Mentionsy Mentionsy
Tomasz Raczek
Tomasz Raczek

[#15] TOMATO - O tym, co po Apokalipsie - Tomasz Raczek i Marcin Szczygielski Rozmowy

29.03.2023 ·1 godz 16 min · 8 rozdziałów

TOMATO (15) o tym co po Apokalipsie w serialach, komiksach i grach wideo- THE LAST OF US, THE WALKING DEAD, ŁASUCH, THE LAST MAN ON EARTH - Tomasz Raczek i Marcin Szczygielski Rozmowy

0:00 · Wprowadzenie i rozmowa o Apokalipsie 1

Ja mam takie wrażenie, Że te teoretyczne rozważania o Apokalipsie są niejako już anachroniczne i nieaktualne, gdyż moim zdaniem, zanim mi przerwiesz to daj dokończyć. Ale wziąłeś oddech. No wziąłem, bo tak się zastanawiam, co mógłbym powiedzieć na to, co ty mówisz. Ale to dopiero jak kropkę postawiłeś. Widzisz, kazałeś mi nie przerywać i sam przerwałeś. No bo wziąłeś oddech. No sorry. No. Więc ja uważam, że Apokalipsa już trwa. I mam takie poczucie, że biorę udział w Apokalipsie. Nikt nie powiedział, że Apokalipsa ma zdarzyć się w ciągu jednego wieczora. No oczywiście. Ona może trwać wiele, wiele. Może całe twoje życie trwać.

11:10 · Analiza The Last of Us 13

Apokalipsa trwa tak długo, jak długo istnieje człowiek na Ziemi. W tej chwili jesteśmy, moim zdaniem, w epoce zamykania drzwi. To znaczy, wszystkie znane mi status quo, czyli jakieś takie organizacje życia społecznego, życia na ziemi, są podane w wątpliwość. I to na każdym kroku, to nie dotyczy Polski tylko. Wszystkie systemy są zaburzone. Jak weźmiesz wiadomości codzienne, to widzisz, że ten sam proces trwa wszędzie. I dlatego na przykład seriale, ostatnio The Last of Us, poświęcone temu, co będzie po pandemii, którą my też przeżyliśmy, też jesteśmy po pandemii.

To one są już nieaktualne. Ty bardzo zerojedynkowo to przyjmujesz, dlatego że The Last of Us... Ja zerojedynkowo? Moment, nie przerywaj mi. Bo ty twierdzisz, że The Last of Us jest związane z pandemią. W żaden sposób nie jest związane z pandemią, ponieważ ta gra powstała, na podstawie której została zrealizowana produkcja filmowa, powstała 20 lat temu, kiedy pandemii w ogóle nie było. Ale nie mówię, że to chodzi o naszą pandemię. Chodzi o to, że w The Last of Us zaczyna się wszystko od pandemii. Tak naprawdę, apokaliptyczne wizje przyszłości rozpoczęły się bardzo dawno temu, a takim głównym jakby promotorem tej idei... To był święty Jan. No nie, w literaturze mówię w takim bezpośrednim przekazie. A Jan był wcześniej. Tak, to był George Wells i jego wehikuł czasu. O, to kiedy to było?

Kiedy to było? To już było 100 lat temu. A kiedy był święty Jan? Gdzieś tam dawno temu. 20 wieków temu. Przed Jezusem pewnie. Ale już jak mówisz tak według nowej formuły, że przed Jezusem, a nie przed naszą erą, nas jeszcze uczono, że przed naszą erą. Tak, rzeczywiście, tak, tak. Pisało się PNE przed naszą erą. Tak, mnie chyba też tak uczono. Nieważne. W każdym razie dokładnie to właśnie napisał George Wells we kilku latach czasu. Pokazał wizję przyszłości kompletnego rozkładu i tego, że ludzkość jest skazana na zagładę. I w nas to przekonanie tkwi.

Tak. Powiem ci szczerze, że większa potrzeba we mnie istnieje Obserwowania Apokalipsy, w której naprawdę biorę udział, niż oglądania fantazji na ten temat w kinie, czy w serialu. Ale skoro już one są, no to można obejrzeć pod warunkiem, że ich się nie ogląda kilka pod rząd, bo ja teraz obejrzałem, między innymi na twoją prośbę. Przeze mnie, tak. Tak, przez ciebie. I żałuję tego, że kilka pod rząd, bo jeden to jeszcze bym zniósł i nawet się tym przejął. Natomiast drugi już mniej, a trzeci to w ogóle mi się nie chce. No nie były to aż trzy, nie przesadzę. Ja ci mówiłem tylko, żebyś dwa obejrzał. No to ja trzy zobaczyłem. A jaki był trzeci? The Last of Us. No tego się wszystko zaczęło. No właśnie.

