Doniesienia o...wilkorach
Zapraszają Aleksandra i Piotr Stanisławscy.
Świat obiegła wieść o tym, że rzekomo dzięki modyfikacjom genetycznym udało się odtworzyć wymarłego 10 tysięcy lat temu wilka strasznego. Od razu mówię wilk straszny, to jest nazwa gatunkowa, chociaż brzmi może mało poważnie, ale rzeczywiście tak się nazywa. I tą sensacyjną wiadomość ogłosiła firma Colossal Biosciences. To jest amerykańska firma prywatna. Tak jest z Teksasu. Ona ma już na koncie podobne sukcesy, głównie medialne. No i wedle naszej, ale nie tylko naszej oceny, to doniesienie jest zdecydowanie przede wszystkim marketingowym chwytem, bo firma nie wskrzesiła wilka strasznego. To ten gatunek wymarł, jak już wspomnieliśmy, 10 tysięcy lat temu, to niby niedawno, ale też dość dawno, że były problemy z jego odtwarzaniem.
W komunikacie prasowym znalazło się stwierdzenie o tym, że powrócił wilk straszny, że go przywrócono do ekosystemu. Takie opowieści nie bardzo, jak się okazuje, zgodne z prawdą. No i właściwie gdzie tkwi prawda? No to tak jak Piotrek wspomniał, wilk straszny wymarł około 10 tysięcy lat temu, żył przez ponad 100 tysięcy lat i mógł osiągać długość niemalże dwóch metrów. Był więc ogromny, miał ogromną czaszkę i takie szczęki, które były przystosowane do polowania na te wielkie plejstoceńskie zwierzęta, na megafaunę. która również wymarła w okresie ostatniego zlodowacenia. Takie zwierzęta jak mastodonty czy bizony.
Więc spójrzmy na to, co zrobiła faktycznie firma Colossal Biosciences albo co wiemy o tym, co zrobiła, bo problem też polega na tym, że zwykle kiedy dzieje się coś naukowego, to zaczyna się wszystko od publikacji naukowej, bo ona musi przejść przez gęste sito recenzji i w ogóle sprawdzenia, czy to wszystko razem ma sens. Ta publikacja się ukazuje w piśmie naukowym, które jest recenzowane, ma większą lub mniejszą wartość i tak dalej. Natomiast jest to sprawdzone. Natomiast zawsze tam, gdzie zaczyna się wszystko od informacji prasowej i show medialnego, to się włączają nam dzwonki alarmowe. Więc tu rzeczywiście ma się pokazać zaraz praca na ten temat.
To było 20 zmian w 14 genach. Czyli po prostu stworzono takie zmiany będące odpowiednikami tych mutacji, które istniały u wilka strasznego i jest to odpowiednik u wilka szarego. Tak, natomiast co ważne, to jest bardzo mało. 20 zmian w 14 genach to jest tyle co nic i to co tu wzbudza szczególną nieufność to to, że to nie są zmiany, które... w jakimś istotnym stopniu, nie wiem, metabolizmu, takich fundamentalnych elementów działania organizmu, tylko zmiany, które dotyczą wyglądu, po prostu. Nie tylko, bo była tam też zmiana dotycząca, ponoć była, bo znowu nie wiemy dokładnie, jak to wyglądało, adaptacji do zimnego środowiska, co samo w sobie też jest lekko...
Ja tutaj chcę wtrącić, że znalazłam taki cytat z naukowczyni, która pracuje w firmie Colossal Biosciences i ona całkiem otwarcie przyznaje, że, i tutaj cytat, my używamy morfologicznej koncepcji gatunku i mówimy, że jeśli... dany gatunek, który odtwarzamy, wygląda jak zwierzę, którego oczekujemy, no to są tym zwierzęciem. Chodzi tu o wygląd. Oni takie sobie taką wygodną... To jest żadna koncepcja gatunku, przepraszam, z całym szacunkiem. Przyjęli. Bo to można trochę na tej zasadzie powiedzieć, że właściwie nietoperze i ptaki to tak w sumie jest to samo, no bo mają skrzydła i nogi mają i głowy jeszcze też mają i latają. I właściwie wygląda na to, że wzięto odlegle spokrewniony gatunek z tym wilkiem strasznym i genetycznie przebrano go tak, żeby wyglądał jak ten wilk straszny i żeby to dobrze wyglądało na zdjęciach, tak jak Piotrek powiedział w kontekście gry o tron.
