Transakcje z pasją - Adam Straczyński S01E09
Kiedy prawnik transakcyjny staje się JAVA Developerem Wraz z Adamem Straczyńskim zapraszamy na wakacyjny odcinek Transakcji z pasją. W programie: ✅ Co wspólnego mają ze sobą programiści i prawnicy ✅ Czy współczesny prawnik musi być "starożytny" i "gardzić" nowymi technologiami ✅ Jak kodować umowy ✅ Chcesz zmienić treść umowy - wydaj patcha ✅ Na ile logika prawnicza czerpie z algebry boole'a ✅ Pieśń kończąca epokę prawników ✅ Zawód przyszłości czyli jak prawnik może być interfejsem pomiędzy klientem a komputerem (Senior JAVA Counsel vs Senior Legal Developer) a także: ✅ Czy można osiągną efekt synergii w wieku 7 lat - czyli "miał być merger a każdy chciał zrobić acquisition" ✅ "Kubuś z prawej kolegę duś" - Komitet Oszalałych Rodziców, czyli jak (nie) wychowywać małego sportowca... ✅ Gdzie nurkować: kolorowe rafy, polskie jeziora a może Deepspot W Autorskim Słowniku Transakcyjnym: Smart Contracts
Dzień dobry Państwu, przy mikrofonie Piotr Jackowski. Kiedy prawnik transakcyjny staje się Java deweloperem? Zapraszam na rozmowę z Adamem Straczyńskim. Na barwnie opowiedziane Transakcje z pasją zaprasza Piotr Jackowski, prawnik transakcyjny, który od ponad 15 lat pomaga transakcjom dochodzić do skutku. Wspólnie z gośćmi praktykami rynkowymi przedstawią, jak transakcje wyglądają od środka. Opowiedzą o korzyściach z nich płynących, negocjowaniu umów i osiąganiu celów biznesowych. Będą rozmawiać między innymi o private equity, startupach, fuzjach, a także giełdzie, wezwaniach i wrogich przejęciach. Transakcje z pasją to także opowieść o samych ludziach tworzących te transakcje, o ich drodze, motywacji do działania i pasjach.
Cześć Adam, dzień dobry, witaj. Cześć, witaj. Ten temat, który wprowadziłem jest trochę być może nieoczywisty dla wszystkich, ale znamy się kilka lat i często rozmawiamy na różne tematy. Mimo że ja jestem prawnikiem, ty jesteś osobą, która bardzo głęboko siedzi w branży IT, to z tych rozmów wynikało, że pewne elementy są wspólne. Chciałbym namówić cię na rozmowę o tym, jak bardzo te nasze światy się przenikają. No właśnie, co wspólnego mają twoim zdaniem prawnicy i programiści? To jest ciekawe zagadnienie. Rzeczywiście znamy się kilka lat i udawało nam się znaleźć nieraz nić porozumienia, więc pewnie coś wspólnego mają. Patrząc z jednej strony na prawnika, z drugiej strony na informatyka, to się wydaje, że to są ludzie z dwóch różnych światów.
