Krypto idzie na wojnę

Earborne Media Cześć, nazywam się Artur Kurasinski i zapraszam Cię do wysłuchania wersji audio mojego newslettera. Jeśli zainteresowały Cię treści z tego odcinka, to bardzo serdecznie zapraszam Cię do subskrypcji pełnej wersji z najciekawszymi linkami do trendujących informacji w internecie. Możesz ją mieć w swojej skrzynce mailowej raz w tygodniu. Wystarczy, że zarejestrujesz się na kurasiński.com ukośnik newsletter. A tymczasem zapraszam na wstępniak tego tygodnia. A dzisiaj chciałbym Wam opowiedzieć o roli kryptowalut w wojnie między Rosją a Ukrainą. U zarania powstania czy historii powstania Bitcoina, pierwszej kryptowaluty, leżała chęć do uniezależnienia się od oficjalnego systemu finansowego i bankowego.

Wojna Rosji z Ukrainą daje szansę na spojrzenie na obecną sytuację z kryptowalutami z dwóch stron konfliktu i próbę odpowiedzi na pytanie, do jakich celów można wykorzystać tę technologię. Zobaczymy jak wyglądają przykłady adopcji i wykorzystania kryptowalut po obu stronach frontu. Zacznijmy od Rosji. Czwartego dnia od rozpoczęcia inwazji na Ukrainę Rosja została odseparowana od światowego systemu finansowego poprzez odcięcie od SWIFT. SWIFT, czyli Society for Worldwide Interbank Financial Communication, to sieć powstała w 1973 roku i jest nadzorowana przez banki centralne Japonii, Unii Europejskiej i oczywiście USA. System SWIFT wymyślony został do bezpiecznego wysyłania i odbierania poleceń przelewu oraz informacji o samych przelewach.

Na całym świecie korzysta z tej sieci 11 tysięcy organizacji i instytucji finansowych. Szacuje się, że przez SWIFT przepływa ponad 40 milionów informacji każdego dnia, co przekłada się na transakcje o wartości biliona dolarów. Nie ma innego systemu działającego na taką skalę i co za tym idzie, nie ma alternatywy dla SWIFT. największe rosyjskie banki po prostu przestaną pełnić swoją rolę. W dodatku już wprowadzone sankcje na Rosji odbiły się oczywiście na walucie narodowej, czyli rublu. W ten sposób, że rosyjska giełda w poniedziałek 28 lutego po prostu nie otworzyła notowań w obawie przed gwałtownym spadkiem cen akcji. Aby pokazać skalę problemu, Rosja ma 630 miliardów dolarów w rezerwach międzynarodowych.

Duża część z nich przechowywana jest za granicą. Putin więc może nigdy tych pieniędzy już nie zobaczyć. Odcięcie od SWIFT i inne sankcje spowodowały paraliż eksportu i importu. To jest niesamowity cios dla rosyjskiej gospodarki i długofalowy problem, który pogrąży Rosję w chaosie i kryzysie. Unia Europejska ustami Ursuli van der Leyen, przewodniczącej Komisji Europejskiej, poinformowała, że kolejnym krokiem będzie paraliż aktywów rosyjskiego banku centralnego. Na początku roku rosyjski bank centralny zapowiedział bowiem rozprawienie się z kryptowalutami poprzez ich delegalizację, głównie na bazie przesłanki o zbyt dużym konsumowaniu energii przez osoby kopiące. Jednak chwilę potem sam Władymir Putin powiedział, że Rosja ma pewne przewagi konkurencyjne w zakresie nadwyżki energii elektrycznej i wyszkolonej siły roboczej.

