Mentionsy Mentionsy
To Jest Okej Podcast
To Jest Okej Podcast

Przedwczesna MENOPAUZA

13.06.2025 ·59 min 37 s

W dzisiejszym odcinku mamy zaszczyt gościć dr Piotra Marianowskiego! Specjalistę od niepłodności, który przybliży nam temat przedwczesnego wygasania czynności jajników. Bardzo ważny temat, którego nie należy omijać. 0:00 - Intro2:13 - Definicja przedwczesnego wygasania czynności jajników4:06 - Jak często zdarza się przedwczesne wygasanie czynności jajników5:30 - Przyczyny 11:20 - Jak zbudowany jest jajnik14:59 - Choroby autoimmunologiczne18:32 - Czy kobieta z przedwczesnym wygasaniem czynności jajników jest płodna 20:24 - Badanie AMH 25:09 - Co można zrobić kiedy wyjdzie niskie AMH34:35 - Czy z wiekiem potencjał rozrodczy spada 41:05 - Komórki jajowe dawczyni 53:30 - Perimenopauza Produkcja : Studio MiśKontakt: [email protected]

Dzisiaj mamy naprawdę wyjątkowego gościa, można wręcz powiedzieć, że szarą eminencję tego podcastu, czyli kogo Ola? Mojego tatę, który dzisiaj będzie nam opowiadał o takim bardzo ekspertkim temacie, czyli o przedwczesnym wygasaniu czynności jajników. Jeżeli chodzi o temat przedwczesnego wygasania czynności jajników, jest to temat bardzo poważny. Kobiety rodzą się z jajnikami, w których znajdują się komórki jajowe. I te komórki jajowe są uwalniane cyklicznie w trakcie kolejnych cykli kobiety i są jak gdyby opcją na rozród. No dobrze, ale rozmawiamy o niskiej rezerwie jajnikowej, rozmawialiśmy trochę o diagnozowaniu, trochę o tych objawach, które mogą się pojawić, czyli brak tej miesiączki, ale nie muszą, trochę o ultrasonografii, ale nie sposób nie powiedzieć przy niskiej rezerwie jajnikowej o badaniu AMH.

poświęcenia czasu na działania, które mogą być po prostu kontrproduktywne. Może to nie dać rezultatu. Więc to są bardzo trudne decyzje w przypadku niskiej rezerwy jajnikowej. Natomiast niska rezerwa jajnikowa jest po prostu wpisana jako jedno ze wskazań do leczenia niepłodności technikami wspomaganego rozrodu w programie refundacji Ministerstwa Zdrowia. Więc jest to absolutnie ważny temat. No dobrze, ale rozmawiamy o niskiej rezerwie jajnikowej. Rozmawialiśmy trochę o diagnozowaniu, trochę o tych objawach, które mogą się pojawić, czyli brak tej miesiączki, ale nie muszą. Trochę o ultrasonografii, ale nie sposób nie powiedzieć przy niskiej rezerwie jajnikowej o badaniu AMH, który staje się teraz bardziej popularny. Ja wiem, że moje koleżanki do mnie piszą cały czas, czy z morfologią coroczną zrobić sobie badanie AMH.

Więc moje pierwsze pytanie... kiedy robimy to AMH i czy to AMH też jest potrzebne do postawienia diagnozy. A moje drugie pytanie, czy każda dziewczyna, nawet w takim moim wieku, 25 lat, powinna iść i sobie robić takie badania? No to jest bardzo dobre pytanie. To jest pytanie godne mojej córki. AMH, hormon antymilerowski, to jest taka substancja, która jest produkowana w tymże wspomnianym jajniku, w tychże pęcherzykach antralnych, w których znajdują się komórki jajowe i komórki jajowe otoczone są komórkami ziarnistymi i te komórki ziarniste produkują hormon antymilerowski. Ten hormon antymilerowski jest produkowany u kobiety w pewnej ilości w trakcie życia reprodukcyjnego.

Fakt wystąpienia menopauzy jest równoznaczny z wystąpieniem u kobiety wartości AMH na poziomie 0,0. Więc kobieta przez swoje życie reprodukcyjne, jej AMH będzie się obniżało, osiągając wartość 0 w momencie, kiedy wygaśnie czynność jajników. Do rozpoznania przedwczesnego wygasania czynności jajników w rekomendacjach, ja przeglądałem różne rekomendacje i różne definicje, nigdzie nie jest wpisane, że AMH jest wykorzystywane jako marker. Natomiast inne badania hormonalne są do wykonania, ale one nie są takie predykcyjne, bo na przykład gonadotropiny, poziom gonadotropin, czyli FSH, w trakcie miesiączki, drugi, czwarty dzień cyklu występuje de facto podwyższony w momencie, kiedy mamy ten hipogonadyzm hipergonadotropowy.