Patrząc tak jak ja na przykład postrzegam prawnika, osoba głównie pracująca z tekstem, I pracująca z ludźmi. Informatyków stereotypowo często postrzega się jako ludzi, którzy siedzą przed komputerem i z ludźmi to niewiele chcieliby mieć wspólnego. No prawnicy też przed komputerami dużo czasu spędzają. No tak, ale jednak ta interakcja z klientem wydaje się być tutaj taka bardziej naturalna, przynajmniej z mojej perspektywy, ale być może inne osoby będą miały inny punkt widzenia. W każdym razie zmierzam do tego, że tutaj jakby na pozór wydaje się, że to zupełnie osobne typy, inny format pracy, inny sposób pracy. Co więcej, też wydaje się, że jakby prawnicy są oderwani od technologii, tak, no bo w zasadzie siedzimy w tekście w casusach w prawie rzymskim pewnie jeszcze tam gdzieś na studiach i to wszystko brzmi tak,
Wiesz, no... Starożytnie chcesz powiedzieć. To trochę tak, nie? W sensie to nie jest naturalnie, nie jest, nie linkuje się tak naturalnie z nowymi technologiami, a można się zaskoczyć. No właśnie, spróbuję cię zaskoczyć w takim razie. Słuchaj, ale może zacznijmy od narzędzia pracy, od języka, bo wspominałeś o tekście gdzieś na początku swojej wypowiedzi. Prawnicy posługują się co do zasady językiem naturalnym. Programiści też posługują się językiem naturalnym, ale w dużej części posługują się przede wszystkim językiem programowania, czyli takim językiem, który jest w stanie potem zrozumieć, co komputer prawnie. Mhm, dokładnie i ja rzeczywiście uważam, że tych podobieństw jest sporo, bo patrząc z perspektywy języka, to o czym wspomniałeś, to zauważmy, że język naturalny służy do komunikacji, do komunikacji międzyludzkiej w szczególności, tak?
A język programowania Służy do dogadania się z maszyną i zarówno język naturalny, jak i języki programowania mają swoją semantykę, mają swoją syntaktykę i jakby określone zasady używania konstrukcji językowych. I teraz prawnicy wykorzystują też swój język taki branżowy do pisania umów, a programiści wykorzystują konkretne języki programowania do pisania aplikacji. I tu uważam, że to jest jakby już to jest coś, co powoduje, że jest pewne podobieństwo. Na razie jeszcze mgliste, ale zaczynamy łączyć kropki, tak. Tak, no bo idąc dalej, zarówno w IT, jak i w prawie czy w kwestiach prawnych istotna jest precyzja definicji i unikanie w szczególności nieskończonych zapętleń.
Popatrzmy na to w ten sposób. Definicja, jak rozumiem, ma na celu doprecyzowanie Sformułowań, aby uniknąć niejednoznaczności, nieporozumienia wynikającego z tego faktu? Ale też dla przejrzystości, żeby nie powielać w różny sposób tych samych merytorycznie konstrukcji. I teraz tu jest pewne podobieństwo moim zdaniem z kodowaniem znowu, bo w dużym uproszczeniu języki programowania używają bibliotek do definiowania określonych działań, czyli tzw. instrukcji, które często są reprezentowane przez np. konkretne słowo. Czyli już mamy, jakby wywołujemy sobie bibliotekę używając określonego tam słowa kluczowego, co pozwala w różnych miejscach kodu realizować konkretne działania bez powielania tych linijek kodu czy pisania ich z razy tego samego w różnych miejscach.
Tu już jest pewne podobieństwo. Ten profit, że uzyskujemy na koniec dzięki takiemu definiowaniu czy definicjom w umowie, a tutaj też definicjom w kodzie, na koniec dnia uzyskujemy taką jednoznaczność, skrócenie dokumentu, ujednolicenie, przejrzystość jego, Przejrzystość kodu, bo tutaj jest jedna strona dokumentów, z drugiej strony mówimy o kodzie, tak? Więc tutaj myślę, że tu są cechy wspólne. Widzę to. Wiesz, kolejne zagadnienie to okej, bo powiedzieliśmy o definicjach, no ale zwróć uwagę na przykład na składnię, tak? Czyli Wiesz, brakujące przecinki, kropki, mała, duża litera, błędy pisowni itd. Tutaj mamy sytuację z kolei taką, że w składni przy pisaniu kodu też wszystkie znaki są istotne.