Naukowcy komentują tę koncepcję i w ogóle całe to wydarzenie. dość krytycznie i pojawił się w piśmie Scientific American taki cytat z paleoekolożki z University of Maine, Jacqueline Gill, to jest pies designerski, to jest genetycznie zmodyfikowany wilk szary, nic więcej. I ona dodała, ta naukowczyni, że mam więcej niż 14 genów neandertalskich i nie nazwalibyśmy mnie chyba neandertalką. No tak, to jest naciągana bardzo koncepcja to, co tu się wydarzyło. Natomiast warto spojrzeć na to, jak to w mediach zadziałało.
No i właściwie wszystko, co ta mysz ma wspólnego z mamutem, to to, że ma długą sierść. I nie ma żadnego genu mamuta, tylko odnaleziono w jej genomie odpowiednik genu mamuta, który odpowiada za sierść i zmodyfikowano go w taki sposób, żeby ona była długa, taka lekko falowana i wyglądała trochę jak mamucia. No myszka jest urocza, ale znowu nie ma to nic wspólnego z odtwarzaniem mamutów, a oczywiście już to wielkie opowieści na ten temat, że... Na Syberii znowu będą żyły mamuty i tak dalej. No ewidentnie w tym wszystkim chodzi o pieniądze. Ta firma zarabia ogromne pieniądze, co zresztą łatwo jakby dojść do tego, bo wiadomo oni, to idzie w potężne miliardy dolarów i oni bardzo dbają o to, żeby ten rytm utrzymać. No takie rzeczy po prostu dobrze się sprzedają.
No tak, dobrze się sprzedają. Ta firma Colossal Biosciences sobie robi taką podkładkę, że jest szlachetna i rzekomo działa na rzecz odbudowy utraconej bioróżnorodności. Natomiast komentarze naukowców są miażdżące. Profesor Paweł Golik, genetyk z Uniwersytetu Warszawskiego napisał, że przywracanie wymarłych gatunków sprzedaje się lepiej niż ochrona tych gatunków, które jeszcze dychają. I rzeczywiście na to wygląda, że to jest wyłącznie marketingowy zabieg. Ponowne wprowadzenie wilków strasznych, czy takich mamutów, albo może bardziej mamutosłoni, bo to też zmierza w stronę genetycznych modyfikacji słonia indyjskiego.
Jest trudne do wyobrażenia to, żeby takie zwierzęta powróciły do ekosystemów. Jeszcze, że nie ma już tych ekosystemów, tak? Znaczy wilk straszny polował na ogromne zwierzęta, które w tym czasie żyły w tamtym rejonie. Nie ma już tych zwierząt, nie ma takiej możliwości, żeby takie zwierzę przetrwało w tym środowisku. Zresztą ten wątek białej sierści też jest lekką ściemą, dlatego że prawdopodobnie niewielka część populacji miała białą sierść, większość była po prostu szarych, a to już takiego wrażenia nie robi. Otóż to również opowieść o tym, że rzekomo wprowadzenie mamutów na Syberię miałoby sprawić, że powróci tam step trawiasty zamiast jakichś zarośli, też jest bajką, dlatego że zmiany klimatu sprawiają, że ten krajobraz arktyczny się całkowicie przeobraża i w tej chwili w ogóle nie ma na to miejsca ani środowiska, żeby to mogłoby coś takiego zaistnieć.
Więc tak naprawdę ten projekt, który nazywa to, co robi Colossal Biosciences deekstynkcją, takie piękne słowo zostało stworzone, nieprzetłumaczalne na polski, czyli od wymieraniem Odwracaniem wymierania. To jest po prostu chwytliwy medialnie sposób zdobywania funduszy. Tam, żeby nie było, że to w ogóle nie jest naukowo istotne, no wykorzystano techniki rzeczywiście dość ważne. Prowadzi się sekwencjonowanie genomu. tych wymarłych gatunków. Mówi się o tym, że teoretycznie to można by do czegoś wykorzystać, natomiast prawda jest taka, że na tym etapie te prace firmy Colossal Biosciences nie prowadzą do odtworzenia jakiegokolwiek gatunku.
Polecamy też posłuchania rozmowy z genetyczką profesor Ewą Bartnik, która kilka dni temu w Tok FM wypowiadała się na ten temat. Jutro o 7.20 również będzie rozmowa poświęcona temu zagadnieniu, więc też polecamy, a na dzisiaj już kończymy. Dziękujemy bardzo Państwu. Zapraszamy na naszą audycję co tydzień, na razie w formie skróconej, a teraz czas na informacje Radia Tok FM.
Pokazano wszystkie 11 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.