Ministerstwo Finansów Rosji przedłożyło błyskawicznie projekt, przepisów, które pozwoliłyby mieszkańcom inwestować w kryptowaluty za pośrednictwem licencjonowanych podmiotów, oczywiście pewnie kontrolowanych przez rosyjski rząd, ale ograniczałby ilość rubli, które mogliby mieszkańcy zainwestować w ten sposób. Putin wezwał do publicznego... kompromisu w sprawie kryptowalut na miesiąc przed wybuchem wojny. Było to dziwne, bo w zasadzie każde autorytarne państwo nie chce dopuścić do tego obywatele i organizacje pozarządowe mogą wykorzystywać kryptowaluty do gromadzenia środków finansowych. Każdej takiej organizacji, każdemu takiemu państwu zależy na totalnej kontroli przepływu finansowego. Nad tym, żeby państwo wiedziało dokładnie na co obywatele, gdzie gromadzą swoje pieniądze, w jakim celu i jak je wydają.

Wyjaśnieniem tego zjawiska może być prosty fakt. W ten sposób reżim Putina przygotowywał się na nadchodzące sankcje, czyli wiedział, że ma zamiar właśnie iść na wojnę. Wiedział to, ponieważ nie było to wcale takie trudne do wydedukowania, że jedną z pierwszych sankcji wobec niego będzie odcięcie od SWIFT. I prawdopodobnie przygotowywano się na alternatywny sposób działania właśnie poprzez umożliwienie czy umasowienie kryptowalut. Teraz pojawia się pytanie, skoro wiemy, że Rosja chce wykorzystać kryptowaluty, to czy możemy zablokować Rosji korzystanie z kryptowalut? W teorii tak. Wystarczy kontrolować giełdy wymiany, no chyba, że te nie będą chciały współpracować i szukać śladu powiązań np. z rosyjskimi bankami czy organizacjami kojarzonymi z putinowską elitą.

Większość natomiast giełd wymiany kryptowalut współpracuje chętnie z organami regulacyjnymi i na ich prośbę może przekazywać dane na temat osób nimi handlujących. Rosja może próbować też ukrywać takie transakcje, chociażby poprzez pill chain, czyli dokonywanie wielu transakcji w celu ukrycia źródła, ale na dłuższe mery takie pranie i ukrywanie dużych sum pieniędzy będzie ciężkie, ale ponownie nie jest to niemożliwe. O jakich bowiem kwotach mówimy? Rosyjski raport rządowy szacuje, że istnieje ponad 12 milionów portfeli kryptowalutowych w Rosji. na których obywatele tego kraju przechowują około 214 miliardów dolarów. Rosja jest też trzecim krajem co do wielkości według raportu Uniwersytetu Cambridge, w którym kopie się bitcoiny.

Rosja nie jest natomiast pierwszym krajem z nałożonymi sankcjami, albo nie będzie, który ucieka przed skutkami sankcji właśnie w handel krypto. Iran eksportuje miliony baryłek ropy, za które przyjmuje płatności właśnie w kryptowalutach. Szacuje się, że aż 4,5 światowego wydobycia Bitcoina odbywa się właśnie w Iranie. Dlaczego tam? Bo tania energia, na którą może pozwolić sobie Iran, przyciąga bardzo wiele osób, m.in. również górników z Chin, którzy dzieląc się z irańskim rządem i armią poprzez opłatę licencji, mogą wykorzystywać irańskie zasoby energii. Do wytworzenia energii elektrycznej wykorzystywanej przez górników w Iranie... Potrzebny jest ekwiwalent około 10 milionów baryłek ropy naftowej rocznie, czyli około 4% całkowitego eksportu ropy naftowej z Iranu w 2020 roku.