Pominięcie średnika na przykład jest już błędem, będzie powodował np. błąd aplikacji. No właśnie, a powiedz mi, bo mam wrażenie, że informatycy czy osoby piszące kod mają o tyle łatwiej, że przed uruchomieniem tego kodu mogą go w jakiś sposób sprawdzić. Czy to poprzez kompilację, no w każdym razie poprzez narzędzia, które są w stanie sprawdzić, czy nie ma przynajmniej błędów w składni prawnicy. No też sprawdzamy to w ten sposób, ale jest to bardziej taka praca jednak organiczna w tym wszystkim. Jak to u was wygląda, powiedz? To tutaj bym się odniósł do tego w ten sposób, bo to co mówisz, to rzeczywiście programiści korzystają z tzw. środowisk IDE, czyli Integrated Development Environment, które im zapewniają sporo ułatwień podczas pisania kodu.
Natomiast prawnicy, jeżeli zmienią się okoliczności, mogą przygotować aneks do umowy, czyli też taki Kod, fragment kodu, który spowoduje zmianę treści umowy. No okej, tak, rzeczywiście tutaj jest pewna analogia. Tu tak, zamknęliśmy umowę, tu zamknęliśmy oprogramowanie, zrobiliśmy... Zakładam, że jedno i drugie działa, ale trzeba w którymś momencie to poprawić. No tak, zaszły na przykład jakieś tam zmiany warunków biznesowych zewnętrznych, które implikują to, że powinniśmy zaktualizować umowę z jednej strony, a z drugiej strony powinniśmy na przykład zaktualizować Aplikacje, bo aplikacja na przykład tam, dany system nie wiem, opiera się czy wspiera procesy biznesowe, które bazują na na przykład określonych przepisach prawa.
Jeżeli one się zmieniły, no to musimy dostosować proces biznesowy w aplikacji i to jak ona funkcjonuje do tych przepisów. Czym są pętle? Wiesz co, pętla to taka konstrukcja, która pozwala na cykliczne wykonywanie ciągu instrukcji określoną liczbę razy. Brzmi skomplikowanie. Do momentu zajścia pewnych warunków. Czyli mamy pętlę, która coś tam robi raz, drugi, trzeci, aż w końcu zachodzą zdefiniowane warunki i coś się tam dzieje. A ciekawym przypadkiem pętli jest pętla nieskończona, czyli taka, która nigdy nie zajdzie w warunek zakończenia pętli. Pętla nieskończona powoduje, że komputer będzie wykonywał zadanie w nieskończoność. W praktyce do wyczerpania pamięci wystąpienia błędu w skrajnych przypadkach jakiejś poważniejszej awarii.
To już Rzymianie na to wpadli. Jest taki błąd, który się nazywa idem per idem, czyli zdefiniowanie tego samego przez to samo. Nie powinno tak mieć miejsca taka sytuacja. Tak, tak. Natomiast ja z doświadczenia w wielu umowach, w ramach których operujemy czy działamy, to już widziałem takie właśnie definicje. W uproszczeniu tak, przykład system informatyczny to system informatyczny klienta. Z tego niewiele wynika, ale definicja jest. No dobra. Zastanawiam się, czy kolejnym elementem, który nas łączy jest pewna standaryzacja.
To znaczy obserwuję, że w przypadku umów pojawiają się pewne standardy. One oczywiście się zmieniają w czasie, ale w danym okresie strony czy osoby, które negocjują daną umowę powołują się na standardy. Czasami jest to pewien wybieg negocjacyjny, aby przekonać do swojej racji, przekonując drugą stronę, że to oczywiście jest taki standard. Nie zawsze jest to oczywiście prawdziwy argument, ale w wielu przypadkach te negocjacje są dużo łatwiejsze przez to, że są pewne ramy, co do których panuje zgodność na rynku, jak powinno być dane rozwiązanie uregulowane. A de facto negocjuje się tylko pewne parametry.