Hipogonadyzm hipergonadotropowy to jest taka sytuacja, to jest taka sytuacja, kiedy głowa produkuje, a jajnik nie funkcjonuje, więc produkuje strasznie dużo. Ale to już jest koniec jajników, ja to powiem do końca. I to jest śmieszne, to się śmiesznie nazywa jak hipopotam, hipogonadyzm, hipergonadotropowy, ale to jest bardzo ważne, ponieważ tak naprawdę... Jeżeli mierzymy poziom gonadotropin i on jest wysoki, to są jak gdyby trochę już pobite gary. Bo to już znaczy, że to już jest po wszystkim. Natomiast AMH to jest taka sytuacja, że możemy wychwycić moment, kiedy ono jest niższe. W ogóle w tej chwili w Polsce AMH już nie jest takie dyskryminujące, jak było jeszcze dwa lata temu.

Jeszcze dwa lata temu AMH, jeżeli występowało poniżej normy, a norma jest 0,7, jeżeli AMH u kobiety było niższe niż 0,7, czyli kobieta miała niską rezerwę jajnikową, zakwalifikowała się do tak zwanej grupy. W programie in vitro mamy pacjentki, które źle odpowiadają na stymulację. I zła odpowiedź na stymulację, poor response, to jest... cecha pacjentek, których w grupie nazywają się poor responders. I poor responders, AMH z niskim AMH, to są pacjentki, które słabo rokują, uzyskaniem dużej liczby oocytów, a duża liczba oocytów, czyli komórek jajowych, daje dużą szansę na ciążę. Czyli te pacjentki gorzej rokują. I jeszcze dwa lata temu... warunkiem przystąpienia do programu in vitro, który był refundowany wtedy akurat w ramach samorządu, jesteśmy w Warszawie, więc był to program miejski, ale w większości Polski był to program samorządowy dofinansowany na poziomie samorządu miejskiego, był uwarunkowany

wartością AMH. Jeżeli AMH było poniżej 0,7, kobiecie to nie przynależało. Dopiero powyżej wartości 0,7. W tej chwili program dofinansowania z Ministerstwa Zdrowia nie bierze pod uwagę AMH. O czym dużo osób wbrew pozorom nie wie. AMH w moim świecie, na dzień dzisiejszy, w tym miejscu, w którym się znajdujemy, jest potrzebne właściwie tylko po to, czasami się podpieram, żeby wybrać dawkę gonadotropiny do stymulacji jajeczkowania. Ale tak naprawdę najważniejsze jest badanie ultrasonograficzne i ocena jajników. AMH pomaga. Natomiast czy AMH pomoże młodej dziewczynie, wracam do pytania, jak najbardziej. Ponieważ jeżeli ona wykona to badanie AMH w którymś momencie swojego życia, A to badanie wykonuje się najróżniej, najdziwniej.

Ostatnio była u mnie pacjentka, która wracając z Bali w samolocie słuchała podcastu i jakaś dziewczyna, która mówiła o lifestyle'u i o tym jak wspaniale, właśnie powiedziała o tym, że AMH to jest takie badanie. Ona wróciła, zrobiła AMH 01. Zero jeden. Prześliczna, fajna, młoda dziewczyna. I ona mówi, co zrobić. I wykonanie badania AMH i uzyskanie wyniku nieprawidłowego jest niewątpliwie sygnałem, sygnalistą dla kobiety, żeby podejmowała pewne decyzje, pewne kroki. I tu się zaczyna temat, który jest dość interesujący, mianowicie mamy różną sytuację. Mamy młodą kobietę, która ma chłopaka, męża i już się stara o dziecko i ma niskie AMH. Niska rezerwa jajnikowa, mało czasu, oni już się chwilę starają, im nie wychodzi.

właściwie trudno jest wymyślić inne rozwiązanie w danym przypadku niż przejście do metody in vitro, która również może nie być najbardziej skuteczna w tym wypadku, bo tak jak wspomniałem, ilość oocytów uzyskanych. Skuteczność programu in vitro jest prostoproporcjonalna do liczby uzyskanych komórek jajowych. Druga sytuacja, mamy dziewczynę, która jest młoda. Wykonuje badanie AMH, okazuje się, że ten wynik nie jest bardzo wysoki, ale nieadekwatny do jej wieku, ale ona nie ma partnera, jest singielką, w ogóle nie myśli jeszcze o rozrodzie, ma 30 lat i przychodzi do mnie do gabinetu i pyta, czy ona może coś z tym zrobić. Właściwie nie ma udokumentowanych sposobów postępowania, żeby AMH uległo podwyższeniu.