Jak widać, to nie jest wcale problem dla tego kraju, aby właśnie wspomagać i zasilać wydobycie kryptowalut w ten sposób, bo Iran po prostu dosłownie opływa w ropę naftową. W Rosji również pojawili się Chińczycy, głównie w celu wymiany gotówki na Tether. Podobnie jak Rosja, Iran jest głównym producentem ropy naftowej, co pozwala mu wykorzystywać to paliwo do napędzania wydobycia bitcoinów i czerpać w zamian cyfrową walutę, i właśnie wykorzystując to do kupowania towarów i ich importu na teren swojego kraju. Dzięki temu Iran może unikać sankcji dotyczących płatności za pośrednictwem instytucji finansowych, a dzięki przesyłaniu krypto w modelu peer-to-peer zmniejsza się w ogóle szanse na wykrycie, na to, aby ktokolwiek dowiedział się o szczegółach takiej operacji.

Czy ma to potwierdzenie w liczbach, jeżeli chodzi o Rosję? Handel rosyjskim rublem a kryptowalutami podwoił się od czasu rozpoczęcia ataku na Ukrainę. Osiągając 60 milionów dolarów dziennie... I według danych Chain Analysis to będzie się tylko jeszcze zwiększało. Kryptowaluty będą coraz bardziej chętnie kupowane. Pomyślmy, w momencie kiedy w Rosji będą nakładane kolejne sankcje, właściwie przestaną działać banki, bankomaty, karty kredytowe, ponieważ liczący się operatorzy jak Visa i Mastercard po prostu przestaną świadczyć usługi. Kryptowaluty, dopóki będzie istniał internet i będzie prąd, będą właściwie jedyną szansą na dokonywanie jakichś transakcji i zakupów. Rosja pozyskuje kryptowaluty jeszcze w inny sposób.

Organizacje przestępcze tego kraju, a być może nawet i rządowe, bo ciężko czasami jest je rozróżnić, wypracowują zyski z ransomware, czyli wymuszeń okupu. W zeszłym roku około 74% globalnego przechodu z oprogramowania ransomware, czyli ponad 400 milionów dolarów w kryptowalucie, trafiło do podmiotów, które prawdopodobnie w jakiś sposób są właśnie powiązane z Rosją. Nielegalne fundusze napływały do Rosji również za pośrednictwem darkwebowego marketplace'u o nazwie Hydra, który jest zasilany przez kryptowalutę i który obsłużył ponad miliard dolarów, czyli miał taki przypływ na poziomie miliarda dolarów w sprzedaży w 2020 roku. A jak ta sytuacja wygląda w kraju, który został przez Rosję napadnięty? Ukraina, która została napadnięta przez Rosję i Białoruś, bo pamiętajmy, że również wojska Łukaszenki walczą z Ukraińcami.

Ukraina boryka się z różnego typu problemami na chwilę obecną. Od ataków cybernetycznych, przez panikę obywateli do braków elektryczności, co przekłada się na dostępność wypłat z bankomatów i po prostu działanie systemu bankowego. Ograniczenia wprowadzone w ukraińskim systemie bankowym powodują, że wymiana i zakup kryptowalut staje się bardzo interesującą opcją. I podobnie jak w wypadku Rosji, także na Ukrainie walutą pierwszego wyboru jest Tether, który jest table coinem. Co ciekawe, od wielu miesięcy prezydent Zeleński dążył do stworzenia z Ukrainy innowacyjnego miejsca do eksperymentów z walutą elektroniczną i właśnie kryptowalutą. W 2015 W 2021 roku prezydent Ukrainy podpisał ustawę, która pozwalała bankowi centralnemu zacząć przygotowania do emisji własnej waluty cyfrowej, a później wraz z parlamentem stworzono ustawę legalizującą i regulującą obrót kryptowalutami.

Podobną formę wsparcia przyjął projekt Ukraine DAO, stworzony przez feministyczny kolektyw Pussy Riot, który już kilka razy dał się we znaki putinowskiemu reżimowi. Jak widać koncepcja Web3 zdążyła się już zaaklimatyzować również w czasie wojennym. Od początku wybuchu wojny Ukraina akceptuje również NFT jako darowiznę. Jak dotąd za pomocą krypto zebrano 26 milionów dolarów, z czego 14 już zostało wykorzystane na walkę z Rosją. