Dzień Mamy, Dzień Taty w patchworku

Cześć! Witaj w podcaście Patchwork, na którym usłyszysz jak radzić sobie z wyzwaniami rodziny zrekonstruowanej na co dzień. Nazywam się Kaja Lelonek, jestem autorką strony Komunikacja Bez Przemocy i wzmacniam rodziców w budowaniu wartościowych relacji z dziećmi. Jestem organizatorką konferencji Bliżej siebie, której patronami są Komitet Ochrony Praw Dziecka oraz Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. Konferencje powstały we współpracy autorytetów psychologii, Rodzicielstwa Bliskości oraz NVC. Dzięki tym konferencjom wsparłam ponad 350 tysięcy rodziców. Jestem trenerem komunikacji, edukatorką Rodzicielstwa Bliskości, A od ponad sześciu lat buduję rodzinę patchworkową i w tym podcaście dzielę się z Tobą doświadczeniami oraz narzędziami, które mogą Ci pomóc.

Dzień Mamy dziecko obchodzi z mamą. Dzień Taty obchodzi z tatą. Zadbaj o to, aby dziecko miało na to przestrzeń i przede wszystkim, aby nie czuło się winne. Oczywiście może być tak, że w tym konkretnym dniu rodzic nie może, jest w pracy, Tak się przecież i zdarza w przypadku rodzin, które nie są zrekonstruowane. I wiem, że czasem przychodzą na język słowa. No tak, jak zwykle, mama nie ma dla ciebie czasu. Jak zwykle, tata ma ważniejsze rzeczy. Jeżeli tobie też czasem te słowa cisną się na usta, złap głęboki oddech, napij się wody i nie mów tego do dziecka. W życiu naprawdę zdarzają się różne sytuacje.

Nie oceniaj tego w kategorii, czy to jest dobre czy złe. Zaakceptuj to, na ile to jest możliwe. Jeżeli sytuacja jest powtarzalna i uciążliwa dla dziecka i dla Ciebie, pogadaj o tym z ex na neutralnym gruncie, bez emocji, bez dziecka. Warto kiedy wchodzisz w patchwork zbudować wspólne rytuały, rutyny. Pamiętaj jednak, że jeśli teraz spędzasz takie święta z dzieckiem, celebrujesz ten czas z dzieckiem hucznie, celebrujesz te święta hucznie, to gdy wejdziesz w inny związek nie odcinaj się od starych rutyn, bo odcięcie się od nich może być postrzegane przez dziecko jako odbieranie czegoś dziecku.

i kojarzone z pojawieniem się tej nowej partnera, nowej partnerki czy partnera, to może nieść ze sobą konsekwencje. Jeśli jesteś macochą, ojczymem, nie oczekuj, proszę, celebrowania Dnia Taty i Mamy z Tobą. Zależy mi na tym, abyś nie budował, nie budowała w swojej głowie oczekiwań wobec tego, że skoro opiekujesz się dzieckiem, to ona ma być Ci wdzięczna i traktować Cię jak mamę czy tatę i tym samym świętować z Tobą takie okazje. Myślę, że w sytuacji, gdy dziecko chce z Tobą takie dni świętować, warto też sprawdzić dlaczego i porozmawiać z nim o tym, aby żadne z Was nie miało ani grama niepewności, że dziecko robi to, bo czuje, że Ty tego oczekujesz, bądź Twój partner czy partnerka.

Budowanie oczekiwań wobec dziecka, nagradzanie lub karanie zachowań dziecka swoją postawą, obrażaniem się lub nieadekwatną ekscytacją prowadzić może do tego, że dziecko mimo braku werbalnego przekazywania przez Ciebie oczekiwań w sposób niewerbalny odbierze komunikat, który powie mu, że zachowując się w odpowiedni sposób otrzymuje od Ciebie miłość. A zachowując się w sposób niezgodny z Twoimi oczekiwaniami, zawodzi Cię i nie dostaje miłości. Dzieci nie są od spełniania naszych oczekiwań, to są osobne jednostki. Naszym zadaniem jest przygotować je do samodzielnej, dorosłej drogi w przyszłości, więc nie uczmy ich tego, że dostosowywanie się do oczekiwań innych, zapominanie o sobie to cel, droga do dobrego, szczęśliwego życia.

