Jak się w Polsce walczy z ubóstwem? | Adam Suraj
Czy trzeba być bogatym krajem, by nie mieć ubóstwa? Czy w dwudziestej gospodarce świata wypada mówić, że nie wychodzi nam eliminacja tego zjawiska? Czyją twarz ma ubóstwo w Polsce? I dlaczego wśród rodzin wielopokoleniowych ryzyko ubóstwa jest tak wysokie? Z danych tłoczy Adam Suraj. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).Rozmawiamy z Adamem Surajem o najnowszej odsłonie badań GRAPE nad ubóstwem w Polsce. Przyglądamy się temu, co właściwie oznacza bycie ubogim i na ile potrafimy to zjawisko zmierzyć. Granice ubóstwa są umowne, a różne wskaźniki odpowiadają na różne pytania. Można mieć dochody powyżej minimum egzystencji i nie być w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb. Można też wydawać niewiele, bo część potrzeb zaspokaja się poza rynkiem. Czy wobec tego wiemy, ilu ludzi w Polsce żyje w ubóstwie?Z danych można również wyczytać, jak bardzo różnią się codzienne możliwości gospodarstw ubogich i zamożnych. W tych pierwszych żywność pochłania ponad 40% wydatków, w drugich mniej niż 20%. Czy tak samo jest w przypadku transportu, który przecież ułatwia dostęp do pracy, edukacji czy uczestnictwo w życiu społecznym? A z telefonem łącznością?Sprawdzamy też, co z ubóstwem robi polityka społeczna. Po wprowadzeniu 500+ ryzyko ubóstwa w rodzinach wielodzietnych wyraźnie spadło, ale rozszerzenie programu i późniejsze podniesienie świadczenia do 800 zł nie przyniosły porównywalnego efektu w miarach ubóstwa relatywnego. Czy trzynaste i czternaste emerytury trafiają do grup, w których ubóstwo jest najczęstsze? Czy lepiej przekazywać pieniądze, czy finansować konkretne dobra i usługi? I czy skuteczność pomocy społecznej powinniśmy mierzyć od razu, czy również po kilkudziesięciu latach, kiedy dorosną dzieci jej beneficjentów?W tym odcinku:Czy istnieje jedna obiektywna granica ubóstwa?Co mierzą różne wskaźniki ubóstwa?Kto jest najbardziej narażony na ubóstwo w Polsce? Dlaczego rodziny wielopokoleniowe wyróżniają się w danych?Co wydatki na żywność, transport, mieszkanie i łączność mówią o warunkach życia?Jak wprowadzenie 500+, jego rozszerzenie i waloryzacja wpłynęły na mierzone ubóstwo?Dlaczego powszechne świadczenia pieniężne mogą przynosić inne rezultaty niż pomoc rzeczowa?Czy rosnące koszty ogrzewania mogą stworzyć nową grupę osób zagrożonych ubóstwem?Co oznaczają dwa punkty procentowe, czyli liczba sponsorująca ten odcinek?🎙 Gość: Adam SurajEkonomista z dyplomami z SGH i Barcelona Graduate School of Economics. Związał się z GRAPE i zajmuje się empiryczną ekonomią pracy oraz analizą polityk publicznych. Współtworzył prezentowany w odcinku raport o ubóstwie w Polsce.🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
I ani nie publikują dla tej miary obserwacji wstecz, ani dla poprzednich miar do przodu. Więc jak chcesz sobie coś zobaczyć, to możesz coś zobaczyć do na przykład 2013, a potem od 2014 zupełnie koncepcyjnie co innego. Nie należy tego porównywać, mierzyć. Więc chcieliśmy dostarczyć wszystkim, żeby można było tę debatę rozprowadzić w jakiś rozsądny sposób, takie miary, które są porównywalne w czasie. To było pierwsze kryterium. Drugie kryterium było takie, że Bardzo wiele grup rodzin, dla których GUS publikuje statystyki, to są takie kategorie, które trudno zrozumieć. W sensie, tak jak GUS nazywa te typy rodzin, to nikt nie wie co to jest. Trudno się z tym zidentyfikować. Są być może, wrzucają do jednego worka zbyt dużo typów rodzin.
Więc zastanowiliśmy się nad tym, jak przebiega ten dyskus, kto o sobie czasem mówi, że jest ubogi, a kto o sobie czasem mówi, że na pewno ubogi nie jest, czy coś takiego. I policzyliśmy te wskaźniki ubóstwa dla tych wszystkich grup. Czyli na przykład, masz sobie parę z dzieckiem. To jest jakiś taki obiekt, który sobie łatwo wyobrazić, co to jest. Albo rodzina wielopokoleniowa, wiadomo co to jest. GUS nigdy nie patrzy na rodziny wielopokoleniowe, bo to nie jest kategoria w statystyce publicznej. Więc wzięliśmy rodziny pokoleniowe i obliczyliśmy dla nich dla każdego roku miarę ubóstwa według różnych kryteriów. I to było możliwe dzięki temu, że no właśnie jak powiedział Pan Marek Durski przyszedł i powiedział proszę, bo to nie jest żadna wielka nauka, to nie są Badania, dzięki którym odkryjemy coś do tej pory nieznanego, ale to jest dostarczanie wiedzy takiej, debata publiczna w tej chwili może być lepiej poinformowana.