Czyli wiemy, że np. odpowiedzialność w pewnym zakresie powinna być ograniczona czasowo. Tylko rozmawiamy, czy ma być ograniczona do 12 miesięcy, 18, może 24. Ale jeżeli ktoś by podał propozycję lat 20, no to to by się w tym standardzie nie mieściło. To w jaki sposób ułatwia potem przygotowanie samej umowy? Czy coś podobnego jest w twojej branży? Tu przychodzi mi na myśl takie dość ciekawe zagadnienie, bo mówisz, jeżeli umowy się standaryzują, to wydaje mi się, że eliminowane jest w pewnym sensie i w pewnym stopniu zagadnienie wolnej interpretacji. To znaczy jest pewna konstrukcja, jak rozumiem, przyjęta, taka formalna, prawna, która realizuje pewne tam założenia czy określone, nazwijmy to, działania biznesowe.
I wykonują, dokładnie tak. Proponuję, żebyśmy zostawili smart kontrakty na DSR. Spróbujmy jeszcze wyjaśnić, czym jest sam algorytm, bo tu mam pewien pomysł. Zaraz sprawdzimy, czy ta analogia też tutaj występuje w tym zakresie. Co to jest algorytm? Algorytm to jasny sposób postępowania prowadzący do rozwiązania określonego problemu. Często jako przykład algorytmu podaje się przepisy kulinarne, choć tam wiadomo, mamy zawsze sekwencje, że tutaj weź to, zrób to, dodaj to do tego i tak dalej. Choć w rzeczywistości tutaj jest takie zagadnienie, że często te przepisy nie są wystarczająco precyzyjne, znaczy algorytm musi być jakby w stu procentach precyzyjny, nie może być czegoś niedookreślonego lub nie ma możliwości takiej, żeby krok był niejasny, a w przepisach
Kulinarnych mamy takie stwierdzenia, wiesz, szczypta soli, odrobina czegoś tam, dodaj to, no, co to jest odrobina, co to jest szczypta, tak, więc, ale mniej więcej jakby chodzi o to, że mamy pewną określoną sekwencję czynności, z góry założoną sekwencję czynności i warunków, które tam, zależności, które są spełnione, to ten algorytm działa tak i tak, wykonuje określone dalsze kroki. Wiesz co, wywołałem ten temat, bo prawnicy na bardzo wczesnym etapie swojej edukacji, to jest na pierwszym roku, mają taki przedmiot, który nazywa się logika prawnicza. Tu oczywiście powstają zawsze dowcipy, dlaczego logika prawnicza, czy jest ona trochę odmienna od ogólnych zasad logiki. Jaka jest poprawna odpowiedź? Słuchaj, pozostawię to.
Podejrzewam, że nie dla wszystkich moich kolegów algebrybóla była jasna, natomiast To się unifikuje, to znaczy ta precyzja języka, o którym wcześniej rozmawialiśmy i kwestie związane z algorytmami, to są te sfery wspólne dla obu dziedzin. Tak, wiesz co, może powiedzmy, wyjaśnijmy krótko, zupełnie krótko, o czym jest algebra bulla, czyli ona dotyczy działań na zmiennych, które przyjmują dwie wartości, zero albo jeden. Stąd to nawet w języku takim potocznym mówi się zero-jedynkowe, że coś jest, czyli przyjmuje dwie wartości. W logice to odpowiada prawdzie lub fałszowi. Teraz mamy podstawowe operatory takie jak AND, czyli koniunkcja lub iloczyn logiczny.
