Jak obronić się przed Rosjanami w sieci?

Cześć, dziękuję, że zdążyłeś do nas przyjść i że przyszedłeś tak szybko w takim interwencyjnym trybie, bo dużo się działo i bardzo mi zależało na tym, żeby o tym, co dzieje się w cyberprzestrzeni, tak wiesz, bez emocji takich politycznych, porozmawiać, tylko żeby powiedzieć, jak jest. I mamy taką tradycję w podcaście, że to gość mówi, czym się zajmuje, więc chciałabym, żebyś najpierw krótko się przedstawił. Tak, ja dziękuję za zaproszenie po pierwsze. Tak, ja zajmuję się na co dzień taką dosyć nietypową działką cyber security, to znaczy zajmuję się obsługą incydentów. Czyli poza tym, że uczę studentów, to jeszcze pracuję z klientami, którzy Padli ofiarą ataku i którzy potrzebują pomocy tak na szybko, bardzo często z perspektywy kilku godzin, żeby ktoś pomógł im ten incydent okiełznać, zminimalizować jego skutki, ale też ustalić co się stało i zabezpieczyć ich na przyszłość.

I w okiełznaniu tych incydentów pomaga... W określeniu tych internetów pomagają różne podmioty, różne osoby. W sferze publicznej to są najczęściej te zespoły Cyber Security Emergency Response Team, czyli właśnie chociażby CERT Polska, ale tak naprawdę w zależności od sektora, w którym się obracamy, mamy różne zespoły, które Nie lubię tego sformułowania, które są dedykowane dla tego obszaru. Mamy zespół Komisji Nadzoru Finansowego, mamy CSIRT KNF, który pomaga instytucjom finansowym. Powstał teraz dedykowany zespół w zakresie ochrony zdrowia, który skupia się na podmiotach medycznych. Wojsko ma swój cert, jest cert przy ABW, który zajmuje się incydentami w szeroko pojętym sektorze rządowym.

I mam wrażenie, że ludzie, którzy zaczynają się nagle zajmować cyber security, mają trochę takie poczucie. Miałem kiedyś rozmowę z jakimś człowiekiem, który został nagle dyrektorem do spraw cyber security i chodzą o czymś porozmawiać. I mówię, słuchaj, dobra, to się zdzwońmy. On mówi, ale wiesz co, na jakimś szyfrowanym komunikatorze. Ja mówię, ale chcesz o czymś tajnym rozmawiać? No nie, ale tak będzie fajniej. I ja rozumiem, że to jest trochę taki, z braku lepszego słowa, vibe, że jakby lubimy te takie klimaty tajności, ale to absolutnie niczemu nie służy. Plus niestety, i to też trzeba jasno powiedzieć, te tematy bezpieczeństwa, odporności kraju i tak dalej, bardzo często są takim PR-owym wyskokiem. To znaczy, jak polityk nie ma co powiedzieć, to właśnie mówi, że on nie może powiedzieć, że to jest tajne, ale odpieramy te dziesiątki tysięcy ataków.

I to rodzi zawsze u mnie jedną obawę. Potem taki żart gdzieś tam moich studentów, którzy twierdzili, że jak patrzę na to, jakim jestem inżynierem, to się boję iść do lekarza. I teraz jak ja patrzę na takiego polityka, który opowiada ewidentne androny w kontekście cyber security, to sobie myślę, że jest jakiś polityk, który na przykład moje podatki projektuje albo system leczenia w Polskiej Służbie Zdrowia, na przykład Ochronie Zdrowia. Więc jakby to zaczyna wbrew pozorom działać chyba na ich szkodę. Ok. To zejdźmy teraz z takiego poziomu wysokiego politycznego, bo chciałam jeszcze zapytać o to, czy taki przeciętny obywatel może być podmiotem czy przedmiotem tej wojny z Rosją, tego zainteresowania rosyjskich służb czy rosyjskich przestępców? Tak i to przynajmniej w dwóch scenariuszach.

Rozumiesz, bo to jest jakaś taka skomplikowana wiedza. Tak, ale to się zmienia. Dużo firm zamawia u mnie szkolenia z Cyber Security i jeszcze kilka lat temu fokus był prosty. Proszę wytłumaczyć tym ludziom, jak mają dbać o bezpieczeństwo danych w firmie. I od jakiegoś czasu, pewnie pandemia dużo tutaj zmieniła na dobre, ludzie zaczęli rozumieć, że to bezpieczeństwo nie ma kontekstu prywatnego i publicznego. To jeżeli jest tak, że jest osoba, która padnie ofiarą ataku, to przestępca często nawet nie wie, czy on ją zaatakował jakby w kapasity zawodowym, czy w kapasity prywatnym. Natomiast, jeżeli wytłumaczymy ludziom, jak nie dać się nabrać właśnie na phishing, jak nie dać się nabrać na jakieś wyłudzenia, dziwne przekręty na blika i tak dalej, i tak dalej, to ci ludzie po prostu będą bezpieczniejsi.

Bardzo dziękuję Maciej, że przyszedłeś nam opowiadać o cyberbezpieczeństwie, które ja sobie wyobrażam, że jest super istotne, a wydaje się nadal super trudne do osiągnięcia. Państwa zachęcam do śledzenia branżowych portali takich jak Zaufana Trzecia Strona, Niebezpiecznik, Open Security. Do śledzenia Macieja, bo Maciej też dużo jest aktywny bardzo w mediach społecznościowych i o tym bezpieczeństwie dużo rozmawia. Państwa zachęcam też do czytania Dziennika Gazety Prawnej, gdzie tematy cyberbezpieczeństwa są nam bliskie i często je poruszamy. Dziękuję bardzo i do zobaczenia w następnym odcinku.