(odc.3) Helsinki

Mojka, cześć. Witamy Was w trzecim odcinku podcastu poświęconemu Finlandii. Witają Was ponownie po wakacyjnej przerwie Ania i Hania. Cześć, Haniu. Cześć, Aniu. Dzień dobry Państwu. Miło Cię słyszeć. Miałyśmy chwilę Przerwy przez okres wakacyjny. Po ostatnim odcinku o parkach narodowych dzisiaj wskoczymy trochę w miasto i udamy się w podróż do Helsinek razem z naszymi słuchaczami. Ja miałam okazję odwiedzić w te wakacje Helsinki troszeczkę jako przewodnik. A Ty? No ja również byłam w Helsinkach w lipcu. Spędziłam tam tylko trzy dni. Później udałam się bardziej na wschód, ale odwiedziłam to miasto. A lubisz odwiedzać Helsinki?

Podoba Ci się to miasto? Tak, lubię, aczkolwiek mam już wrażenie, że w dużej mierze je odkryłam i pora udać się w trochę inne rejony. Natomiast to Helsinki radzam jako do takiego miasta, które już znam i rzeczywiście jest mi dosyć bliskie. No ja mam takie wrażenie, że to jest bardzo fajna stolica europejska, taka trochę inna niż inne, które znam. Jakiś taki większy spokój w niej jest, mam wrażenie, że jest bardziej poukładane. Też jakoś tak łatwiej jest wszystko zwiedzać i pokazać takie różne fajne miejsca. Oczywiście w zależności od tego ile kto ma czasu, ale powiedzmy w jeden dzień zupełnie spokojnie można sobie fajną wycieczkę po Helsinkach zrobić i zobaczyć dużo ciekawych miejsc.

Na pewno w tym podcaście Państwu opowiemy o tym, co warto zobaczyć, ale może zacznijmy w ogóle od jakiejś historii związanej ze stolicą. Ty, Haniu, jesteś mocna w historii. Nie wiem, czy jestem aż taka mocna, ale rzeczywiście ta historia jest bardzo interesująca. Helsinki był miastem początkowo pod panowaniem szwedzkim, niedużym miastem. Tutaj kwitł handel. Zostały założone w 1550 roku przez szwedzkiego króla Gustava Vasa. Przez długi okres były trochę w cieniu takich miast jak np. Turku, które uchodziło za taką nieformalną stolicę Finlandii.

Nieformalną, ponieważ nie jesteśmy w stanie dzisiaj znaleźć żadnych dokumentów potwierdzających jego status. Jednak wracając do Helsinek, no rzeczywiście to miasto pomału się rozwijało. W 1710 roku miało miejsce takie dosyć dramatyczne wydarzenie, ponieważ wybuchła w Helsinkach epidemia cholery. Ślady tego wydarzenia możemy To dzisiaj znaleźć, spacerując po Helsinkach, jeśli znajdziemy się w okolicy starego kościoła. Tam na przeciwko wejścia znajduje się taki mały park, w którym są bardzo stare nagrobki, właściwie takie płyty nagrobne. I właśnie tam są pochowane ofiary cholery.

No i zwrócono się do Cercyi Katarzyny II, sprawiło o przywrócenie pokoju. W 1808 roku Szwecja wycofała się z dużej części Finlandii. Sytuację tą wykorzystał car. I w 1812 roku ogłosił stolicą Wielkiego Księstwa Finlandii Helsinki. Ważną rolę grała obecność twierdzy Suomenliny w pobliżu i osułowanie miasta bliżej wschodu. Wraz z ustanowieniem Helsinek stolicą rozpoczęto odbudowę, czy też budowę tego miasta w wielki sposób, ponieważ chciano mu nadać taką specjalną rangę, podkreślić to

Architektonicznie dużo budynków zostało wyburzonych. Wiele zyskało taką fasadę w stylu neoklasycystycznym. Oczywiście też zostało dużo budynków drewnianych w Helsinkach, ale trzeba pamiętać, że wcześniej też W mieście wybuchały pożary, więc duża ilość tych drewnianych budynków wcześniej spłonęła. No i rzeczywiście rozpoczęto przebudowę Helsinki. Tutaj dużą rolę odegrało dwóch architektów. Właściwie pierwszy też był trochę takim politykiem. To był Ehrenström, który zaprojektował centrum, serce miasta i Engel, Jego tutaj znaleziono w Prusach.

Wcześniej co prawda zaprojektował obserwatorem dla Akademii w Turku. Zwrócono sobie z nim do propozycji pracy dla komitetu, właściwie to był taki komitet do spraw odbudowy Helsinek. Mu się to bardzo spodobało i spowodowało, że został w Finlandii końca życia. No on później zaprojektował i ukończył około 30 budynków publicznych w Helsinkach. No i tutaj Rzeczywiście zbudowano katedrę. Budowa katedry trwała do 20 lat. Wyburzono stary kościół. No i tutaj jest też to nawiązanie do tego kościoła, o którym wspomniałam wcześniej w okolicach Kampi, kiedy wyburzono kościół na placu. Na placu synackim to właśnie ten stary kościół w okolicy Kampi pełnił rolę takiego kościoła zastępczego na czas, kiedy miał powstać nowy kościół w okolicach właśnie budowanego centrum.

Warto podkreślić, że taką właśnie rzeczą, która kierowała tutaj architektami była chęć uzyskania symetrii. Powstał ratusz na północnym końcu placu. Dom Senacki, no też Pałac Rządowy i Uniwersytet Helsinki tutaj ulokowano. Jako ciekawostkę mogę natomiast powiedzieć, że w czasie, kiedy jakby przenoszono dużą ilość budynków w inne miejsce z Placu Senackiego, to nie przeniesiono cmentarza, który był przy wyburzonym kościele i te groby pozostały do dziś także pod Płytami przed katedrą i wzdłuż deptaku wciąż te groby istnieją i właściwie nikt o tym nie wie.

To ciekawe. Ja sobie tak myślę też, że jak budowano Helsinki, to bardzo duże wpływy były ze strony Rosji i cara. Z tego, co gdzieś tam wyczytałam, pamiętam, że miasto budowano nieco na wzór rosyjskiego Petersburga. Tak dokładnie było. Właśnie zgadza się. Car chciał tutaj stworzyć takie nowoczesne, ale też imponujące miasto. No i też stolica. Tak sobie myślę, bo jako, że jestem z Krakowa i u nas też stolice z Krakowa przeniesiono do Warszawy, tutaj też w Finlandii mamy lekkie podobieństwo, bo stolice przeniesiono z Turku do Helsina. Oczywiście miało to miejsce jeszcze za czasów panowania Rosji na terenach obecnej Finlandii, ale też taka podobna historia.

No tutaj duże znaczenie. Wydaje mi się też miały wybuchające w Turku pożary. To też, to wydarzenie miało miejsce po jednym z większych pożarów w Turku. No na szczęście w Krakowie tych pożarów takich nie było. Tutaj niestety się zdarzały przede wszystkim ze względu na zabudowę drewnianą. Tak, tak. No w każdym razie Helsinki z Turku zostały przeniesione bodajże w 1812 roku, czyli prawie 100 lat przed uzyskaniem niepodległości przez Finlandię. Tak to trochę historycznie, jeśli chodzi o stolicę. Jest ona dużo nowocześniejsza, powiedziałabym, niż inne stolice albo inne miasta. To też chyba kiedyś wspominałyśmy, że fińska architektura, te rynki na przykład, które tutaj mamy, to nie są takie

W takim wymiarze jak nam się wydaje, że stare kamieniczki i kafejki i tak malowniczo. Ale też jest pięknie i też są takie historyczne budowle i jest tak to wszystko mam wrażenie poukładane. No i oczywiście ta katedra wznosząca się trochę ponad miasto, widoczna dla tych, którzy na przykład przypływają promem. Tak jest charakterystyczny punkt odniesienia tej właśnie pięknej białej katedry ponad miastem. Zdecydowanie tak. Aniu tu powiedziałaś na początku o tym, że Helsinki są dużym miastem, ale czuje się w nim spokój. I rzeczywiście Helsinki są największym miastem w Finlandii, ale jeśli by je porównać nawet właśnie do Krakowa czy do Warszawy, są miastem, wydaje mi się, mi osobiście wydaje mi się miastem bardzo kameralnym.

I wszystko jest w zasadzie dosyć blisko. Tutaj jeśli chodzi o architekturę, no rzeczywiście katedra jest pięknym budynkiem. Warto wspomnieć, że same Helsinki są nazywane często Białym Miastem Północy. No to ta nazwa wzięła się z tego, że wiele budynków zostało zbudowanych z lokalnego jasnego granitu. I rzeczywiście mają taki wygląd. Zresztą granit dominuje w miejscach Helsinek. Nie tylko w elewacjach, też w różnego rodzaju rzeźbach, które w mieście znajdziemy. Helsinki są nazywane też córką Bałtyku, prawda? Tak, są nazywane córką Bałtyku.

I oczywiście zasłużenie, ponieważ miasto jest bardzo mocno związane z morzem, chociażby fakt, że znajduje się na końcu półwyspu i na 315 wyspach, no to o czymś świadczy. W samom mieście, czy w okolicach miasta, tutaj na terenie aglomeracji jest ponad 300 mostów. Też ludność żyje z morza. Tak, no to... To jest taka właśnie domena tej pięknej stolicy, oczywiście nie tak licznej jak chociażby Warszawa, bo z tego co pamiętam niespełna milion ludzi, to jest populacja Helsinek. Obecnie milion, milion trzysta, coś powyżej miliona trzysta.

