Mentionsy Mentionsy
TOK FM Select
TOK FM Select

Sabotaże na kolei? "System kolejowy jest bezpieczniejszy niż drogowy"

03.10.2025 ·10 min 2 s

Na jednym z największych węzłów kolejowych w Polsce, po którym kursują pociągi pasażerskie i towarowe, nieznany sprawca w nocy odczepił od składu 20-tonowy wagon węglarki i porzucił go na torach. Czy system kolejowy jest odporny na działania sabotażowe?

12.21, TOK 360, Filip Kakusz jest z nami, dr Michał Baim, ekspert do spraw transportu Instytutu Sobieskiego w Warszawie, wykładowca Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Dzień dobry, panie doktorze. Dzień dobry panie redaktorze, dzień dobry państwu. Opuszczony 20-tonowy wagon stał na torach na uczęszczanej linii kolejowej w Katowicach. Była noc, było ciemno, wagon nie miał żadnych odblasków, był więc praktycznie niewidoczny dla np. maszynistów pociągów pasażerskich, które również jeżdżą po tych torach. O tym incydencie, do którego doszło w nocy z 2 na 3 września pisze Rzeczpospolita. Sprawę bada prokuratura. Co wiemy o tej sprawie? Czy wagon może po prostu odczepić się od składu? Czyli wszelkie systemy bezpieczeństwa na kolei praktycznie uniemożliwiają samoczynne odczepienie się wagonu, bo sprzęgi mają taki pewien mnożnik, że zawsze jest to połączenie dużo silniejsze niż wymaga ją tego prawa fizyki, więc samo się nie rozłączy.

Jak i również wszelkie sprzęgi na kolei nie dadzą się w ciągu paru minut laiką rozpinać. Ogólnie od samego początku kolej była projektowana jako bardzo bezpieczny system. I ingerencja osób przypadkowych w ten system jest praktycznie, nie to, że niemożliwe, ale bardzo, bardzo trudna. Jeśli chodzi o to, gdyż systemy wszelkich zabezpieczeń i tych historycznych, stosowanych dzisiaj, uwzględniały różne działania, chociażby to, że kolej jest często wykorzystywana w działaniach militarnych, że podlega aktom różnego rodzaju vandalizmu, począwszy od szprejowania, po wyniszczenie pojazdów i tak dalej, więc tutaj akurat system kolejowy

Jest naprawdę bardzo bezpieczny i można powiedzieć uczciwie, że nawet dużo bezpieczniejszy niż poruszanie się samochodami po drogach. Wszystko wskazuje więc na to, że tutaj człowiek ingerował w to, że ten wagon został odczepiony? Przynajmniej tak jak Rzeczpospolita podaje, trudno mi jest wypowiadać się o tym incydencie, bo też opieram się na materiałach prasowych. W kwestiach systemu kolejowego jako takiego, że bardzo trudno jest dokonać ingerencji i to się nigdy nie dzieje przypadkiem. Dobrze, właśnie, no bo ten incydent rzeczywiście prowokuje pytanie o to, czy polska kolej jest przygotowana albo przygotowuje się choć trochę, bo ograniczyć na przykład działania sabotażowe, do których może dochodzić, biorąc pod uwagę pewien kontekst geopolityczny.

Niemniej to jest, mówię, system był budowany tak, żeby być odpornym na różnego rodzaju aktywności. Nowoczesne technologie, które są wdrażane, Ogólnie to jest europejski system zarządzania ruchem kolejowym, którego częścią jest europejski system sterowania pociągiem. To te urządzenia w nowo już zmodernizowanych liniach są na tyle, bym powiedział, precyzyjne, że na przykład zliczają osie pojazdów. Jeśli pociąg, który został zgłoszony jako pewna liczba wagonów o określonej liczbie osi, przejedzie taki punkt kontrolny i system zauważy, że brakuje czterech osi, to od razu powiadamia centralę ruchu oraz maszynistę, że stan fizyczny pociągu nie zgadza się ze stanem zgłoszonym.

Names mentioned in Polish. Kolej jest bardzo bezpieczny. Wynik braku na przykład pokrycia zasięgiem kolejowej telefonii komórkowej, która jest niezależnym systemem do obsługi kolei, tak zresztą ustalono w Niemczech, niż zawiedzenie się w ogóle systemem sterowania ruchem.

Więc tutaj bym szczerze uspokajał polskich podróżnych, że jest kolej nadal bezpieczna. Zwracałbym jednak uwagę, że jeśli podróżnicze osoby postromne widzą jakieś dziwne zachowania wokół torów, To, żeby zgłaszać to odpowiednim służbom, które są w stanie sprawdzić, czy rzeczywiście to są pracownicy, zarządcy infrastruktury, czy też osoby jakieś nieuprawnione, próbujące zrobić jakiś głupi dowcip, czy też akt sabotażu, bo też pamiętajmy, że dużo rzeczy było pewnego rodzaju głupimi dowcipami. To wszystko, co myśmy naprawdę mieli w ostatnich latach podawane, że chociażby zakłócenie sygnałów, Wysyłanie pociągu, wysyłanie sygnału STOP i tak dalej.

Rzeczywiście tego wagonu brakuje i semafor by się nie otworzył. Na liniach starszego typu rzeczywiście dzienimy na przykład systemów zliczenia osi pojazdu, To rzeczywiście byłoby pewne ryzyko. Wspomniałbym na samym początku, że kwestie odblasków i tak dalej, to rzeczywiście system oświetlenia pociągów, on jest trochę anachroniczny i on nie jest, bym powiedział, taki jak w systemach samochodowych, ale też pamiętajmy, że kolej jeździ nie na widoczność, tak jak jeździ się samochodem, żeby widzieć pewien dystans przed sobą i ewentualnie pojazdy, które znajdują się przed nami, Odcinek jest pusty.

Tutaj oczywiście przy starych systemach, gdzie nie ma systemów umożliwienia i tak dalej, to istnieje pewne ryzyko, że mogłoby dojść do kolizji. Natomiast też pamiętajmy, że nowoczesny tabor kolejowy ...zakłada różne scenariusze zderzeniowe, że jak dochodzi do tej kolizji, to ten takie śmieszne, wydłużone dzioby tych pociągów, bo dzisiaj... Bą zniwelować uderzenia. ...to one właśnie mają zniwelować skutki zderzenia, mają... Przyjąć tą energię, po prostu wgniecenie w bezpiecznej strefie. I tutaj? Więc tutaj mamy taką rzecz, że oczywiście do takiej sytuacji jak opisywana w rzeczywistości nie powinno w ogóle dojść.

Z drugiej strony też pamiętajmy, nikt nie mówił, że to doprowadziło do sytuacji potencjalnie kolizyjnej. Bardzo dziękuję. Że systemy nie zadziałały. Bardzo dziękuję za to wyjaśnienie. Dr Michał Bejm, ekspert do spraw transportu Instytutu Sobieskiego w Warszawie, wykładowca Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu był z nami. Za chwilę Czechy w TOK 360.

Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.