#179: Zabytki kolejnictwa w Polsce

2 grudnia 2024 roku miłośnicy kolei w Polsce dostali raczej kiepski prezent na Mikołajki, na święta, w ogóle kiepski prezent. Otóż na profilu skansenu kolejowego w Chabówce na Facebooku Pojawiła się wiadomość, że zarząd PKP Cargo ma zamiar zwyczajnie zlikwidować sekcję utrzymania taboru w Chabówce, czyli właśnie tenże skansen i myślę, że jest to bardzo dobra okazja, jakkolwiek mało korzystna, żeby porozmawiać o tym, jak w Polsce nie chronimy zabytków kolejnictwa. Ja nazywam się Bartosz Jakubowski, a to jest Węzeł Przesiadkowy.

Bardzo niewielki, jeżeli nie znikomy. Czegoś takiego jak Narodowe czy Państwowe Muzeum Kolejnictwa zwyczajnie nie istnieje. Od wielu lat planowane były... Planowane... Próbowano zainteresować Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego tym, żeby takie muzeum stworzyć, jednak nikt nigdy nie przekonał urzędników do tego, Żeby takie muzeum powstało, o ile jeszcze premier Gliński pod naciskami poprzedniego prezesa PKP S.A. Krzysztofa Mamińskiego coś przebągiwał na temat tego, że może takie muzeum mogły powstać. Mówiono najpierw o lokalizacji na warszawskich Odolanach, żeby tam rozszerzyć działalność samorządowego Muzeum Kolejnictwa, a dziś stacji muzeum. Mówiono również o parowozowni w Gnieźnie, która wciąż jest własnością PKPS-a.

Jest stacja muzeum, czyli dawne Muzeum Kolejnictwa w Warszawie na stacji Warszawa Główna. Ma ekspozycję swoją, która jest w budynku. Ma również wystawione eksponaty nieczynnego taboru na torach stacji Warszawa Główna i również jest właścicielem właściwego Muzeum Kolei Wąskotorowych w Sochaczewie, które już utrzymuje ten czynny tabor. I którym można pojeździć. Jeszcze jeżeli chodzi o koleje wąskotorowe w Polsce, mamy trochę żywych zabytków i nie jest tym aż tak najgorzej. Natomiast jeżeli spojrzymy na tabor normalnotorowy, no to patrząc na to, ile kilometrów linii kolejowych, ile tego taboru w Polsce mieliśmy, Nie jest najlepiej. Co jeszcze mają samorządy? Samorządy przejęły od PKP Cargo po różnych przebojach związanych z przekształceniami własnościowymi w ostatnich latach przejęły dwa punkty.

Jest to jedna para pociągów z Wolsztyna do Zbąszynka w dni robocze oraz jedna para pociągów z Wolsztyna do Poznania w soboty. I właśnie o tym pociągu też mówiłem w odcinku o Stęszewie, do którego Was odsyłam. Do Stęszewa jeszcze za chwilę wrócimy. Co nam jeszcze zostało? Został nam właśnie wspomniany skansen, nie w Kościerzynie, tylko w Chabówce, o którym mówiłem na samym początku i on jeszcze jest własnością PKP Cargo, ale jak powiedziałem, obecny zarząd dowiedział się najwyraźniej o tym, że posiada taką jednostkę w swoich zasobach i postanowił ją zlikwidować. W jakiej formie? Tego jeszcze nie wiadomo. Niemniej tak naprawdę, jeżeli chodzi o podmioty publiczne, Jeśli w spółce Skarbu Państwa albo w samorządzie mamy tak naprawdę dwa podmioty uruchamiające pociągi zabytkowe na normalnym torze, to jest właśnie Wolsztyn i to jest Chabówka.

Czeskie Drachy Nostalgia, czyli zajmujący się tam tematyką historycznego taboru kolejowego. Się tak śmialiśmy, że spróbujmy sobie to wyobrazić w wypadku PKP. PKP Nostalgia. Ktoś powiedziałby, że to nie kojarzy się za dobrze. Ale dobra, zostawmy to. No i mamy co jeszcze? Ustawę w Czechach, która... Z tego co wiem, to nakazuje Kolejom Czeskim przynajmniej jeden egzemplarz z każdej serii lokomotyw eksploatowanych tamże przeznaczyć na eksponat muzealny. Kolosalna różnica w stosunku do tego, co jest w naszym kraju. Państwo się w ten sposób nie zachowuje. Przykład nawet Ministerstwa Kultury właśnie tutaj pokazuje, że to jest pomyłka.

Z czasem zaczęło udawać się pozyskiwanie wagonów też od różnych firm i instytucji. Na przykład mamy takie perełki w swojej kolekcji, jak wagony Platformy z początku XX wieku, czy to budowy pruskiej, czy wagony towarowe, właśnie wapniarki, albo do przewozów sypkich, popularne gruszki dwuosiową starego typu, to ZNTK. Wrocław, bo klub kładzie nacisk na tą historię kolejnictwa związaną z Dolnym Śląskiem przed rokiem 45 oraz po roku 45. No więc nawet dostajemy od PKP Intercity, dostaliśmy czy kupiliśmy od przewozów regionalnych ostatnio cztery wagony. Zależało nam na uformowaniu składu.

Mamy trzy w eksploatacji. One są dzierżawione od PKP Intercity, ale chcielibyśmy je przejąć całkiem. I chcemy dołączyć go do tych wagonów. Być może, żeby spełniał też funkcje konkretne. Był zagospodarowany, może w rowery tam przewozić jakiś bagaż właśnie i tak dalej. Kolejne rzeczy, no to są właśnie sprawne wagony. Mamy wagony 110A, konkretnie to jest 110C też, z lat 76-77, z zakładów Cegielskiego, Salonkę i Kuszetkę. Dołączył do nich wagon Baucen 84, zbudowany w 1984 roku. Salonka i kuszetka są dość historycznie utrzymane.

Mając placówkę, też inaczej można się starać o pozyskiwanie środków i przyciągnąć ludzi, bo my chcemy cały ten tabor pokazać szerokiej publiczności. A wynajmujemy tory od Intercity. Ten tabor w ogóle jest rozstawiony w kilku miejscach we Wrocławiu, bo całość by się nie zmieściła przy lokomotywowni Wrocław Główny na jakiejś tam grupie torów, na przykład G obok, niedaleko tej grupy X, czy tam w grupie Y, to już bliżej wagonowni tutaj. No więc ta placówka jest nam niezbędna. Poczyniliśmy pewne kroki, będziemy czynić dalsze. Bardzo nam się podoba, że poszliśmy trochę inną drogą, bo często pisaliśmy pisma, czy to do ministerstwa, ale w różnych sprawach, czy do spółek PKP, no i czasem na odpowiedzi trzeba było w przeszłości czekać bardzo długo.

Staramy się też nasze miasto Wrocław zainteresować. Pani Jolanta Niezgocka też poprosiliśmy ją tutaj o zainteresowanie tą tematyką i wstawiennictwo i to też wpłynęło. Ostatnio, bo w ogóle mieliśmy problemy przez ostatnie dwa lata wręcz z przeprowadzaniem niektórych prac przy naszym taborze, bo trwała modernizacja lokomotywowni Wrocław Główny z własnością PKP Intercity, też tam w jej obrębie. No i musieliśmy, bo byliśmy też wewnątrz, a musieliśmy cały nasz tabor wystawić na zewnątrz i ostatnio prezes też był w Warszawie, rozmawiał właśnie go i na spotkaniu PKP Cargo dla miłośników kolei, PKP Intercity i chcemy wrócić pod tą halę na razie.