No to, no to tak czy inaczej jest to, jest to mniej niż... Trzy tysięcy. Czyli jest to taka kompaktowa stolica, dość, ale właśnie urokiem jej są te, te wyspy, na które bardzo często można się dostać, czy właśnie mostem, czy choćby popłynąć na wspomnianą wcześniej Suomenlin, która jest takim sztampowym miejscem dla turystów. Oczywiście jest też moim takim punktem zawsze odwiedzając ze znajomymi czy z rodziną Helsinki. Odwiedzamy też Słomę Minnę, bo fajnie popłynąć statkiem, tą krótką podróż morską i udać się na świetny spacer po właśnie tych wysepkach. Trochę historii, trochę przyrody, trochę spokoju i warto odwiedzić.

Warto odwiedzić i jeśli chodzi o Suomenlinę, to jeśli Państwo będą kiedyś płynąć promem, warto popykać publiczki znamionowej na statku, bo jeden z tych statków jest zbudowany w polskiej stoczni. Jest to taki polski akcent. Natomiast sama Suomenlinna rzeczywiście jest interesującym miejscem z dawnymi koszarami. Obecnie tam mieszkają ludzie, znajdują się budynki mieszkalne. Kościół, kościół, biblioteka, cała masa muzeów, zarówno mówiąc o historii wyspy, jak i otoczenia morza. Znajduje się też tam muzeum celne, więc no... Tak, no to jest taki must-see, powiedziałabym do wszystkich tych, którzy planują odwiedzić Helsinki, to jest taki punkt, który

Tak, i ponieważ ono leży w dzielnicy Kampi, jak wspomniałaś Aniu, to można też się przejść kawałek dalej. Tam jest kościół w skale Tempeljaukio. Ten z kolei jest wykłuty w granitowej skale. Zazwyczaj w sezonie turystycznym są tam kolejki. Ale warto zajrzeć, on ma niesamowitą akustykę i z tego powodu też często odbywają się w nim różnego rodzaju koncerty. Tak, tak. No to jest też taki must-see na mojej liście, kiedy odwiedzam Helsinki. Warto zobaczyć, bo jest naprawdę ciekawy, nietypowy i wstęp do niego jest płatny.

Ja muszę się przyznać, że to jest okolica Starej Hali Targowej przy nabrzeżu. To jest jedno z moich ulubionych miejsc. Rzeczywiście ja tam często lubiłam usiąść. Mimo takiego gwaru miasta, jakiegoś ruchu, bo Helsinki mają swój rytm, można powiedzieć dużego miasta, to jednak czuć jakoś rzeczywiście ciszę w tym miejscu. Tak, to prawda i w ogóle fajnie jest poruszać się po tym mieście, Jakoś tak mam wrażenie, że ani nie ma problemu z parkowaniem. Nawet bez problemu znajdzie się parkingi właśnie przy samym centrum. Oczywiście płatne, ale dla zmotoryzowanych nie ma jakiegoś dużego kłopotu i szukania gdzie tu auto zostawić, żeby pójść i pospacerować.

Mówi się też, że komunikacja miejska w stolicy jest bardzo dobra. Ja nie miałam okazji próbować, więc Nie mam doświadczenia, ale wierzę, że tak jest. Można na pewno całe miasto objeździć. Z tego co pamiętam jakaś linia jest, która właśnie tak kursuje, że jeżdżąc nią można faktycznie objechać i zobaczyć Helsinki też z perspektywy komunikacji miejskiej. Oprócz tych połączeń autobusowych w Helsinkach jest bardzo dobra komunikacja tramwajowa i właściwie ona pokrywa praktycznie całe miasto, więc można dojechać do różnych punktów. Natomiast sama mam wrażenie, że ilość wolnych miejsc parkingowych wynika z faktu, że parkingi w Helsinkach są dosyć drogie i większość ludzi woli zostawić rzeczywiście samochód w domu i dojechać do Helsinki metrem, na przykład tramwajem albo jakimś innym środkiem.

transportu i już potem dalej dążyć na piechotę. Tak, tak, no też tak można. Pamiętam chyba nasz pierwszy wypad do Helsinek po przyjeździe do Finlandii i zaparkowaliśmy samochód gdzieś, nam się wtedy wydawało, w miarę na obrzeżach, tak żebyśmy mogli dostać się do centrum. Przed odjazdem z Helsinki jeszcze postanowiliśmy zjeść jakiś lunch. I jakie było nasze wielkie zdziwienie jak zapłaciliśmy więcej za parking niż za obiad dla trzech osób. Nieco byliśmy wtedy przerażeni, ale okazuje się, że jakby rejon tam gdzie zostawiliśmy samochód wtedy chyba podlegał też jakby centrum i ta cena, gdybyśmy zostawili samochód na parkingu zupełnie już w samym centrum to byśmy tyle samo zapłacili.

