Sylwester w TOK FM. Zapraszają Maciej Głogowski i dr Bogusław Grabowski!
Jedyny i niepowtarzalny - Sylwester w TOK FM. Szczęśliwego Nowego Roku 2026!Playlista 22:00 - 23:00Lady Pank - "Mniej niż zero"Oberhofer - "In the Blink of an Eye (Time Passes By)"Stanislaw Soyka - "Dziwny Jest Ten Świat"
Skandal. Afera. Checa. Horrendum. W trzecim sezonie podcastu lub czasopisma rozmawiamy o rozmaitych kontrowersyjnych wydarzeniach z przeszłości. Pojawi się Edyta Górniak, Jerzy Urban, Leszek Miller, masa osób się pojawi. Lub czasopisma. Trzeci sezon podcastu lub czasopisma w Spotify, Apple Podcasts i na YouTubie. TOK FM. Na każdy temat. Z każdej strony. Lady Pank na razie kończymy, a w studiu jest gość, który mówiłem, że będzie i jest i był, tylko nie pozwoliłem się odzywać przed Lady Pank. Tym doktorem, który powiedziałem, że nie wiem czy wystawi nam receptę jest pan Bogusław Grabowski. Dobry wieczór. Dobry wieczór. Ja mam nadzieję, że Pan lubi słuchać TOK FM i lubi tu bywać, bo to jest dzisiaj taka właściwie obowiązkowa zasada, że trzeba lubić TOK FM, lubić naszych słuchaczek, słuchaczki i lubić tu bywać, żeby tę noc sylwestrową wspólnie z nami spędzić.
Ja nie mam ani parcia na szkło, ani parcia na mikrofon, więc jak bywam, to z definicji wiem, wiadomo, że lubię. Bardzo dziękuję, że Pan postanowił z nami spędzić ten wieczór, porozmawiać. I teraz, Pan bardzo często gości w naszych audycjach. Rozmawiamy zawsze o ekonomii. Jest Pan gotowy na rozmowy nie tylko o ekonomii w Sylwestrowy Wieczór? Oczywiście, że tak. Szczególnie, że wieczór jest wyjątkowy. A to Lady Pank Pana nie zdenerwowało? Nie i mam bardzo dobre wspomnienia. Pracowałem tuż po studiach jako nauczyciel matematyki w szkole podstawowej. Tylko rok, bo później poszedłem do wojska. Na razie większość słuchaczy pewnie nie wie co to znaczy, ale ja rok swojego życia spędziłem w wojsku broniąc polski granic.
Mam nadzieję, że się wtedy wszyscy czuli bezpieczni. To znaczy odbył pan zasadniczą służbę wojskową. Tak, no to dla absolwentów uniwersytetu, czyli szkoła podchorążych rezerwy, 4 miesiące, później 8 miesięcy w pułku, dowódca plutonu, dosługującego... Czy ja mogę niedyskretne pytanie zadać? Proszę. To było jeszcze w ludowej Polsce. Oczywiście, że tak. To było w ludowej Polsce, to był rok 1983, wtedy po stanie wojennym były wybory samorządowe pierwsze. Ja byłem współzałożycielem Niezależnego Związku Studentów, uczestnikiem strajku studentów w Łodzi, więc oczywiście powiedziałem, że ja nie będę brał udziału, to zbojkotuję. Były nas trzy osoby na stuosobowej kompanii, ale oczywiście dowództwo, wszyscy marszem poszli, myśmy odmówili udziału.
Bardzo ciekawa sytuacja dlatego, że chcieli zamknąć komisję wyborczą o dziesiątej, mimo że, bo to była na terenie pułku. Oczywiście później jednostka karna, zakaz opuszczania miejsca, zakwaterowania, tak zwany ZOMPS. A jak to się ma do Lady Pank? A to się ma do Lady Pank, że ten rok przed tym wojskiem byłem nauczycielem matematyki i byłem też przez przypadek w krótkim okresie wychowawcą klasy siódmej i był... Ta klasa utworzyła sobie zespół. Było czterech chłopaków, którzy grali na perkusji, na gitarze. No, sponsorowali przez rodziców. No i wtedy to był przebój numer jeden i oni występowali z tymi swoimi przebojami. Grali Lady Pank na każdym właściwie, można powiedzieć, każdej akademii. Na każdej akademii szkolnej. Tak jest. Więc ja to mniej niż zero poprzez zespół w mojej klasie, gdzie byłem wychowawcym, mam to wczepione w geny.