Ale ja cię nie namawiałem do tego, sam chciałeś to obejrzeć. Nie mówię, że do wszystkich mnie namawiałeś. Okej. Podobał ci się The Last of Us? Najbardziej z tych trzech. Dlaczego? Dlatego, że był chyba najbardziej świeży, najbardziej niekoherentny, czyli niejednorodny. Bardziej nietypowi, przynajmniej z mojego doświadczenia, byli bohaterowie. Czyli oni przez to, że są nietypowi, to mnie interesują. Jeśli coś jest typowe, to ja nie mam do tego zainteresowania, bo mi się wydaje, że To jest banalne, no jeżeli jest typowe, to jest banalne. Szukam zawsze tych, takich ludzi, takich tematów, takich filmów, które proponują coś innego niż już poznałem, no i które się trudno klasyfikują.

Żeby to zrozumieć, to musisz się odnieść do tych wzorców, które już istnieją. Mieć ich świadomość. Ale nie lubię tego. Nie lubię chodzić główną drogą. Główną drogą nie lubię. Główną drogą. Ale teraz mi powiedz tak, na czym polega właśnie ta unikatowość postaci z The Last of Us? Ja nie użyłem słowa unikatowość, ale... No odrębność, odmienność od tych, które widziałem gdzie indziej. Tak, ale nie nazwałbym ich aż unikatowymi. Unikat to unikat. Bardzo mi się podobał ten serial, nie znam jeszcze gry, ale poznam, bo zaintrygowała mnie na tyle, że sobie nawet ją kupiłem i będę grał. Na komputerze. Na PlayStation. Na PlayStation? A ty się tak cieszyłeś, że już jest na komputer?

A nie, to nie ty się cieszyłeś, to Kacper w Radiu Nowy Świat się cieszy. To nie ja. Ja się ucieszyłem, że znalazłem na stare PlayStation, które mam, które dostałem kiedyś od mamy i to w zupełności zaspokaja moją ciekawość. Także będę w to grał. Ale... Całe mnóstwo niekonsekwencji w The Last of Us znalazłem. Łącznie z podstawową w ogóle jakby tu genezą tej zagłady, czyli tezą, że grzyby są czymś, z czym nie możemy wygrać. To ma dla ciebie znaczenie, że coś jest niekonsekwentne? Pewnego rodzaju tak, dlatego, że ja bardzo lubię science fiction, a science fiction to jest nie tylko fiction, ale i science pozornie. No jest, tak. Pozornie przynajmniej. No więc taka jakby strona naukowa wywołuje moje zainteresowanie.

I dlatego na przykład, jeżeli porównamy takie podstawowe zdarzenie dwóch dzieł filmowych, serialowych, czyli The Walking Dead i The Last of Us, które są bardzo podobne, jeżeli chodzi o ciężar. Ja przy The Walking Dead czułem się taki niezainteresowany losami postaci. Ale obejrzałeś dopiero jeden odcinek. Nie, obejrzałem już dwa odcinki i więcej nie zobaczę. No właśnie, odrzuciłeś to, nie zaintrygowało ci to. Nie, w ogóle. Przede wszystkim żaden z bohaterów nie wydał mi się interesujący. No a czy już tak miałeś, jak The Last of Us oglądałeś, że pierwszy odcinek już Cię wprowadził? No być może myślę, że The Walking Dead wychodzi od dziesięciu lat bodajże, albo więcej.

Teraz dziesiąty sezon w tej chwili przyszedł. No strasznie nudne te trupy są. Jednak te trupy zainfekowane w The Last of Us były dużo ciekawsze. Dużo lepiej zagrane. A wiesz dlaczego? One były ciekawsze. Wiem, dlatego, że zagrali je fani tej gry i oni bardzo dołożyli starań, żeby różnorodnie ich przedstawić. One były ciekawsze właśnie dlatego, że one się wzięły z gry komputerowej. A wiesz, że nie powinna się mówić gra komputerowa? Whatever. Jeżeli to jest na PlayStation, to się nie mówi gra komputerowa, tylko gra video. To się wzięło z gry i w grze te postaci Nie mogły być nudne, no bo z nimi się właśnie mierzysz i tak naprawdę one w grze komputerowej muszą być bardziej zajmujące niż ta postać, którą ty właściwie jesteś tak naprawdę.

