Jak (nie)działa międzyresortowy zespół ds. Fundusz Kościelnego?

Jest temat. 16.24, Agata Szczęśniak. Z nami jest doktor habilitowany Sebastian Gajewski, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej. Dzień dobry. Dzień dobry pani redaktor, dzień dobry państwu. A będziemy rozmawiać tak jak dzisiaj przez cały program o kościele. Mija rok od pierwszego posiedzenia zespołu, który miał zastanowić się nad tym, jak zlikwidować fundusz kościelny. Bowiem likwidacja funduszu kościelnego była obietnicą dużej części idącej do wyborów koalicji 15 października. No i cóż, czy ten zespół, tak jak czytamy, słyszymy w doniesieniach, rzeczywiście się spotkał tylko dwa razy?

Tak, rzeczywiście posiedzenie plenarne tego międzyresortowego zespołu do spraw Funduszu Kościelnego, którego przewodniczącym jest pan... Halo, halo? Chyba straciliśmy połączenie z Sebastianem Gajewskim. Dokładnie w momencie, kiedy potwierdził, że tylko dwa razy spotkał się zespół, który miał opracować sposób likwidacji funduszu kościelnego. Mam nadzieję, że za chwilę odzyskamy to. A jeśli go tak szybko nie odzyskamy, to ja państwu może przypomnę, a może przybliżę to, że z roku na rok coraz więcej funduszy trafia do funduszu kościelnego, który jest finansowany bezpośrednio z funduszy państwa, z budżetu państwa.

Trzeba jednak powiedzieć, że to był zespół z poziomu urzędniczo-eksperckiego, w związku z czym on analizował te propozycje przedstawione zarówno przez nasze ministerstwo, jak i inne ministerstwa w rządzie. A czy to naprawdę wymaga aż tylu analiz, bo jeśli się nie wie co zrobić, to powołuje się zespół, a tu słyszę, że jeszcze powołuje się podzespół i że państwo produkują różne analizy. Czy one naprawdę są konieczne? Myślę, że trzeba zwrócić uwagę na dwie kwestie. Pierwsza kwestia to taka, że podstawowym zadaniem i największym wydatkiem Funduszu Kościelnego obejmującym 95% jego wydatków są wydatki związane z wkładkami na ubezpieczenia społeczne duchowne.

A to jest drugie zagadnienie. Rzeczywiście my też przygotowali rozwiązania, bo w świetle obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości ustalenia tego, z jakiego kościoła czy związku wyznaniowego jest osoba, która zgłasza się jako duchowny do ubezpieczenia społecznych. ponieważ kiedyś osoba duchowna zgłasza się do ubezpieczeń społecznych, to wskazuje jeden z kilku kodów, które odnoszą się do tego, czy ta osoba jest członkiem zakonu kontemplacyjno-klauzurowego, misjonarzem, czy może innym duchownym, natomiast nie podaje się tutaj tego składu. kto z jakiego kościoła lub związku wyznaniowego pochodzi. W związku z czym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji i Minister Rodziny, i Minister Spraw Wewnętrznych, który jest dysponentem Funduszu Kościelnego, ma możliwości ustalenia tak naprawdę ile środków wędruje na duchownych z poszczególnych kościołów i związków wyznaniowych.

Dzisiaj bowiem wygląda to w ten sposób, że duchowni podzieleni są na dwie grupy. Jedna grupa to członkowie zakonów kontemplacyjnych, klauzurowych oraz misjonarze, za których w całości opłaca składki fundusz kościelny, czyli de facto budżet państwa. Takich osób jest około 4 tysiące. Druga grupa natomiast to pozostali duchowni, w tym tacy duchowni, którzy pobierają opłaty za czynności duszpasterskie, na przykład proboszczowie, wikariusze, którzy na przykład pobierają środki z tacy czy z kolędy. I takie osoby opłacają za siebie składki w 20%, a w 80% opłaca za nich składki fundusz kościelny. Myśmy proponowali, aby w większym stopniu to osoby duchowne opłacały składki za siebie, w większym stopniu te składki były opłacane przez kościoły i związki wyznaniowe, a tym źródłem, które myśmy proponowali w naszej propozycji miał być odpis.

I dopiero środki publiczne, środki z budżetu państwa miałyby wchodzić w grę wtedy, kiedy dany kościół lub związek wyznaniowy nie będzie w stanie tej swojej części opłacić z tego odpisu, odpisu od podatku, który skierują do niego wierni. No i wtedy byłaby możliwość uzupełnienia tych środków. Czy ta propozycja oznacza, że fundusz kościelny zostałby zlikwidowany? Tak, oczywiście. Fundusz kościelny by został zlikwidowany i co więcej, ta niewielka partycypacja środków publicznych, które myśmy przewidzieli, w naszej propozycji ona byłaby w reżimie dotacji z budżetu państwa. To by oznaczało, że trzeba byłoby te dotacje rozliczać, trzeba byłoby składać sprawozdania, a minister, który udzielałby tej dotacji, mógłby kontrolować, czy w rzeczywistości te środki zostały

Tam przeprowadzono pewną analizę. Na koniec przedstawiono... analizy wszystkich propozycji, w tym naszej. No i czekamy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na takie ostateczne rozstrzygnięcie, bo zgodnie z zarządzeniem pana premiera, które dotyczy tego międzyresortowego zespołu do spraw Funduszu Kościelnego, to właśnie ten międzyresortowy zespół ma nie tylko przeprowadzić analizy i wypracować koncepcję, zmianę funkcjonowania w funduszu kościelnym oraz finansowania składek na ubezpieczenia społeczne duchownych, ale ma przedstawić ten zespół jako całość pewną rekomendację. Więc zakładam, że w najbliższym czasie pan premier Władysław Kośniak-Kamysz zwoła posiedzenie międzyresortowego zespołu, gdzie takie rozstrzygnięcia w gronie ministrów, w gronie członków tego zespołu na poziomie politycznym zostaną podjęte.

No ja chyba z 10 razy usłyszałam w pana wypowiedziach słowo analiza, a decyzja, czy właśnie rekomendacja słyszę po raz pierwszy, no ale też rozumiem, że decyzja ma być polityczna. To jest decyzja polityczna, ponieważ międzyresortowy zespół do spraw Funduszu Kościelnego jest zespołem politycznym, w skład którego wchodzą ministrowie, którzy są członkami Rady Ministrów. I oni wspólnie, wspierani przez swoich zastępców, sekretarzy, podsekretarzy stanu, taką decyzję polityczną mogą podjąć. Musimy kończyć. Musimy kończyć. Czekamy na decyzję polityczną w sprawie likwidacji lub nie Funduszu Kościelnego. Bardzo dziękuję. To był dr Sebastian Gajewski, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej. A to był program Jest Temat, który przygotowała Anna Piekutowska.