Ale widzi pan, nie wiedziałem tego. Szczerze, dobierałem pod siebie ten utwór. Nie pod pana, nie wiedziałem. To znaczy, ja byłem fanem Lady Pank, ale ja mam taką przypadłość, bo przeważnie to jest tak, że każdy lubi słuchać piosenki, które już zna. Oczywiście. Ja nie lubię słuchać po raz wtóry. Słucham do imentu, jak mi się coś podoba. Natomiast w danym okresie nie słucham muzyki starszej niż 2-3 lata. Dlatego, że uważam, że muzyka oddaje emocje, wrażenia i każde pokolenie ma prawo do tego, żeby Wielkie dzięki i do zobaczenia w kolejnych odcinkach.
Bardzo był to interesujący wstęp do naszej rozmowy. Drodzy Państwo, to jest sylwestrowy wieczór, do północy jeszcze trochę czasu. Cieszę się, że możemy Państwu towarzyszyć w studiu, tak jak już przedstawiałem Pan dr Bogusław Grabowski, ekonomista, który bardzo często przyjmuje moje zaproszenie, by rozmawiać o gospodarce. Ja nazywam się Maciej Głogowski i tę już rozpoczętą godzinę Do kolejnej zmiany w trakcie tego sylwestrowego wieczoru spędzimy właśnie z Państwem, chociaż muzyka, którą Pan lubi słuchać mam nadzieję jeszcze też będzie do usłyszenia w trakcie tej godziny. I ten wstęp muzyczny też był interesujący, ale wie pan, no ja sobie nie odmówię i to właściwie tak jest, że my, gdy się spotykamy w studio, to najczęściej rozmawiamy jednak o gospodarce.
Tylko czy pan myśli, że o ekonomii, gospodarce albo po prostu o pieniądzach da się rozmawiać w sposób atrakcyjny? Da się rozmawiać. Oczywiście to nie jest proste. Nie jest proste dlatego, że ekonomiści, którzy znają się na ekonomii, mają problemy w przedstawianiu w prosty sposób tych zjawisk ekonomicznych, które nas otaczają, ale też dlatego, że No starają się być jak najbardziej precyzyjni i dobrze odbierani przez swoich kolegów zawodowych. Ja byłem... Ale pan nie będzie teraz mówił tylko do kolegów, tylko do wszystkich. Ja już się tego nauczyłem i koledzy też się nauczyli, że jak ja tak mówię, jak ja to mówię w stylu kawiarnianej ekonomii, to oni wiedzą, że moja wiedza nie jest tylko kawiarniana.
Ale na początku, jak dawno, dawno temu występowałem, czy w radio, czy w telewizji, to mi się wydawało, boże, jak mnie słucha ten, czy tamten i słucha... Co on pomyśli. Tak, co on sobie pomyśli. A co to jest kawiarniana ekonomia? No to znaczy tak jak się rozmawia niekiedy o bardzo profesjonalnych zjawiskach, procesach, w takiej kawiarnianej rozmowie przy kawie z kimś kto na tym nie zna. Ale ja zawsze miałem to do siebie, że Ja wykładałem mikro i makroekonomię, teorie wzrostu gospodarczego. To nie brzmi kawiarnianie. Każde zjawisko mój student musiał na egzaminie czy na kolokwiu musiał opisać. Z postaci, że tak powiem, algebraicznej, ja prowadziłem bardzo zmatematyzowaną równanie układów, równaniu różniczkowych i tak dalej, bardzo skomplikowaną.