To też jest takie fajne miejsce. Tam są też kawiarenki, kafejki. Można posiedzieć, poopalać się. W Helsinki też mają bardzo dużo przyrody. Myśmy w ostatnim odcinku mówiły o tej przyrodzie, o parkach. W Helsinkach jest również bardzo dużo parków. Takie dziennictwo, które chyba najbardziej kojarzy mi się z terenami zielonymi to jest Tolo, właściwie brzegi zatoki Tolonlahti. Tam jest też plaża. I ogród zimowy w Helsinkach. Są też dwa ogrody botaniczne. Jeden z nich jest dodatkowo bardzo ciekawy, bo oprócz takich szklarni, w których każda jest poświęcona jednemu rejonowi świata,

No tam w ogóle w tym obrębie stołecznym jest naprawdę cała masa takich fajnych, ciekawych miejsc też spacerowych. No trzeba pamiętać, że oprócz Helsinek mamy jeszcze Vantę i Espo, jakby do tej aglomeracji trochę przynależącej. Ja tak mówię, że to jest takie fińskie trójmiasto. I naprawdę dosłownie w niedalekiej odległości od stolicy czy od centrum można znaleźć jakiś właśnie piękny park. Park rododendronów na przykład, który fajnie odwiedzić w czerwcu, kiedy kwitną kwiaty i robią naprawdę Właśnie będąc przy kwestii przyrody, warto też zajrzeć do Seurasari, to jest skansen położony na wyspie.

Jest tych miejsc bardzo dużo ciekawych w Helsinkach. Ja bym jeszcze powiedziała o Arabian Rancie, która najczęściej skojarzona z fabryką porcelany Arabian. Ona się dawniej znajdowała na tym terenie. Tutaj się znajdują też sklepy takich fińskich domów projektowych jak Litalia czy Finlajson i Fiskars. Ja muszę jeszcze wspomnieć, o czym wiele osób mogło już słyszeć i co jest też ciekawym tematem, a mianowicie o mieście pod miastem, bo faktycznie Helsinki są na tyle ciekawą jeszcze pod tym względem, Stolicą, że pod ziemią znajduje się praktycznie całe nowe miasto. Tam jest pełna infrastruktura rozbudowana łącznie z kawiarniami, placami zabaw, boiskami, salami sportowymi i tak dalej.

No i to na pewno, nie wiem, szczerze mówiąc, może Ty, Haniu, wiesz, czy jakby w jakiś sposób, czy łatwo się tam dostać, bo ja nigdy jakby do tych podziemnych Helsinek nie schodziłam. Nie wiem, czy tam Faktycznie można sobie wejść, zobaczyć, skorzystać, czy to jest po prostu tak tylko przygotowane na wypadek i na potrzeby jakichś takich niezbyt fajnych sytuacji? No, ja sama też nie byłam, natomiast z tego co słyszałam, to część na pewno nie, ale część jest wykorzystywana. Głównie ta część, która jest rzeczywiście przygotowana jako bunkr, jest w czasie pokoju wykorzystywana w różny sposób i na przykład wiem, że potrafi się na przykład w takim miejscu znajdować jakaś sala kinowa, czy lodowisko, czy basen i rzeczywiście to jest dostępne.

Natomiast I tak jeszcze Aniu pomyślałam, mówiłaś o tym podziemnym mieście, no tutaj będąc kiedyś na stacji metra, który jest jakby Podniosłam kiedyś głowę do góry i tam znajduje się taka bardzo interesująca rzeźba. Kilkanaście, może nawet kilkadziesiąt drogowskazów, które są przedstawieniem korzeni miasta, z czego to miasto wyrosło. I te drogowskazy wskazują na różne miasta, różne kraje. I to jest coś, o czym również chciałam powiedzieć tutaj, że właśnie mieszkańcy miasta, Helsinki są miastem bardzo międzynarodowym. Tutaj mieszają się w Helsinkach przedstawiciele różnych narodów, różnych społeczności.

No i to jest fajne w sumie, to jest fajne. No, to powinno być domeną nowoczesnej stolicy i tak jest, więc na pewno to jest fajne i można różne kultury zobaczyć i miasto na pewno z tego korzysta właśnie. No dobrze, nie wiem czy my powoli brniemy do końca naszej dzisiejszej wizyty w Helsinkach. Ci z Państwa, którzy nas słuchają, pewnie część z Was do Helsinek trafi drogą lądową i przypłynie promem właśnie do stolicy. No i przypływając promem dopływamy praktycznie tuż tuż przez samym centrum, więc później schodząc z promu czy jadąc autem z promu Można trochę przez okno podglądnąć miasto i zobaczyć jak wygląda zaraz po przypłynięciu.