Ten background jest tam nakreślony tak pobieżnie, tak jak w The Last of Us. Czyli tło, tak? Background tych postaci, tak. Tło. No tło, to jest więcej. Background postaci to jest więcej niż samo tło, bo to jest na przykład cała historia, ich historia i to, co je ukształtowało. Ja widzę różnice między background a tło poza językiem. Ja widzę. Okej. Państwo też. Kontynuuj. No on tak próbuje mnie tutaj teraz wytrącić, bo jesteśmy na terenie dla niego nie do końca znanym. Pewnie. Tak. Ale po to Ciebie mam, żebyś mnie przeprowadził przez te miny. Dlatego właśnie te postaci zarażone grzybem, postaci z lasu, są intrygujące rzeczywiście.

I nagle te figury podświetlane trochę z innej strony wydają się inne. Okej. A dlaczego zombie są takie nudne? Okropnie są. The Walking Dead są okropnie nudne. Bo one nie mają w ogóle żadnego zadania poza tym, że chodzą i tak... A dlaczego nie mają żadnego zadania i chodzą tylko? Skąd się wzięły w ogóle zombie w kinie? Z trupa. Z nocy żywych trupów. Z filmu, który ukazał się chyba w 68 roku, z tego co dobrze pamiętam. Zresztą on był rewolucyjny pod wieloma względami. Samo to, że główny bohater był czarnoskóry, to już wywoływało sensację. Pokazywaliśmy w Perłach z Lamusa. Tak, pamiętam, oglądałem to jako dziecko. No i to nie musiałeś teraz to dodawać. No, ale tak było.

I później w kinie właśnie z zombie związanym były różne próby, żeby te zombie tam trochę ubarwić. Bodajże był Land of Walking Dead, czy Land of Dead, gdzie w ogóle był już zombie taki pseudo-inteligentny i on już tam trochę próbował tym światem zombie zarządzać. Już były takie I am the Legend pomysły na to, żeby te zombie przedstawić jako kolejną stopień ewolucji. Niemniej jednak one tutaj były zawsze takim tłem, a w The Last of Us jakby ci zarażeni zaczynają być podmiotem. Oni zaczynają być sednem tego wszystkiego. Nie, trochę przesadziłeś. Nie, dlatego że motywem działania wszelkiego w The Last of Us jest pokonanie pandemii.

W The Walking Dead wiadomo, że z zombie się nie wygra. W The Walking Dead jest celem to, aby ocalić jakieś człowieczeństwo, ale przede wszystkim, żeby przetrwać, żeby znaleźć schronienie i ukryć się. No i to świetnie zgrało się z naszym czasem, ponieważ co prawda nasza pandemia, ta prawdziwa, wygląda dzisiaj trochę łagodnie i nawet wręcz niepoważnie Tomasz Raczek i Marcin Szczygielski Rozmowy

28:43 · Pandemia i jej wpływ na popularność filmów postapokaliptycznych 2

I dlatego ten The Last of Us dzisiaj dostał jeszcze dodatkowe takie, wiesz, podszycie, jakby powiedzieć, takie wrażenie, jakby, wiesz, spadł w nocy deszcz i nagle wszystko to, co rosło, dostało taką niesamowitą wilgoć i rośnie dwa razy szybciej. Wydaje ci się, że decyzja o ekranizacji The Last of Us była uwarunkowana pandemią? Nie, tego ja nie powiedziałem, Boże. Wydaje ci się, ja nie mówię, co ty powiedziałeś, ja analizuję go. Nie głębiej to, co ty mówisz. Nie głębiej, tylko mi wmawiasz coś, ja tego ani nie powiedziałem, ani nie pomyślałem tego. I przede wszystkim podstawowy fałsz, który jest... Ale odbiór jest z tym związany. Nie jest. Jest. Nie, absolutnie. Ale jest. Nie, widzisz, wiesz jaki film stał się najpopularniejszy, kiedy pandemia wybuchła? Odkopano go.