Bo tak po prostu nie jest. Brak umiejętności stawiania granic, stałe uleganie emocjom, emocjom innych, to droga, która zaprowadzić może do depresji, do toksycznych relacji i do wielu niewspierających doświadczeń w życiu. Niech dzieci nie będą barometrem uczuć rodziców, dorosłych. Niech nie czują się zobowiązane podporządkowywać się pod emocje uczucia innych. Bo to, że Ty czujesz złość, wstyd, W świecie, w którym część życia wielu rodzin odgrywają social media, warto też pamiętać o tym, co udostępniamy i jak wpływa to na innych.

Wiadomo, że jeśli będziesz chciał, chciała żyć według swoich zasad, robić z macochy mamę dziecka czy z ojczyma tatę, to to zrobisz. Ja mogę Ci mówić o konsekwencjach i o tym, co takie zachowanie może robić dziecku i relacjom. Jednak ja Cię nie przekonam, jeśli sam sama nie będziesz mieć na to otwartości i gotowości. Jeśli w Dzień Mamy wrzucasz na social media zdjęcia córki, syna i Twojej partnerki, sam rozmywasz dziecku obraz. Porównałabym to działanie do wrzucenia odpalonej zapałki w snopki siana. Rozspalasz konflikt, rozrywasz ranę, która możliwe, że jest jeszcze na etapie zabliźniania się, a takim zachowaniem zaburzasz proces zdrowienia.

To samo zachowanie dotyczy wrzucania zdjęć dzieci przez mamę z ojczymem w dzień ojca czy tym podobnych sytuacji. To wcale nie oznacza, że do końca życia nie będziecie dodawać wspólnych zdjęć. Daleka jestem od takich teorii. Jednak póki jesteście na etapie pędzącego kołowrotka, omawianego w poprzednich odcinkach, czyli w środku konfliktu, nie ma co sobie i dziecku jeszcze dowalać. Ja mimo stoczonej i toczonej walki z otoczeniem o sprawiedliwe traktowanie każdego z dzieci, bez znaczenia czy je rodziłam czy nie, mimo działań w sieci, mimo iż ego często podpowiada mi coś innego, odpuściłam i odpuszczam.

Bardzo rzadko dodaję nasze wspólne zdjęcia czy zdjęcia młodej. Może raz na rok, kiedy robimy jakąś sesję świąteczną i składamy życzenia, to chyba max. Nauczyła mnie tego nasze wspólne doświadczenia i przyjęłam tą lekcję, choć zrozumienie jej zajęło mi chwilę. To, że na moim profilu dominują zdjęcia młodego, nie oznacza, że nie kocham młodej. To oznacza, że chcę o nią zadbać w tej naszej relacji i to dla mnie jest najważniejsze. To o dziecko rozbijają się w pierwszej kolejności żal, gorycz, złość i inne emocje drugiego rodzica. Czemu dziecko ma ponosić taką cenę? Jeśli mogę je ochronić, jeśli ty możesz je ochronić.

Wiesz, mówię ci o tym, bo nam zajęło zrozumienie tego kilka lat. Możliwe, że oprócz tego, że ja Ci teraz o tym powiem, będziesz potrzebował, potrzebowała także swojego czasu na zaakceptowanie i przyjęcie tego. Pamiętam też, jak wiele osób mówiło nam, nie odpuszczaj. I jak wielu, wiele z Was też to słyszę, gdy konsultuję swoje patchworkowe wyzwania z bliskimi, rodziną. A tu nie chodzi o odpuszczenie, a o zrozumienie, co dla dziecka stanowi wartość. Sprawdzenie, ile energii tracisz Ty i Twoja rodzina, gdy walczysz. Ile przepalasz bezproduktywnie sił. I ile na tym traci Twoje dziecko?

