Wynik najlepszy od 10 lat – najnowszy raport o Stanie czytelnictwa w Polsce

W soboty. To po piątku. Wszystko się zgadza. Wszystko się zgadza. Także już mówiąc poważnie, rzeczywiście mamy wzrost właściwie wszystkich wskaźników i to nas coraz bardziej zadowala, ale także na liście najpopularniejszych autorów połowę stanowią Polacy. Czyli 13 z 27 najpopularniejszych, mniej więcej 13 to są Polacy i 6 to są autorki. Więc rzeczywiście widzimy, że polscy autorzy i autorki zaczynają, nie chcę powiedzieć dominować, ale zaczynają rzeczywiście mieć duże grupy odbiorców. Jeżeli w pierwszej piątce mamy Mrózkin, Ksienkiewicz, Koben, Bonda,

No ale to się zmieniło, bo w 2018 roku Henryk Sienkiewicz był na topie, a tam ani zło ukarane, ani świat bezpieczny. Jak pan to wyjaśni, panie dyrektorze? Obroniliśmy. Stephen King. A, świat bezpieczny? Chyba nie. Nie, ale Agata Christie, proszę zobaczyć, zarówno Mróz, jak i większość autorów to są współcześni autorzy. Tutaj akurat Sienkiewicz się wyłamuje, choć faktycznie Sienkiewicz kończy się zawsze dobrze. Czytacza ratujący jest świat. Ja obstawiam, że w przyszłym roku Sienkiewicz będzie wysoko, ale bardziej z powodów politycznych. Sienkiewicz wymyka się. Przy tych badaniach z panem profesorem, czy z innymi autorami, jak z panią doktorą Zasadzką, czyli z Abelą Koryś, spotykamy się zawsze z zarzutami, że przecież tak nie jest, bo nikt w moim otoczeniu się tak nie zachowuje.

Aaa, banieczki, banieczki. Banieczki, właśnie. Sienkiewicz najlepiej pokazuje w jakich bańkach my żyjemy, bo oczywiście rzadko się dyskutuje na Facebook czy Instagramie o Sienkiewiczu, ale rzeczywiście się go czyta i my wychodząc poza duże miasta badamy również to, co się wymyka innym badaniom i Sienkiewicz jest najlepszym tego przykładem. Są to fascynacje rodzinne. Kiedy ostatnio was czytali panowie Sienkiewicza? Proszę o szczerą odpowiedź. Pan profesor Roman Chymkowski. Dobra odpowiedź pewnie byłaby taka, że jakoś w związku ze zdobywaniem edukacji przez moją córkę w szkole podstawowej, musiałem sobie przypomnieć faktycznie, ale rzeczywiście spontanicznie to stosunkowo dawno pewnie to było.

Ja chyba ostatni raz czytałem, ale to rzeczywiście bardzo dawno, opis podróży do Ameryki, ale to... On to zmyślił, prawda? On już zdaje się zakochany w Modrzejewskiej, go tam wzięli na przyczepkę, ale on tam zmyślał połowę tych rzeczy, co najmniej, jeżeli dobrze pamiętam. Opisy podróży to w ogóle bardzo ciekawy przypadek. Amerykańskie skądinąd często powielają tą samą historię przygodową. Jest na przykład taka historia z wężem nad przepaścią, która się zdarza niemalże każdej osobie, która podróżuje do Stanów Zjednoczonych, czy jest to Chateaubriand, czy jest to Czy jest to tytuł Gwil, prawda? Przygoda musi być wedle pewnego scenariusza i skądinąd ciekawe byłoby czytać właśnie m.in. sienkiewiczowskie listy z podróży do Ameryki pod kątem tego, jak one są zbudowane jako palimpsest, prawda, z pewnych klisz literackich, które są zaczerpnięte z klasyki tego typu literatury.

Myślę, że nad dyskusją o Sienkiewiczu, która jest, jak wiadomo, wieczna, ciąży taki rodzaj uproszczenia polegającego na tym, że literaturę powinniśmy czytać wyłącznie apologetycznie, w związku z tym, jeśli nam się coś w niej Wielkie dzięki i do zobaczenia. Nie o to chodzi. Rzecz w tym, że Sienkiewicz doskonale się nadaje na nowe odczytania, tak samo jak każda inna literatura i skądinąd.

Są takie opracowania bardzo, bardzo ważne, które warto wziąć pod uwagę, zamiast stosować taki historyczny mechanizm cenzorski. To do niczego dobrego nie prowadzi. O, taka rola pana profesora. Linijką, nie piórnikiem. I ja to widziałem. Koniec. Ale zobaczmy, Sienkiewicz, dzisiaj powielamy, wyjeżdżając masowo za granicę, wzorce Sienkiewicza. My tą kliszę nakładamy na nasze wyjazdy do innych krajów, innych kultur, innych cywilizacji. I my również porównujemy ze sobą. Okazuje się, że całkiem jest to stabilne. Sienkiewicz wiecznie żywy. Tak. Czy na krakowskim, czy wszędzie indziej.