The Walking Dead, na przykład, albo Łasuch, o którym też dalej sobie porozmawiamy. The Last Man on Earth to był serial, który powstał wcześniej. On właśnie mówił o tym, jak wygląda świat po pandemii, kiedy zmarło tam 99% ludzi i główny bohater został sam, jak mu się wydawało, ale odkrył jednak jeszcze innych przedocalałych, odpornych. Zresztą to jest bardzo fajny serial, bardzo Wam go polecam, bo jest śmieszny po prostu. Wyciągnij tej myszy za ogon. Dlaczego? Nie wiem, nie wypada. Ty też teraz zmieniasz temat, bo nie widziałeś The Last Man on Earth. Ale widziałem Łasucha i bardzo się zdziwiłem, że postanowiłeś

34:00 · Hybrydy i prześladowania 2

No wiesz, że są różne komiksy. Są różne komiksy. Są płytkie i płytkie i są wyrafinowane prawie, że filozoficzne. Ja bardzo, mówiąc to, dlatego jestem taki ostrożny, bo ja sam bardzo lubię komiksy i mam ich całe mnóstwo i mam komiksy, które są mi bardzo bliskie. Natomiast... Ja myślałem, że boisz się fandomu komiksarzy. Nie, tego się tak bardzo nie boję. Zastanawiam się, jak to ująć. No po prostu komiks angażuje nas Dużo w mniejszym stopniu niż gra komputerowa podczas konsumpcji, tak to ujmę nieładnie. A może gra wideo jest po prostu bliższa filmowi? Gra wideo jest na pewno bliższa filmowi, ale jeżeli chodzi o emocje przede wszystkim. Ona cię z gruntu musi zaangażować, bo inaczej nie będziesz w nią grał. Komiks dostarcza ci innego rodzaju satysfakcji, na przykład jest bardzo piękny, więc oglądasz to dla przyjemności, ale nie angażuje to ciebie tak na wielu poziomach.

Dobrze, ale powiedz mi... I poczekaj, pozwól mi dokończyć. I to, co ty mu zarzucasz, to są dwa słowa. Czyli ta taka narracja i taka właśnie bajkowo-familijna otoczka, ona jest fajnym... Taki lukier taki. Taki trochę lukier. Ona jest fajnym wyjściem właśnie z tego jakby konieczności wypełnienia przerw między poszczególnymi klatkami tego komiksu. No dobrze, to ja mam dla ciebie dużo poważniejsze pytanie, bo teraz cię potraktuję jako pisarza i autora książek dla dzieci mniej więcej 10+. To jest twój target i wśród tych czytelników jesteś postacią kultową właściwie.

44:10 · Incely i era kobiet 3

Wiem, że nie wszyscy, ale bardzo wielu zmienia swoje... Miałeś przykład, zobacz, co dzisiaj jest z ludźmi, którzy za młodu byli hippisami. Na przykład Pan Terlecki w PiS-ie jest, a był hippisem kiedyś, więc jakby to się wszystko potem odwraca. Ale jak mówisz, że cała nadzieja w młodych, to pamiętaj, że młodzi będą się zmieniali. Oni nie zostaną tacy, jak są teraz. To też zależy trochę od nas, jacy ci młodzi będą w przyszłości. Ja mam taką teorię, chociaż ona będzie pewnie mega niepopularna, ale my sami zaczynamy być negatywnie nastawieni do zmian w sytuacji, kiedy znajdujemy się w takim momencie swojego życia, kiedy nie jesteśmy z tego zadowoleni, a nie widzimy żadnego wyjścia.

U nas niby też był Stanisław Lem, ale mam wrażenie, że konsekwencje... Tu mówisz nie o komiksach, tylko o science fiction. Teraz o science fiction. Dobrze. No bo mówiłeś o science fiction. Science fiction tak, no ale Polska ma bardzo duże dokonania na tym polu. Ale pomimo tego, że ma takie dokonania, to ja dzisiaj wśród młodych czytelników prawie nie spotykam takich, którzy powołują się na Stanisława Lema. No niestety to jest prawda, że ci młodzi ludzie odrzucili Stanisława Lema, ale to jest niestety problem z science fiction. Ona się szalenie szybko starzeje. Ale to, co ty zapytałeś, że rzeczywiście jest coś takiego w Polsce, to obserwuję. Zresztą byłem też na takim zjeździe w konwencie science fiction i zauważyłem, że Przeważającą opcją jest konserwatyzm.