Najpierw sam ich uczyłem tej matematyki, bo niestety na studiach na ekonomii tyle nie mieli. Oblewał pan wszystkich? Proszę? Oblewał pan często? Nie, jeszcze nigdy w życiu dwójnie nie postawiłem. Nigdy. Ale jeszcze Pan prowadził jakieś zdjęcia? Ja robiłem tak, że mówiłem tak. Nauczyłeś się? No, Panie Doktorze, no wie Pan, nauczyłem się. Ja mówię, słuchaj, ja się nie pytam, czy się uczyłeś, tylko czy się nauczyłeś. No może jeszcze nie wszystko. Mówię, dobra, to ile Ci jeszcze dni potrzeba? No, tam powiedzmy 4 czy 5. Okej, to przychodzi za 4 czy 5 dni. Nauczyłeś się? No tak, no wydaje mi się, że się nauczyłem. Okej, 3 plus wystarczy? Wystarczy. Dawaj indeks. To ja mówię o tych, którzy nie zdali w normalnym trybie. I nawet pan tego nie sprawdzał? I nawet pan tego nie sprawdzał na te trzy plus? Nie, nie, nie. Czy wystarczy?
A to wolno w ogóle teraz tak powiedzieć głośno? Może inaczej. Jak ja wykładałem i pracowałem na uniwersytecie, to regulamin uniwersytetu był pewnie wszystkich takich, że zasady oceny studentów... Ustala prowadzący zajęcia. To był łódzki uniwersytet? Tak. Nie było czegoś, że wykładowca, asystent, adiunkt był sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem, jeżeli chodzi o ocenianie studentów. Oczywiście student miał prawo w razie czego odwołać się od tej oceny, no i wtedy miał egzamin komisyjny powołany też już z innych... Ale u mnie się to nie zdarzało. Ale jeszcze jedna rzecz, a propos wojska. Wracamy teraz do oceniania studentów. Ja sobie zdawałem sprawę, że gdybym ja postawił dwójkę jakiemukolwiek studentowi,
To gdyby on, nie daj Bóg, nie mógł z tego powodu awansować na drugi rok, poszedłby na dwa lata, a nie na rok do zasadniczej. Do zasadniczej, na dwa. Tak jest. Być może jemu kompletnie zmienił życie. Popsuł, nie wiem, w jakikolwiek sposób. Jeszcze nigdy nie było tak, że jeżeli ktoś jest nadmiarowo pozytywnie oceniany, to jego to wprowadzi na sukces życiowy, a może być tak, że jeżeli jest źle oceniony, to mu może to zwichrować całe życie. W związku z powyższym Ani nie zmądrzał, ani nie zgłupiał od tego, że dostał trójkę plus. Nie wiem, czy się nauczył, bo pewnie studenci sobie powtarzali, wiesz, jak mu powiesz, że za trzecim razem, że się nauczyłeś, to ci bez pytania coś tam wstawi. Niemniej jednak ja mam czyste sumienie, a nie sądzę, żeby... Na pewno nikomu życie nie zmarnowałem, natomiast nie sądzę, żeby przez to, że ja go nadmiarowo oceniłem, ktoś odniósł jakiś nadzwyczajny sukces w tej dziedzinie, którą ja wykładałem.
To wzruszająca historia, naprawdę. Ta o tych studentach, że pan tak pomyślał, żeby do wojska tego ludowego nie trafili. No ja myślę, że każdy, który był w wojsku, no to wie co to znaczy. To też jak ja teraz słyszę, muszę powiedzieć a propos obecnej sytuacji, że będziemy robili jakieś trzydniowe przeszkolenia, czy nawet tygodniowe, to po prostu łzy mi ze śmiechu ciekną. Po prostu panowie, ministrowie, wiceministrowie politycy, błagam, no nie opowiadajcie takich bredni. No nie opowiadajcie takich bredni. Ale z drugiej strony każde przeszkolenie i każdemu się przyda. Ale oczywiście, że tak. Tylko, że nikt nie mówi, że ktoś pójdzie na weekend. A teraz jeszcze są dziennikarze, nawet kobiety, którzy mówią, no oni się zgłosili na takie weekendowe i ono było bardzo ciekawe. To ja bym was wziął na miesiąc.
