JEDNO ŻYCIE (2023) - recenzja Tomasza Raczka

Bo to jest taki film, który nie tylko sprawi satysfakcję jako film, ale także uzupełni pewne dziury, w wiedzy i być może wzmocni emocje, ważne emocje związane z empatią, związane z odwagą, z cywilną odwagą. A być może w ogóle wypełnił takie białe pola, niezapisane jeszcze, które właśnie takim filmem wypełnić należy. O czym tak tajemniczo mówię? Jedno życie, film opowiadający o życiu jednego człowieka. Nazywał się Nicky Winton.

No i się zaczęło. Ale Nicky Winton zdążył. Zdążył zorganizować pomoc. Na czym ona polegała? No trzeba było te dzieci, które w wielu wypadkach miały rodziców, ale w wielu wypadkach Rodzice już byli zaginieni albo nie żyli, więc były sierotami lub półsierotami. Trzeba było te dzieci bezpiecznie odesłać w takie miejsce w Europie, gdzie wojny na razie przynajmniej nie będzie, a więc na przykład do Wielkiej Brytanii, na wyspy. A tam trzeba było im znaleźć rodzinę, które by podjęły się opieki nad nimi, a być może w ogóle stały się ich nowymi rodzinami.

Na czas wojny. A kto wie, co będzie po wojnie? Tych dzieci było dużo i było ich coraz więcej. Nicky Winton postanowił działać szybko i zorganizował wraz z innymi ochotnikami z Anglii taką organizację w Pradze, która zajęła się przygotowywaniem wyjazdu. Z kolei w Londynie on starał się jak najszybciej załatwić wszystkie formalności. Biurokratyczne formalności, bo przecież musiało się to odbywać zgodnie z prawem. Trzeba było wystawić wizy, trzeba było wystawić dokumenty opiekuńcze, adopcyjne. To wszystko są długie procedury, a tu nie było czasu. Trzeba było to robić w ciągu dni albo nawet godzin.

Bardzo mu w tym pomogła mama. Jego mama, która miała zresztą za sobą doświadczenia w takim działaniu społecznym i tak właśnie wychowała syna. Wychowała ze świadomością, że trzeba myśleć o innych, że jeśli jest taka potrzeba, to warto się także dla nich poświęcić. Mama nazywała się Babi, Babi Winton. I naprawdę odegrała bardzo ważną rolę w organizacji tego przerzucania dzieci z Czechosłowacji do Wielkiej Brytanii. Udało się, zanim wybuchła II wojna światowa, ponad 600 dzieci w ten sposób uratować.

To też było coś takiego jak fotografia, tylko fotografia literacka, bo tylko takie metody wtedy miały sens. No więc Nicky w 1987 roku stara się sobie to wszystko przypomnieć i to jest paradoks. On ma wyrzuty sumienia. Wyrzuty sumienia, że nie wszystkie dzieci udało mu się uratować, że ostatni transport został zatrzymany. Ważne jest, Kto gra Nickiego? Starszego pana gra Anthony Hopkins. Sir Anthony Hopkins. Bo Anthony Hopkins dostał szlachetstwo z rąk Elżbiety II. Gra znakomicie.

Bardzo dobrze, przyzwoicie. Może nie wzniósł się na taki poziom maestrii, jaka jest wyczuwalna w grze Antonego Hopkinsa, ale naprawdę nie ma poczucia dużej różnicy w ciężarze gatunkowym postaci, które obaj panowie kreują. Sir Nicholas Winton Miał życie godne i w 1987 roku przeżył coś, co my razem z nim przeżyjemy w filmie. Bo ta historia ratowania ponad 600 dzieci na progu wybuchającej wojny światowej miała swój dalszy ciąg i miała swoją puentę właśnie wtedy, w 1987 roku, w programie telewizyjnym pod tytułem That's Life.

W programie, który zobaczymy tutaj w filmie i który pokazuje, jak wielką rolę mogła spełnić wtedy, kiedy jeszcze chciała spełniać telewizja. I to właśnie ten program i za sprawą telewizji będziemy mieli owo Oczekiwane, ale o nieprzewidzianie silnym wymiarze ściśnięcie gardła w ostatnich scenach filmu JEDNO ŻYCIE. Sir Nicholas Winton zmarł 10 lat temu. Miał wtedy 106 lat. Życie jego było długie i zakończone poczuciem satysfakcji.

Potem trzy łyki wody z miedzianego kubka. No i już jesteśmy w części premium. Nie, no nie brałem udziału w takim wojennym ratowaniu ludzi, chociaż ono już ma miejsce, ale to nie jest moje doświadczenie. Moje doświadczenie raczej związane jest z telewizją. Też kiedyś, wiele lat temu, no jeszcze żył wtedy Nicholas Winton, bo to były lata, no był rok 80., Czyli nawet jeszcze przed tym momentem, który jest pokazany w filmie, 1987 rok.