Mentionsy Mentionsy
Tłoczone z danych
Tłoczone z danych

Mazurek | Czego legalizacja aborcji może nauczyć o sprzedaży?

29.05.2026 ·1 godz 0 min · 15 rozdziałów · 1 sponsor

Czy dane naprawdę pokazują, jak działa świat… czy tylko to, co chcemy w nich zobaczyć? I dlaczego wiele „oczywistych” wniosków z danych okazuje się błędnych? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).Punktem wyjścia jest jedna z najbardziej kontrowersyjnych hipotez w ekonomii: że spadek przestępczości w USA może mieć związek z decyzja o legalizacji aborcji podjęta kilkanaście lat wcześniej. Ale ta rozmowa szybko staje się czymś więcej niż analizą jednego badania. To opowieść o tym, jak interpretować dane, czym naprawdę różni się korelacja od związku przyczynowo-skutkowego i dlaczego tak łatwo pomylić jedno z drugim.Razem z MarcinemMazurkiem (mBank) zaglądamy pod kolderkę danych: jak powstają badania, jak działa analiza danych w ekonomii i kiedy możemy mówić o przyczynach, a kiedy tylko o współwystępowaniu zjawisk. Rozmawiamy też o tym, dlaczego polityka publiczna i biznes często opierają się na błędnych wnioskach. To odcinek o tym, jak nie dać się zwieść liczbom i odróżniać korelację od przyczynowości. 🧠 To odcinek o tym:• dlaczego korelacja nie oznacza związku przyczynowo-skutkowego• jak działa analiza danych w ekonomii i jakie ma ograniczenia• czym są eksperymenty naturalne i jak pomagają badać rzeczywistość• skąd wzięła się hipoteza łącząca aborcję ze spadkiem przestępczości• dlaczego nawet głośne badania mogą prowadzić do sporów i korekt• jak błędna interpretacja danych wpływa na decyzje polityczne i biznesowe 🕰️ CZASÓWKA:00:00 - Intro: kontrowersyjna hipoteza00:51 - Czy aborcja może wpływać na przestępczość?05:00 - Dlaczego proste wyjaśnienia nie wystarczają10:09 - Gdzie intuicja myli się z danymi15:03 - Policja, kary i ich rzeczywisty wpływ20:50 - Jak bada się przyczynowość w ekonomii26:18 - Eksperymenty naturalne: jak działa „los” w danych33:12 - Gdzie badania zaczynają się chwiać41:25 - Krytyka i poprawki metodologiczne49:42 - Czy wyniki przetrwały próbę czasu53:33 - Nowe badania i alternatywne wyjaśnienia57:28 - Granice eksperymentów w ekonomii1:09:16 - Liczba odcinka i zakończenie 🎙️ Gość: Marcin Mazurek Ekonomista z doktoratem z SGH, związany z mBankiem, specjalizujący się w analizie danych i rynków finansowych. Na codzien zajmuje się interpretacją złożonych zależności ekonomicznych i tłumaczeniem ich na język decyzji gospodarczych.🕹️ Montaż: Maximillian Nosal  #ekonomia#analizadanych #statystyka #rynkifinansowe #politykapubliczna 

Wprowadzenie i temat dyskusji

Podstawienie się gości i przedstawienie tematu: czy legalizacja aborcji może odpowiadać za spadek przestępczości?

0:18
Historia i teorie dotyczące spadku przestępczości

Omówienie teorii ekonomistów dotyczących spadku przestępczości, w tym korelacji między przestępczością a gospodarką.

7:37
Legalizacja aborcji i spadek przestępczości

Przedstawienie teorii ekonomistów Levitta i Donahue, że legalizacja aborcji w 1973 roku może być przyczyną spadku przestępczości.

3:32
Krytyka teorii i kontrowersje

Krytyka teorii Levitta i Donahue, omówienie reakcji polityków i społeczeństwa na tezę oraz omówienie korelacji i przyczynowo-skutkowości.

3:39
Wyjaśnienie korelacji i przyczynowo-skutkowości

Wyjaśnienie różnicy między korelacją a przyczynowo-skutkowością i ich znaczenia w badaniach ekonomicznych.

3:41
Korelacje vs. przyczynowość w ekonomii

Rozmowa skupia się na korelacji i przyczynowości w ekonomii, podkreślając trudność interpretacji korelacji jako przyczynowości i potrzebę eksperymentów naturalnych.

1:30
Eksperymenty naturalne i krytyka badania Levitta i Donahue

Przeanalizowana krytyka badania Levitta i Donahue dotyczące legalizacji aborcji i przestępczości, podkreślając konsekwencje i kontrowersje.

8:53
Badania nad wpływem aborcji na przemoc w rodzinie

Rozmowa przejdzie do badania, które analizuje wpływ legalizacji aborcji na przemoc w rodzinie, podkreślając trudności w interpretacji danych.

5:40
Eksperymenty etyczne w ekonomii

Diskussja nad etyką eksperymentów w ekonomii, w tym loterii wojskowej w Stanach Zjednoczonych, i konsekwencje tego na politykę gospodarczą.

3:41
Eksperymenty ekonomiczne i ich etyczność

Rozmowa kontynuuje temat eksperymentów ekonomicznych, analizując ich etyczność i zastosowanie w polityce gospodarczej.

2:17
Przykłady naturalnych eksperymentów

Przykłady naturalnych eksperymentów, takie jak matura polska, analizowane z perspektywy ich zastosowania w badaniach ekonomicznych.

6:07
Biznesowe zastosowania badania przyczynowo-skutkowych

Analiza zastosowań przyczynowo-skutkowych w biznesie, takich jak reklama i badania nad efektywnością czterodniowego tygodnia pracy.

6:20
Eksperymenty i natura przeprowadzania badań

Refleksja nad naturą przeprowadzania eksperymentów i zastosowania przyczynowo-skutkowych w badaniach, z podkreśleniem kontrowersji i ryzyka.

4:26
Podsumowanie i konkluzje

Podsumowanie rozmowy, podziękowania gości i podanie liczby 2037 jako konkluzji.

0:33
Reklama 2037

2037 to jest rok, od którego znów przestępczość powinna rosnąć.

0:14

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.