Mamy operator logiczny Or jako alternatywę lub sumę logiczną i mamy not jako negację. To są podstawowe operatory logiczne w ogóle przy pólach i widać tutaj już na pierwszy rzut oka, jak ktoś pamięta logikę, to tutaj w zasadzie to funkcjonuje analogicznie. Działania na zmiennych z wykorzystaniem tego procedur logicznych. Oczywiście tutaj jest zgodnie z algorytmem Boole'a są określone tutaj zasady wykonywania tych działań. No i podobnie to funkcjonuje w tym zakresie w logice. Tu jest z kolei ciekawe zagadnienie, bo teraz sporo pojawia się takich pomysłów na wykorzystanie notacji matematycznej wpisującej algorytmy logiczne do wyrażania umów, co pozwoliłoby, wiesz, wykorzystać
Język programowania, czy stworzyć wręcz język, czy wykorzystać język programowania do implementacji prawa. Najsiłą rzeczą dochodzimy do smart kontraktów. No tak, tak, tak, bo to jest ciekawe zagadnienie. Smart kontrakty to rzeczywiście to jest coś, co ja postrzegam jako temat mocno rozwojowy. W ogóle teraz dużo się mówi, smart kontrakty są kojarzone na dzień dzisiejszy nie bez powodu z krypto, no bo to powiedzmy, że to jest ten obszar technologiczny. Nie wchodząc jakby w technologie, no bo smart kontrakt to de facto taka aplikacja, tak? Idąc w kierunku takim, że to jest aplikacja, która realizuje umowę elektroniczną, to wydaje mi się, że to jest kierunek, który będzie mocno ewoluował na przestrzeni najbliższych lat, bo to, że to mogą być kontrakty, które są samowykonywalne, które mają jednoznacznie wpisane warunki umowy w linijki kodu, to samo się egzekwuje, dostosowuje do zmieniających się określonych warunków zewnętrznych.
Jest to jednoznaczne, nie może zostać naruszone, zmniejsza możliwość manipulacji lub jakichś tam, nie wiem, fraudów związanych z taką umową. No to tu wydaje mi się, że to są korzyści i ten kierunek na pewno będzie mocno rozwojowy. Nie wiem, jak ty to widzisz, bo to jest z mojej perspektywy bardzo ciekawe zagadnienie. Nie wiem, czy z twojej perspektywy to jest coś, co jest pieśnią przyszłości, czy to już powoli jakoś Mam nadzieję, że to nie będzie pieśń kończąca epokę prawników, chociaż chyba do tego jeszcze trochę czasu musi upłynąć, ponieważ to też jakby praca prawnika polega również na pewnym zrozumieniu potrzeb klienta. Wydaje mi się, że jednak taki
Interfejs pomiędzy tym, co komputer ma w algorytmie, a tym, co klient ma w głowie, jest potrzebny. I tym interfejsem w pewnym sensie jest prawnik, który jest w stanie pomóc przenieść czy sformułować te potrzeby biznesowe na ten język zrozumiały dla tego komputera. I widzisz, tu się ładnie spina to, czego wystartowaliśmy. Postawiłeś tezę, czy prawnik bywa programistą Java. Może niekoniecznie programistą Java. Java brzmi tak, wiesz, orientalnie. Na pewno w przyszłości będzie ciekawą niszą, tak mi się wydaje. Właśnie taka nisza dla prawników, którzy będą w stanie porozmawiać z klientem, zrozumieć jego wymagania takie biznesowe. A potem z komputerem porozmawiać. Tak, a potem porozmawiać z komputerem i napisać taki właśnie smart kontrakt, który będzie odwierciedlał potrzeby stron.
Krótko mówiąc, przełoży te wymagania biznesowo-prawne na kod, który potem już będzie... Na wizytówce będę miał senior java lawyer na przykład. Albo bardziej ten, jakiś na przykład senior legal developer. Transakcyjne DNA. Adam, opowiadałeś mi o swojej przeszłości transakcyjnej. To będzie ciekawa opowieść z czasów, kiedy zbierało się historyjki obrazkowe. Okej, do tego pijesz?
Dobra. Tak, rzeczywiście. Wcześniej zacząłeś. Tak, była pierwsza albo druga klasa chyba. Nie pamiętam już, pierwsza albo druga faza podstawówki, tak jak się śmiałem, że pamiętam, że był taki szał w pewnym momencie na gumy turbo i te historyki obrazkowe, znaczy historyki, te obrazki samochodów, które rozpalały gdzieś tam wyobraźnię, bo tam... Ile tam nalicznych. Tak, dokładnie, który tam szybciej pojedzie, ten jest lepszy. Tych obrazków było bardzo dużo do uzbierania i zawsze był problem, każdy chciał mieć całą kolekcję, tych gum się przejadało w hurtowych ilościach i tak był problem, żeby ją uzbierać. Ja miałem takiego kolegę, którym postrzegliśmy, że jak połączylibyśmy te nasze kolekcje, to uzyskujemy spektakularny efekt synergii w postaci zbioru zupełnego.
