Mentionsy Mentionsy
TurboHistoria
TurboHistoria

Pokazy, dygnitarze i ulica. Świat mody w czasach PRL

23.01.2026 ·46 min 22 s

Jak funkcjonował świat mody w czasach wiecznych niedoborów, pustych sklepowych półek i ręcznie sterowanej gospodarki? Jak partyjni dygnitarze reagowali na modowe pokazy i co w czasach PRL nosiła warszawska ulica? O fenomenie Mody Polskiej, pierwszym opolskim festiwalu i modowych ikonach ówczesnej Polski mówiła w audycji "TurboHistoria" Katarzyna Droga - dziennikarka, pisarka i autorka książki "Jaskółki. Powieść o kobietach mody PRL-u".

Że te nawet narzędzia walki z tą szerzyzną chociażby, czy z taką urawniłowką już są nam niepotrzebne albo się zmieniły, bo może jednak są potrzebne, tylko troszeczkę inne realia i inne wyzwania stoją przed nami. Wróćmy do głównych bohaterek i do pewnych skojarzeń. Myślę, że tutaj w żaden sposób nie tylko mnie one towarzyszą. Wystarczy spojrzeć na okładkę pani książki. Za PRL-u diabeł ubierał się u Graboletty. Graboletta, wyjaśnijmy, to jest właśnie Jadwiga Grabowska, czyli szefowa Mody Polski, ta pierwsza szefowa twórczyni Mody Polskiej. Natomiast skojarzenie z diabłem ubierającym się u graboletty, no musi nas wieść do słynnego filmu Diabeł ubiera się u Prady i do postaci, która dała początek właściwie tej filmowej opowieści, czyli Anne Wintour szefowej pisma, no legendarnej szefowej pisma Vogue.

Tak naprawdę to ta Miranda mogłaby się uczyć u naszej Graboletty. I ta szefowa mody polskiej mogła być wzorem, a nie odwrotnie, gdybyśmy popatrzyli na to chronologicznie. Czyli powstaje pytanie, jak to jest, że te kobiety zajmujące się taką gałęzią, jaką jest moda, czy wydawanie pism o modzie, Cały ten krąg tego świata, troszeczkę też estrady, muszą mieć takie silne, muszą być takimi silnymi osobowościami, czasem despotkami. No jeśli chodzi o Grabowską, to również Graboletta była charyzmatyczna, umiała znaleźć się w tym świecie. I druga rzecz, takie podobieństwo, które mnie Troszkę też nawet rozbawiło i poprowadziło do refleksji, a jednak te czasy są prawie takie same, choć inne, to to, że w zupełnie innych realiach musiały walczyć, bo to była praca, która była walką.

Graboletta miała cały system socjalistyczny do pokonania z brakami towarów, niedoborem rynku, zakazami wyjazdów i tak dalej. Współczesne kobiety, choćby Miranda Filmowa, miały zupełnie... Ten problem nie istnieje, jest wszystko. Natomiast jeśli chodzi o ludzkie zachowania, reakcje, rywalizację, walkę o władzę, No to okazuje się, że realia są inne, ale zasady te same i cechy osobowości, które trzeba mieć też te same. Oczywiście to porównanie jest fajne też ze względów promocyjnych, ponieważ film Diabeł ubiera się u Prady znają wszyscy i wielokrotnie pewnie go oglądali.

Losy Graboletty, Grabowskiej czy Mody Polskiej nie, więc mówimy tym samym. U nas też tak samo i tak samo ciekawie i tak samo barwnie, a może przez realia historyczne jeszcze ciekawiej bywało. No dobrze, to w takim razie, skoro mamy tak daleko idące skojarzenia z tym filmem, to muszę o to spytać. Graboletta, kto pani przychodzi do głowy albo inaczej, kto pani staje przed oczami? Gdybym miała wybrać aktorkę? Ojej, ale to dziwne pytanie. Chociaż ja bardzo chciałabym, żeby powstał film. Bardzo bym chciała, żeby powstał film o tym. Materiał jest i uważam, że jest niezły. Aktorek mamy znakomitych mnóstwo. Nie wiem, Agnieszka Popławska albo może

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.