Czy Polacy "olewają" segregację śmieci? ABC systemu kaucyjnego i przyszłość butelek PET

2025. Osoba, która kiedyś była dziennikarką, a potem przeszła drogę, no nie wiem, chyba nie taką bardzo długą do tego, by stać się jedną z najważniejszych osób, która zajmuje się bezdomnością, konkretnie zajmuje się bezdomnością ludzi młodych. Agnieszka Sikora, założycielka Fundacji Po Drugie. Tak będzie po godzinie 23. Właśnie Agnieszka Sikora będzie razem z nami. A w tej chwili, tak jak powiedziałam, rozmawiać będziemy o śmieciach, czyli odpadach. A moim gościem jest pan Filip Piotrowski. Dzień dobry. Dzień dobry. Pan jest znany naszym słuchaczom, ponieważ bywa pan w naszym radiu dosyć regularnie.

Ja także kiedyś pana gościłam chyba ze dwa lata temu. Byliśmy przed wejściem w życie ważnych... No i teraz one weszły w życie. Nasz gość jest ekspertem do spraw gospodarki obiegu zamkniętego, reprezentuje fundację Waste Free Oceans. Dokładnie tak. Aż odetknęłam, aż nabrałam powietrza, o tak bym powiedziała. Wie pan co mi przyszło do głowy? Podobno, mówię podobno, weszły w życie przepisy dotyczące już systemu kaucyjnego. A dlaczego ja powiedziałam podobno? Bo ja teoretycznie to wiem, ale wokół mnie w ogóle nie zetknęłam się z nikim ani z sytuacją, w której ktoś powiedziałby nie wyrzucaj tej butelki, przecież możesz ją oddać.

I to jest poważny problem. Szczególnie, że jakby to jest problem środowiskowy, ale jest też problem ze względu na regulacje unijne, które od tego roku dyrektywą Single Use Plastic nałożyły na Polskę obowiązek selektywnej zbiórki 77% tych butelek PET. A my 40%. Zbieramy 40%. Więc będą jakieś... To prawie dwa razy tyle trzeba. Będą z tego jakieś kary, ale po to jest system kaucyjny. To jest jeden z głównych powodów, dla których powstał system kaucyjny. Czyli jednym słowem tak, nie chcecie ludzie, nie potraficie, nie chcecie, olewacie to, by wasze butelki trafiały do żółtych worków, rzucacie je gdziekolwiek i w przyrodę, to teraz my wam damy cukierka, powiemy, a dostaniesz, zwrócimy ci te pieniądze, co musiałeś zapłacić. I liczymy na to, że dając ci tego cukierka, rozumiesz, odzyskamy więcej butelek PET.

A drugi zajmuje się dzieleniem, bo w środku są dwie warstwy. Jest warstwa aluminiowej folii i warstwa folii plastikowej takiej. Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste. To jakie racje były ministerstwa, że się nie zgodzili? Trudno szukać tam jakichś sensownych racji, bo było takie nie, bo nie. Jak zwykle też w kwestiach rozszerzania systemu kaucyjnego rejtanem leży polski handel, który mówi, że się nie da, bo będą musieli zbierać i to będzie dla nich niewygodne.

Że chce to jednorazowe szkło, czyli między innymi butelki po małpkach, wódce czy sokach sprzedanych w szkle, do systemu kaucyjnego włączyć. Myślę, że w ciągu dwóch, trzech lat. To byśmy nie spotykali butelki leżącej w lesie na tej samej zasadzie. Byłoby idealnie, bo o ile powiedzmy, że butelek pewnie po sokach spotykamy niewiele, to butelek po mocnym alkoholu w polskiej przestrzeni publicznej nam nie brakuje. My też jako fundacja, poza dbaniem o to, żeby legislacja była maksymalnie prośrodowiskowa, zajmujemy się jednak też takimi akcjami czyszczenia przestrzeni publicznej i to, co się zbiera na polskich plażach. Na brzegach rzek. To jest koszmar. Na zasadzie można zebrać w 2-3 godziny 300-400 kg tak naprawdę wyłącznie butelek.

Stąd się bierze w wodzie mikroplastik. My go wypłukujemy z tekstyliów. Szacuje się, że 30-40% mikroplastików w wodzie pochodzi stąd. To jest największe źródło mikroplastików w wodach. Potem my ten mikroplastik pijemy, on się odkłada w naszych organizmach. Szacuje się, że każdy z nas ma w mózgu łyżeczkę plastiku. Musimy ten problem rozwiązać. No niestety, proszę Państwa, dosyć pesymistycznie kończymy. Spotkamy się następnym razem, wtedy spróbujemy skończyć bardziej optymistycznie. Proszę Państwa, moim gościem był ekspert do spraw gospodarki obiegu zamkniętego, reprezentujący Fundację Waste Free Oceans, pan Filip Piotrowski. Dziękuję bardzo. A ja Państwa zapraszam na spotkanie z Warszawianką Roku, Agnieszką Sikorą.