Transakcje z pasją - Aleksandra Kopeć S02E05

Dzień dobry Państwu. Przy mikrofonie Piotr Jackowski. W Transakcjach z pasją zapraszam na rozmowę o transakcjach na rynku alternatywnych finansów. Gościem audycji jest Aleksandra Kopeć. Ola specjalizuje się w innowacjach na rynku finansowym, w tym w szczególności w rozwiązaniach opartych o technologię blockchain oraz kryptoaktywach. Doradza od strony prawnej i regulacyjnej zarówno startupom, głównie z branży fintech, jak i regulowanym podmiotom rynku kapitałowego w procesie cyfrowej transformacji. Obszar jej praktyki zawodowej obejmuje także kwestie związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Ola jest również pracownikiem naukowym i doktorantką w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Śląskiego, gdzie pod kierunkiem profesora Wojciecha Popiołka przygotowuje rozprawę doktorską pt. Crowdfunding inwestycyjny w prawie Unii Europejskiej.

Jak wygląda rynek kapitałowy w dobie tej digitalizacji? Myślę, że rynek kapitałowy w ostatnich czasach znacząco się zmienił. Kiedyś takie kwestie związane z nowymi technologiami, z blockchainem, z kryptoaktywami były obiektem zainteresowania tzw. geeków, czyli osób, które pasjonują się informatyką, grami, cyfrowym światem. Natomiast teraz Cyfrowy świat tak naprawdę przenika do rynku kapitałowego i widzimy, że takimi nowymi technologiami interesują się również duże podmioty rynku finansowego, np. banki, dome maklerskie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, ale co więcej, interesują się tym również podmioty publiczne, które same angażują się w takie inicjatywy, chociażby rozwijając cyfrowe waluty banków centralnych.

Natomiast to jest kwestia bardzo dyskusyjna, dlatego że na przykład w Polsce no jednak dominuje stanowisko numerus clausus papierów wartościowych, więc my co do zasady nie możemy kreować sobie czegoś, co przypomina nam papier wartościowy, natomiast są kraje, w których nauka prawa wypracowała trochę odmienne stanowisko i na przykład w Singapurze czy Estonii uważa się, że papierem wartościowym jest wszystko, co ucieleśnia prawa podobne do papierów wartościowych, więc tam emisja takich tokenów jest na pewno zdecydowanie łatwiejsza. Chciałbym chwilę porozmawiać o blockchainie. To jest taki modny temat, zaryzykuje taki sexy, to znaczy... Myślę, że tak. Tak, jak się słyszy, że dane rozwiązanie jest oparte na blockchainie, to od razu jego wartość marketingowa rośnie. Zdecydowanie tak i to jest plus, ale jednocześnie i minus tej technologii.

Ja również to zauważyłam i bardzo często zdarza się tak, że zgłasza się do mnie jakiś klient z świetnym pomysłem na realizację bardzo pionierskiego projektu, w którym oczywiście elementem jest zastosowanie technologii blockchain. I o ile sama koncepcja, czyli problem, który ten projekt ma rozwiązywać, jest fenomenalny, to czasami zastanawiam się, ale po co ten blockchain? I właśnie na to pytanie uzyskuję odpowiedź, że no ale teraz wszyscy działamy na blockchainie, więc tak trzeba. I to wydaje mi się, że to nie w tym kierunku powinno pójść, dlatego że blockchain jest rzeczywiście fantastyczną technologią, która pozwala nam na rozwinięcie naprawdę innowacyjnych rozwiązań, ale jednocześnie nie nadaje się do każdego przedsięwzięcia.

Blockchain sprawdza się tam, gdzie na przykład musimy wyeliminować pośrednika w danym procesie, dlatego że blockchain jest Transparentny blockchain pozwala nam na zrealizowanie określonej transakcji bez tzw. czynnika ludzkiego. Więc w sytuacji, kiedy chcemy opierać się na zaufaniu, możemy zrezygnować z zaufania do konkretnego podmiotu, czyli do tej strony trzeciej i oprzeć się na zaufaniu do technologii. Natomiast nie w każdym przypadku oczywiście takie zaufanie czy taka transparentność jest nam potrzebna i o tym powinniśmy pamiętać. Miałem teraz okazję rozmawiać z przedstawicielami instytucji finansowych w trakcie spotkania rynku kapitałowego i w kuluarach pojawiała się taka myśl, że instytucje finansowe w zasadzie oprócz tego, że sprzedają to w zasadzie pewnie połowa ich pracowników zajmuje się back office'em i różnymi regulacjami