Tylko miesiąc tak zwanej unitarki. Ale ja bardzo szanuję te dziennikarki i tych dziennikarzy, którzy poszli to zobaczyć, opowiadając później o tym swoim odbiorcom na przykład. Tylko, że oni poszli zobaczyć wirtualną rzeczywistość. Tak nie wyglądają szkolenia wojskowe, przez jakie te dziennikarki przechodziły. To jest kompletna wirtualna rzeczywistość. To tak samo można się radzić psychologiczne chatbota i on będzie zawsze miły, a ci ludzie, którzy się go radzą mówią, no ten to mnie przynajmniej rozumie, on akceptuje to, co ja myślę, on jest taki pozytywny, a inni to są tacy bez empatii. I się okazuje, że chatbot jest bardziej empatyczny. No to poszli do takiego sztucznie empatycznego wojska. To są poważne sprawy i myślę, że wiele problemów jest z tego. Zasada w szkoleniu wojskowym jest taka.
A ja myślałem, że my naprawdę o ekonomii będziemy mówić. Czym więcej potu i krwi na ćwiczeniach, tym mniej krwi w walce. W związku z tym szkoleniowcy wyciskają ten pot, naprawdę. Obyśmy mogli spokojnie tylko odbywać te ćwiczenia i nigdy nie musieć korzystać z tego, Będziemy się tam uczyć w tych najtrudniejszych warunkach kryzysowych, bo oczywiście każde szkolenie może być bardzo pomocne w prozaicznych sytuacjach. Lepsze trzydniowe niż sale, oczywiście. Tak, tak. Ja państwu przypominam, to jest naprawdę sylwestrowy wieczór. Jeszcze trochę czasu do nowego roku nam zostało w studiu pan Bogusław Grabowski, z którym umówiłem się, że... Państwo będą tak świętować i tak się bawić we właściwych dla siebie sytuacjach, a my będziemy o różnych rzeczach związanych głównie z ekonomią rozmawiać, chociaż już przeszliśmy i trochę przez muzykę, trochę przez wojsko.
Było to bardzo interesujące i nawet... Nauczycielstwo akademickie, dobrze to powiedziałem? Można tak powiedzieć? Można, można. Ta kawiarniana ekonomia. To jest bardzo dobry pomysł, bo to mi dobrze brzmi. Ja też lubię słuchać ekonomii w taki sposób, który pokazuje te procesy ekonomiczne, czy to co nas dotyczy na przykładach i porównaniu. To nie tylko dlatego, że dobrze się sprawdza w radiu, ale że to są bardzo ważne sprawy. Które nas dotyczą i każdy ma prawo wiedzieć i nikomu nie możemy, nikogo nie powinniśmy stawiać w sytuacji, w której coś umyka i czuje jakieś niedopowiedzenie. I mam nadzieję, że tak o tej ekonomii nie tylko dziś w Sylwestrowy Wieczór mówić będziemy.
Czy pan ma... Jakieś uczucie, żal, smutek, rozbawienie, gorycz, złość, radość, gdy słyszy polityków, którzy mówią o ekonomii. Nie ma tu żadnego polityka w studiu, może pan powiedzieć wszystko. Oczywiście jestem z tego pokolenia, który przeżył, ale też współtworzył proces transformacji w Polsce. A ja jestem z tego pokolenia, które pamięta, że Bogusław Grabowski był wymieniany przynajmniej raz jako kandydat na premiera. No tak. I nie został premierem. No nie został. Nie siedzi tu premier. Już wtedy, a teraz to już sobie w ogóle nie wyobrażam. Natomiast, ale też obserwowałem politykę dookoła.