Czyli tutaj na początku miał być merger, a potem każdy miał zakusy na acquisition i na szczęście skończyło się. I klauzula jakaś arbitrażowa była. Nie było wrogiego przejęcia. Tutaj się dogadaliśmy finalnie, że jednak musimy wrócić do stanu bazowego i będziemy walczyć o to, aby uzupełniać indywidualnie swoje kolekcje, więc rozeszliśmy się pokojowo w tym temacie, ale rzeczywiście to była taka pierwsza próba, jak rozmawialiśmy, to mi się tak przypomniało i to w humorystycznym aspekcie, ale jest kojarzenie. Porozmawiajmy o pasjach.
Co robisz w wolnym czasie? Co cię nakręca? Bardzo fajne pytanie. Wiesz co, ja bardzo lubiłem i lubię sztuki walki. Kiedyś za czasów szkolnych i studenckich trenowałem. Potem przestałem trenować, bo wciągnęła mnie praca i dzieciaki. Teraz sportem chodzę na treningi, ale już jako kibic moich dzieciaków. Czy jesteś jednym z tych rodziców, którzy przy linii boiska czy tutaj linii maty walczą ze wszystkim, łącznie z trenerem i sędziami w imieniu dzieci? Nie, wydaje mi się, że nie. Podpowiadają. Z prawej duśi. Emocje na zawodach rzeczywiście są, natomiast staram się wszystko zachować, zrobię rozsądek i nie krzyczę tam, nie poganiam, stojąc przy macie, ale rzeczywiście obserwuję u niektórych rodziców takie ambicjonalne, indywidualne podejście na temat.
Jakby mogli, to by sami weszli i pogonili tego kilkulatka. A powiedz, sporty wodne wiem, że też są Ci bliskie. Tak, tak. Wiesz co, bardzo, bardzo lubię pływać, lubię nurkować, bardzo lubię nurkowanie i tutaj… Wiesz, że dzięki Tobie między innymi rozpocząłem swoją przygodę z nurkowaniem. Tak, rozmawialiśmy na ten temat. Bardzo się cieszę, bo to bardzo, bardzo fajny sport uważam. Ja lubię nurkować czy to w ABC, czy to tam z butlą. Miałem przyjemność nurkować w kilku miejscach. Bardzo, bardzo uważam, że to jest fajne, rekreacyjne zajęcie i też takie partnerskie, bo nurkuje się zawsze w parach.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Kiedy prawnik transakcyjny staje się JAVA Developerem
Wraz z Adamem Straczyńskim zapraszamy na wakacyjny odcinek Transakcji z pasją.
W programie:
✅ Co wspólnego mają ze sobą programiści i prawnicy
✅ Czy współczesny prawnik musi być "starożytny" i "gardzić" nowymi technologiami
✅ Jak kodować umowy
✅ Chcesz zmienić treść umowy - wydaj patcha
✅ Na ile logika prawnicza czerpie z algebry boole'a
✅ Pieśń kończąca epokę prawników
✅ Zawód przyszłości czyli jak prawnik może być interfejsem pomiędzy klientem a komputerem (Senior JAVA Counsel vs Senior Legal Developer)
a także:
✅ Czy można osiągną efekt synergii w wieku 7 lat - czyli "miał być merger a każdy chciał zrobić acquisition"
✅ "Kubuś z prawej kolegę duś" - Komitet Oszalałych Rodziców, czyli jak (nie) wychowywać małego sportowca...
✅ Gdzie nurkować: kolorowe rafy, polskie jeziora a może Deepspot
W Autorskim Słowniku Transakcyjnym: Smart Contracts