oraz również technologiami, wdrażaniem, bo to wszystko jednak jest oparte na koniec na systemach komputerowych i teraz muszą wprowadzać jakąś kolejną regulację i mają do wyboru tradycyjnie sprawdzony system oraz nowy na blockchainie. Nie są w stanie zrozumieć, dlaczego on musi być trzy razy droższy. Tak, to prawda. Bardzo często zdarza się tak, że projekty, które są oparte nie tylko o blockchain, ale szerzej o technologię rozproszonego rejestru, już z samego faktu, że są nowe, niesprawdzone, innowacyjne, są dużo droższe, a nie zawsze są bardziej wydajne. Natomiast jest to pewnego rodzaju moda, jakieś zmożone zainteresowanie w ostatnich latach. Dlatego, tak jak mówię, nie powinniśmy być niewolnikiem tej technologii, czyli podążać za tymi trendami technologicznymi, które aktualnie są na rynku, tylko zbadać, czy w danym przypadku rzeczywiście zastosowanie takiej technologii przyniesie nam realną wartość.

Dlatego ja uważam, że nawet nie tylko takie twarde regulacje, Mogą poprawić tę sytuację, bo wystarczy spojrzeć na przykład w Szwajcarii. W Szwajcarii tak naprawdę nie ma przepisów, które reguluje wprost obrót walutami wirtualnymi. Tam pojawiły się niedawno przepisy dotyczące tzw. rejestrowanych papierów wartościowych, czyli te papiery wartościowe mogą być emitowane na blockchainie, natomiast to jest pewien wycinek. Ale mimo to Szwajcaria uważana jest za jedną z najpewniejszych jurysdykcji, najbardziej stabilną pod kątem prawnym dla prowadzenia działalności związanej z walutami wirtualnymi. Dlaczego? A dlatego, że FINMA, czyli Szwajcarski Organ Nadzoru bardzo aktywnie uczestniczy w rozmowach z przedsiębiorcami rozwijającymi taką działalność.

Jeszcze będąc na studiach założyłam bloga na temat prawnych aspektów związanych z technologią blockchain, który okazał się strzałem dziesiątkę i zainteresowanie artykułami, publikacjami w tym temacie Znacząco przerosły moje oczekiwania, w związku z tym miałam motywację do tego, żeby tę działalność rozwijać dalej. Uczestniczyłam w różnych konferencjach, webinariach, prowadziłam szkolenia w tym zakresie. Już potem publikowałam nie tylko na własnym blogu, ale również w jakichś takich serwisach i portalach branżowych o tematyce prawnoekonomicznej. Od samego początku swojej pracy byłam angażowana w bardzo trudne i pionierskie projekty, za co jestem bardzo wdzięczna, dlatego że poprzednia kancelaria obdarzyła mnie naprawdę dużym kredytem zaufania i dzięki temu, że uczestniczyłam w takich trudnych projektach wymagających naprawdę dużego kunsztu prawniczego, myślę, że wyniosłam sporo ciekawych doświadczeń.

Można powiedzieć, że jesteś startupowcem, funderem. Albo freelancerem. Tak jest. Blockchain wykorzystujesz? Nie, nie wykorzystuję. I sama, co też ciekawe, nie jestem traderką, o co często się mnie posądza, jednak ja mam bardzo niski apetyt na ryzyko, więc posiadam oczywiście jakieś tokeny. Zwykle to są tokeny emitentów, których sama obsługuję. Wydaje mi się, że to jest takie naturalne, że Spiera się również ten projekt, w którym się uczestniczy, natomiast aktywnie nie inwestuje na rynku finansowym. Blockchaina nie używam również w takiej codziennej pracy. Oczywiście te rozwiązania legaltechowe teraz idą coraz dalej, natomiast do tej pory nie uważałam tego za konieczne. Mimo że jestem entuzjastką nowych technologii, to podchodzę do nich raczej racjonalnie i nie daję się ponieść wszechobecnej modzie.