Oczywiście, że nie, no ale wielu się to nie podoba. I science fiction to jest teraz taki świat, w którym można sobie pofantazjować właśnie. No właśnie. Można sobie wierzyć w to, że tak, a nie inaczej będą poukładane klocki. My możemy być w tym świecie tym, kim chcemy być. Niezależnie od tego, kim jesteśmy tak naprawdę. I dlatego on przeciąga wielu takich No, wiele takich osób, które nie do końca sobie radzą dobrze z funkcjonowaniem w rzeczywistości. Ale zobacz, co większość tych, którzy się pasjonują tym, albo fantasy tak samo. Ja mam takie pierwsze odczucie, że jak się wyrywam z rzeczywistości, to chciałbym wszystko niemożliwe jakby doświadczyć tego.

57:39 · Fantasy i science fiction 4

No dobrze, no to anarchia ci się marzy. Marzy, bo ja jestem anarchistą. Natomiast większość ma tak... Kontrolowany. Kontrolowanym, tak. A większość tych, którzy się tym pasjonują, to wiesz jakie mam wrażenie, jak oni podchodzą i jak potem na przykład rozmawiają ze mną w tych dyskusjach, w komentarzach, że oni tak naprawdę nie czytają takich książek, nie oglądają takich filmów, tylko rozwiązują krzyżówki. Dla nich na przykład oglądanie filmu jest rozwiązywaniem krzyżówki, sprawdzaniem, żeby wszystko się przecinało, żeby się stykały, żeby jak wszystkie hasła odgadniesz, to wtedy odgadujesz główne hasło, o czym to jest i tak dalej. Natomiast mentalność rozwiązywania krzyżówki nie ma nic wspólnego ze sztuką.

Komedia d'arte była po pierwsze lewicowa w swojej istocie, ponieważ nie miałeś dwóch takich samych przedstawień. Zasada była taka, że były podstawowe postaci podobne. Były klocki. Z tych klocków mogłeś budować co chciałeś. Wszystko. No to tak jak klocki Lego. Ale do tego też to się wszystko sprowadza, jeżeli chodzi o te wszystkie produkty? No właśnie nie, bo w tych produkcjach powtarzają się całe mechanizmy. Powtarzały się. Bo my teraz widzimy zakłócenie tego procesu. Ono jest jeszcze nieśmiałe. W The Last of Us mamy już takie... To samo było w The Walking Dead i to samo jest w Łasuchu. Mamy na przykład takie były dosłownie momenty, takie konkretne, pamiętam, które spowodowały, że ja oglądając ten serial nagle tak się wyprostowałem i popatrzyłem na niego bardziej z zainteresowaniem większym.

Super bohater nie może tego zrobić, bo jest taki tak cholernie szlachetny, że absolutnie to nie wchodzi w grę, żeby on nawet w obronie własnej kogoś zabił. No chyba, że to już będzie naprawdę, no nie będzie wyjścia, nie? To się wręcz przypadkiem wydarzy podczas walki. Natomiast w The Walking Dead Jest postać Carol. Ty tego jeszcze nie wiesz, ale może kiedyś obejrzysz. Uwielbiam postać Carol z The Walking Dead. Ona posunęła się do zbrodni po to, żeby zapewnić na wszelki wypadek bezpieczeństwo swojej grupie. I dwie osoby, które były Zarażone jakąś chorobą i groziło im to, że umrą, ona na wszelki wypadek postanowiła zlikwidować, chociaż jeszcze nie było wiadomo, czy umrą naprawdę, czy nie, po to, żeby się nie zamieniły w zombie i w nocy, żeby ich nie zaatakowały.

No, za to ona została skazana na banicję, ale z czasem wróciła do tej grupy. Nie mów za dużo już. Nie, to jest The Walking Dead. Myślę, ci, którzy mają je znać, to już je dawno znają, a ci, co nie są nimi zainteresowani, to nigdy nie poznają tego serialu. W The Last of Us też był taki motyw. Że została wymierzona sprawiedliwość, chociaż... Wydawać by się mogło, że szlachetny bohater by tak nie postąpił. W The Last of Us to się wydarzyło. To mi się bardzo spodobało. I ja widzę, że to są takie jaskółki, które mogą zacząć zmieniać te reguły żelazne do tej pory tych wszystkich historii science fiction. Pięknie zatoczyliśmy koło. Doszliśmy do tego, że rzeczywiście The Last of Us z tych trzech seriali wydaje się być najbardziej inspirujący i w każdym razie mnie się najbardziej podobał.

Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.