Ale druga, mieliśmy bardzo duże zmiany w polityce społecznej w Polsce. Pojawiły się nowe programy w pewnym momencie, takie jak 500+. Jego rozszerzenie na pierwsze dziecko nie było w naszym pierwszym raporcie, więc siłą rzeczy nie mogliśmy się temu przyjrzeć, bo nie było jeszcze wtedy danych. Jego zwiększenie do 800+, też siłą rzeczy nie mogło się znaleźć w starym raporcie, ale też pojawiły się nowe świadczenia dla osób starszych. Dodatkowe świadczenia emerytalne, te, które są wypłacane z budżetu, a nie z ZUS. Pojawiły się inne rozwiązania, zmiany w systemie podatkowym, więc zazwyczaj nie robisz ich po to, żeby zwiększyć strefę niedostatku czy strefę ubóstwa, więc można się przyjrzeć, czy to działa.
Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podczas rozmowy omówiono definicję ubóstwa i jego różnorodność między krajami.
Rozmowa skupiła się na zdefiniowaniu ubóstwa i tym, jak różne krajowe sytuacje wpływają na jego zrozumienie.
Wspomniano o różnych wskaźnikach ubóstwa i ich zastosowaniu, a także o konwencjonalnych kryteriach ubóstwa w Polsce.
Adam Suraj opowiedział o swoich badaniach z ubóstwem, a także o kryteriach, które wykorzystał w ich opracowaniu.
Rozmowa skupiła się na wskaźnikach relatywnego i egzystencjalnego ubóstwa, a także na ich zastosowaniu i zdefiniowaniu.
Adam Suraj opowiedział o swoich badaniach z ubóstwem w Polsce, a także o nowych odkryciach i zaskakujących aspektach.
Analiza wydatków domowych pokazuje, że ubogie gospodarstwa przeznaczają znacznie więcej na żywność i znacznie mniej na łączność i transport, co ma znaczenie dla definiowania ubóstwa.
Badania pokazują, że polityki publiczne nie zawsze efektywnie zmniejszają ubóstwo, a uniwersalne świadczenia finansowe mogą być bardziej skuteczne niż dostarczanie rzeczy lub usług.
Badania sugerują, że seniorzy, zwłaszcza te mieszkające w nieefektywnych domach, mogą być w przyszłości w większym zagrożeniu z powodu wzrostu kosztów utrzymania mieszkania.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Czy trzeba być bogatym krajem, by nie mieć ubóstwa? Czy w dwudziestej gospodarce świata wypada mówić, że nie wychodzi nam eliminacja tego zjawiska? Czyją twarz ma ubóstwo w Polsce? I dlaczego wśród rodzin wielopokoleniowych ryzyko ubóstwa jest tak wysokie? Z danych tłoczy Adam Suraj. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
Rozmawiamy z Adamem Surajem o najnowszej odsłonie badań GRAPE nad ubóstwem w Polsce. Przyglądamy się temu, co właściwie oznacza bycie ubogim i na ile potrafimy to zjawisko zmierzyć. Granice ubóstwa są umowne, a różne wskaźniki odpowiadają na różne pytania. Można mieć dochody powyżej minimum egzystencji i nie być w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb. Można też wydawać niewiele, bo część potrzeb zaspokaja się poza rynkiem. Czy wobec tego wiemy, ilu ludzi w Polsce żyje w ubóstwie?
Z danych można również wyczytać, jak bardzo różnią się codzienne możliwości gospodarstw ubogich i zamożnych. W tych pierwszych żywność pochłania ponad 40% wydatków, w drugich mniej niż 20%. Czy tak samo jest w przypadku transportu, który przecież ułatwia dostęp do pracy, edukacji czy uczestnictwo w życiu społecznym? A z telefonem łącznością?
Sprawdzamy też, co z ubóstwem robi polityka społeczna. Po wprowadzeniu 500+ ryzyko ubóstwa w rodzinach wielodzietnych wyraźnie spadło, ale rozszerzenie programu i późniejsze podniesienie świadczenia do 800 zł nie przyniosły porównywalnego efektu w miarach ubóstwa relatywnego. Czy trzynaste i czternaste emerytury trafiają do grup, w których ubóstwo jest najczęstsze? Czy lepiej przekazywać pieniądze, czy finansować konkretne dobra i usługi? I czy skuteczność pomocy społecznej powinniśmy mierzyć od razu, czy również po kilkudziesięciu latach, kiedy dorosną dzieci jej beneficjentów?
W tym odcinku:
Czy istnieje jedna obiektywna granica ubóstwa?Co mierzą różne wskaźniki ubóstwa?Kto jest najbardziej narażony na ubóstwo w Polsce? Dlaczego rodziny wielopokoleniowe wyróżniają się w danych?Co wydatki na żywność, transport, mieszkanie i łączność mówią o warunkach życia?Jak wprowadzenie 500+, jego rozszerzenie i waloryzacja wpłynęły na mierzone ubóstwo?Dlaczego powszechne świadczenia pieniężne mogą przynosić inne rezultaty niż pomoc rzeczowa?Czy rosnące koszty ogrzewania mogą stworzyć nową grupę osób zagrożonych ubóstwem?Co oznaczają dwa punkty procentowe, czyli liczba sponsorująca ten odcinek?🎙 Gość: Adam Suraj
Ekonomista z dyplomami z SGH i Barcelona Graduate School of Economics. Związał się z GRAPE i zajmuje się empiryczną ekonomią pracy oraz analizą polityk publicznych. Współtworzył prezentowany w odcinku raport o ubóstwie w Polsce.
🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.