRZA? (1966) 396. Georges Perec 🇫🇷 ZNIKNIĘCIA (1969)428. Georges Perec 🇫🇷 ŻYCIE INSTRUKCJA OBSŁUGI (1978) 415. Georges Perec 🇫🇷 CZŁOWIEK, KTÓRY ŚPI (1967)Mentioned in this episode:
🎼
W odcinku wykorzystalem muzykę zespołu Longital. Intro: Tvoje vojská Outro: Bez práce a bez slov Jana i Daniel ❤️❤️❤️ DZIĘKUJĘ!