Dziecko potrzebuje bezpieczeństwa. Jeśli wrzucasz zdjęcia z nową partnerką, partnerem i dzieckiem, dodajesz komentarz, nasza szczęśliwa rodzina, a Twój ex czy Twoja ex jeszcze tego nie przerobili, To oczywiście możesz mieć postawę, a co mnie to obchodzi? Jednak wiedz, że to do dziecka będą wracać komentarze na temat twój, twojej, twojego partnera, partnerki. To dziecko może być atakowane werbalnie. Mogą pojawić się sytuacje, w których rodzic zacznie zmuszać dziecko do tego, aby nie robiło sobie zdjęć z tą drugą stroną i z twoją, czy z twoim nowym partnerem, partnerką.

A może także nawet z Tobą. Z różnymi zderzałam się sytuacjami. Wyobraź sobie, że nagle na przykład Twoje dziecko na każdym zdjęciu odwraca się plecami, albo zamyka oczy, robi głupią minę. Może okazać się, że to przecież tylko taki wiek. Ale możesz też to sprawdzić. I nagle wyjdzie, że dziecko umówiło się z drugim rodzicem, że nie będzie robiło sobie z Tobą zdjęć. Lub albo, aby pokazać, że nie chce tego robić, na każdym zdjęciu stosuje jakiś znak umowny, aby ten rodzic drugi wiedział, że w danym momencie dziecko o nim pamięta i podporządkuje się temu, czego on, ona oczekiwał.

Na przykład na każdym zdjęciu robi zeza w ramach protestu. Po co dziecko to robi? Bo wtedy łatwiej jest po powrocie do mamy czy taty powiedzieć, nie chciałem, nie chciałam tego zdjęcia, ale on, ona tak nalegał, zobacz, dla ciebie nawet się skrzywiłam, skrzywiłem. To forma obrony. Czasem może być tak, że dziecko nie usłyszy po powrocie do domu werbalnego niezadowolenia drugiego rodzica, Zmierzy się na przykład z ciszą, z obrażeniem. Przerobi to na poczucie winy. I to są zachowania, które czasem nawet silniej obciążają dzieci niż słowa. Dzieci dostosowują się, aby się chronić. Ucząc dopasowania się do emocji innych, dzieci podporządkowują się, czyli zapominają w tym o sobie.

W takich sytuacjach głos w głowie dziecka mówi Ja się nie liczę. Liczy się to, co czują inni. Mówię Ci dziś o tym, dlatego że domyślam się, że emocje ex mogą mieć dla Ciebie inną wartość niż emocje uczucia dziecka. A w celebrowaniu takich dni jak Dzień Matki czy Ojca oczywiście nie musisz dbać o to, co czuje ex. Zadbaj jednak o to, z czym dziecko będzie mogło się mierzyć i nie dokładaj mu jej dodatkowych cegieł do tej i tak już wystarczająco ciężkiej walizki patchworkowej. Jeśli masz rodziców, pomyśl. Co czujesz lub co kiedyś czułaś, czułeś, jako już dorosła kobieta czy dorosły mężczyzna, gdy nie odzywałeś się ze swoim rodzicem?

Jak wasze relacje i to, co czułeś, czułaś, transformowało przez lata? Masz to? Jak to, co wtedy było, wpływa czy wpłynęło na ciebie? Jak było na początku, jak jest teraz. Mnożnikiem do tego u dziecka jest jeszcze brak umiejętności radzenia sobie z emocjami. Oceń sam sama tą trudność swojej relacji z rodzicem na skali od 1 do 10 i pomnóż jeszcze raz przez brak umiejętności radzenia sobie z emocjami z poziomu dziecka.

Relacje z rodzicami to może być ciężka kotwica, która zatrzymuje nas w miejscu nawet w przypadku rodzin niepatchworkowych. Więc pytanie, czy chcesz dmuchać dziecku w skrzydła i pozwolić mu latać, czy męczyć je w kołowrotku konfliktu? Decyzja należy do Ciebie. Dziękuję Ci za to, że byłeś, byłaś dziś ze mną. Bez znaczenia, jaką rolę pełnisz w patchworku, wiem, że nie jest ona prosta. Dlatego tym bardziej doceniam to, że jesteś tu ze mną i rozwijasz się. Poznajesz inne perspektywy z dbałością o dziecko. Udanego tygodnia. Ściskam. Kaja.