Ja przepraszam bardzo, ale to powiem. Trzech premierów to moi koledzy, byłem z nimi po imieniu. Brałem udział w posiedzeniu Polityki Bieloniężnej, ale Rady Ministrów. Byłem doradcą zanim zostałem premiera. Trzech premierów to koledzy. Którzy? Stawiam tak. Marek Belka. Tak. A to już może nie zgadujmy, bo nie uzgadniałem z nimi, żeby się powoływać. Byłem doradcą między innymi w Radzie Gospodarczej premiera Tuska. No to jeszcze ten trzeci, no już powiedzmy, chyba się nie obrażą. Szefa WS-u? Premier za WS-u? No Jerzy Buzek. Tak jest. Ja byłem najpierw jego doradcą, zanim zostałem członkiem Rady Politycznej Pieniężnej. A to mówiono, że jego pan zastąpi, to pamiętam. No właśnie. No dobra, to tych trzech premierów mamy omówionych.
To wymagało niesamowitej siły woli. Ja byłem namawiany nie tylko ze strony AWS-u, ale również Unii Wolności. To był jakby warunek dla Unii Wolności, że się nie rozpadnie koalicja. Panie Wodyjowski, Polska wzywa, czas i tak dalej. Na koń nie siadasz, za szablę nie chwytasz. Tak, dokładnie. Więc film można na ten temat stworzyć. A co się obiecuje facetowi, któremu mówi się zostań premierem? Wszyscy ci politycy, oni po pierwsze mieli swoje życie zawodowe wcześniej. Mieli swoje sukcesy zawodowe. I oni wchodzili do polityki nie po to, żeby w ten sposób spędzić swoje życie zawodowe, żeby to była ich forma pracy i dochodu, tylko naprawdę po to, że wierzyli w pewne ideały i chcieli je zastosować w praktyce.
Zresztą część z nich z tej polityki... Nie żartuje Pan? To jest kompletnie inna teraz sytuacja. Teraz proszę popatrzeć się na CV, bo ja często czytam sobie, teraz można wgooglać, jaki mieli CV czołowi politycy w pierwszych piętnastu latach, powiedzmy od 1989 roku, w strukturze wykształcenia zawodowej, a jak to wygląda teraz? Historycy, politolodzy. Nie lubi pan historyków i politologów? Ale my się dogadamy, panie doktorze. Nie mam czegoś takiego lubię, nie lubię. Po prostu boję się ich, jak wchodzą do polityki. A jak jeszcze są tak zwani nawiedzeni, to już strach mnie ogarnia. To znaczy wszystko jedno jakie mają poglądy. Taki przekonany w siłę swoich ideałów.
I nie patrzący do tego, co się dzieje dookoła, to jest po prostu strach, każdego powinien ogarniać. No i teraz mamy zawodową klasę polityczną. Dawniej to była liga amatorska, teraz jest zawodowa. Na czym to polega? Ta zawodowa ma nieporównywalnie większe kompetencje W bieżącej grze politycznej, w stosowaniu PR-u politycznego i tak dalej, nieporównywalnie mniejsze kompetencje merytorycznie. To jest po prostu w porównaniu do polityków z lat 90-tych, to co teraz obserwujemy, pasz-fam, po wszystkich partii, to jest po prostu katastrofa. Merytoryczna katastrofa. I mało tego, pomimo tego, tamci politycy byli i sami chcieli, obudowani tak zwaną merytokracją. Mieli dużo ludzi, doradców.
W każdej partii politycznej była naprawdę bardzo głęboka wymiana myśli, idei, dyskurs polityczny. Daleko odeszliśmy od naszego tematu, to ja muszę coś powiedzieć. Ciekaw jestem Państwa reakcji. Być może ci, którzy nas teraz słuchają, myślą sobie, o dobrze gada, dobrze gada oceniając tę... Po pierwsze, pozdrawiamy wszystkich historyków. Historia jest naprawdę ważna i dobrze ją znać. Politelegów też pozdrawiamy, oczywiście. I świetnie, jeśli politycy akurat historię znają, to się może nam przydać, a im na pewno. Po drugie, podkreślam, bronił polityków nie będę, ale powiem tak.