Podkreślam, udokumentowanych, dużymi badaniami, takich, żeby to było do zalecenia i żeby u każdej kobiety osiągnąć profity. Oczywiście w zależności od tego, jeśli wiemy jaka jest przyczyna przedwczesnego wygasania czynności jajników, bo o tym de facto rozmawiamy przy niskim AMH, zbliżającym się przedwczesnym wygasaniu czynności jajników, to leczenie choroby podstawowej może zablokować obniżanie się rezerwy jajnikowej. Ale może spowodować wzrost? Jak na przykład w przypadku celiaki, charakterystyczna choroba, jaką jest celiakia, kobieta, osoba na ogół wie, stosuje dietę bezglutenową i to bardzo dobrze działa. I to bardzo dobrze działa, bo blokuje obniżanie się rezerwy. No tak, ale może trzeba powiedzieć głośno, bo coś, co jest bardzo popularne teraz w Stanach Zjednoczonych, w Polsce będzie pewnie coraz bardziej popularne, to jest właśnie mrożenie oocytów u takich pacjentek.

To jest takie pół in vitro bez plemników. Dajemy leki na stymulację jajeczkowania, wykonujemy punkcje, pobieramy komórki jajowe, oczyszczamy je i zamrażamy. I zamrożenie oocytów... jest dobrym rozwiązaniem dla kobiet, u których w młodym wieku, nie starających się jeszcze o dziecko, stwierdzamy objawy pod postacią badania laboratoryjnego, jakim jest np. obniżone wartości AMH, żeby one się czuły pewniej w swoim życiu. To nie jest powiedziane, że one to wykorzystają. Ja może chcę coś tu ważnego powiedzieć, bo ja nie wiem, czy ja z tobą o tym rozmawiałam, czy z kimś niedawno o tym rozmawiałam, że teraz w mediach, czy w social mediach, czy w ogóle w mediach, często widzimy pacjentki, znane osoby, które mają 50 lat, 50 kilka lat i są w ciąży.

Zdarzają się takie pacjentki. W przypadku leczenia niepłodności myślę, że każdy z nas, każda osoba, która się tym zajmuje, ma swój własny limit. I mój limit zawsze dotyczył tego, gdzie u kobiety jest potencjał reprodukcyjny. Więc potencjał reprodukcyjny w polskiej populacji to... miesiączkowanie do określonego wieku. Jeżeli kobieta jeszcze miesiączkuje, jeżeli kobieta jeszcze ma wartości AMH na poziomie, który rokuje stymulacją jajeczkowania, ja absolutnie nie odmawiam. Najstarszą pacjentkę, która była w tej sytuacji, to była 54-letnia pacjentka, ale ona produkowała komórki jajowe, nie zachodziła w ciąże. Ja jej proponowałem program dawstwa komórek kierowych, bo to in vitro w jej wykonaniu było trzykrotne, czterokrotne, już nie pamiętam dokładnie, ale nie uzyskała rezultatu, natomiast absolutnie nie godziła się na jakąkolwiek inną formę wspomożenia rozrodu, bo de facto w takim przypadku...

wredna choroba, wredne schorzenie, bo właściwie sprzyczajki nas atakuje. Nie wiemy, dopóki nie zrobimy USG i ktoś nie będzie wiedział, na co patrzeć. Nie wiemy, dopóki nie zrobimy de facto poziomu badania laboratoryjnego AMH i nie zobaczymy, że rezerwa jajnikowa jest niska. Natomiast oczywiście są pewne objawy w okresie perimenopauzalnym, tylko na ogół te objawy, jak się już pojawiają, to to już jest blisko menopauzy. Menopauza jako ostatnia miesiączka wkrótce wystąpi. Natomiast już się zaczął okres, kiedy wygasanie czynności jajników jest de facto w toku. A my, rozmawiając o mojej działce, o moim wkładzie w medycynę, to jest to, żeby wychwycić moment wcześniej i działać tak, żeby ktoś w przyszłości mógł mieć własne dziecko.

Podsumowując, mamy nadzieję, że tym podcastem Będziecie spokojniejsze trochę, bo ja wiem, że wiele kobiet, wiele dziewczyn w moim wieku, no i też trochę starszych, kiedy nie wiem, jeszcze nie zaszły w te ciąże, martwią się, boją się tego przedwczesnego wygasania czynności jajników, boją się, że to AMH okaże się niskie. Myślę, że ten podcast pokazał, że opcje są różne. Można się starać zajść w ciąże naturalnie, nawet z niskim AMH, ale są też inne formy wspomagania, leczenia niepłodności, pomocy takim kobietom. Więc dziękujemy bardzo za ten wywiad, za tę dawkę merytorycznej wiedzy o wszystkim tak naprawdę. I o MH, i o przedwczesnym wygasaniu czynnościajników, i o in vitro, to był cały podcast też w sumie.

Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.