Myślę sobie, to wszystko racja. Tylko my ciągle mówimy o tym, że zmienili się politycy i zmieniła się klasa polityczna, tak jakbyśmy w ogóle nie patrzyli na to, że świat się zmienił i rzeczywistość, narzędzia, wyzwania i dostępność różnych źródeł, z których oni mogą czerpać, też się zmieniła. Zupełnie inaczej było w końcówce lat 90., a zupełnie inaczej jest... To jest w 2020, prawie szóstym roku, z postępem wykładniczym rozwojem technologii i dostępnością wszystkich narzędzi, więc trochę ci politycy też się zmienili. No to przy tym, w ten sylwestrowy wieczór, porozmawiajmy o tej ekonomii. Ona nie jest kawiarniana, tylko sposób jej rozmowy ma być taki lekki, kawiarniany, tak? Tak, tak, to znaczy to nie jest takie negatywne słowo.
Gdybym ja panu zadał takie pytanie, które pan często słyszał od nas tutaj w TOK FM, w magazynie EKG. Czy jesteśmy bogaci czy biedniejsi? To co by pan dzisiaj w tym nastroju takim świątecznym, luźnym, wolnego czasu, świętowania, wyczekiwania na nowy rok powiedział? Przede wszystkim bogatszy czy biedniejszy, jak pan się nie pyta, to pan się nie pyta o moją ocenę, której ja nie będę opierał się na faktach statystycznych. To jest ocena nie intelektualna tylko emocjonalna. Tak samo jak pan się spyta kogoś czy jest szczęśliwy czy nie. Czy dokładnie tak to wygląda? A nie może pan wziąć jakieś miary ekonomiczne i powiedzieć? Są bardzo dobre miary takiego błogostanu, zadowolenia społecznego, które są dla wielu krajów.
Indie tam są zawsze w czołówce. Oni są zadowoleni z życia bardzo, ale się pyta ludzi, a nie specjalistów. Proszę wyobrazić, że największe zadowolenie ze swojej sytuacji materialnej w Europie Zachodniej mieli ludzie od 1955 do 1965 roku mniej więcej. Czyli już byli po tej traumie i tej nędzy i biedzie i głodu wojennego i powojennego i wychodzili na prostą. Wystarczyło, że tempo wzrostu, wtedy ja mówię, teraz powiem, wzrosło bardzo szybko, gospodarki rosły. Im się poprawiało poziom życia i nie mieli nawet wyobrażenia, że to się kiedyś może skończyć. Czyli poczucie, że wszystko się poprawia z roku na rok i że jesteśmy pewni, nie ma zagrożenia, żeby ten proces trwał. I wtedy człowiek mówi tak, jestem bogatszy, jestem bardzo zadowolony.
I jak ja teraz panu bym powiedział, jakie były ich konsumpcja, warunki mieszkaniowe i tak dalej, w porównaniu do na przykład obecnego dwudziestoparolatka we Francji, to bym powiedział, Boże, to oni żyli w nędzy, ci dwudziestoparolatkowie, w porównaniu do tych, którzy są teraz niezadowoleni i wychodzą na ulice Paryża w żółtych kamizelkach, tak? W związku z powyższym, czy jesteśmy bogatsi? Moim zdaniem czujemy się biedniejsi. Mało tego, czujemy się, że mamy zagrożenie nawet dla tego, co my mamy. Ja mówię tak przeciętnie, w świecie zachodnim. A ja już myślałem, że pan mi się chce uchylić od tej odpowiedzi. Nie, a jeżeli dane statystyczne, no bo wie pan, to jest tak, jak komuś mówię, ja w ogóle, żeby was sprawdzać, nigdy tego nikomu nie mówię.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
sponsorowali przez rodziców. Grali Lady Pank na każdym właściwie, można powiedzieć, każdej akademii.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
„sponsorowali przez rodziców. Grali Lady Pank na każdym właściwie, można powiedzieć, każdej akademii."
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Playlista -
Lady Pank - "Mniej niż zero"
Oberhofer - "In the Blink of an Eye (Time Passes By)"
Stanislaw Soyka - "Dziwny Jest Ten Świat"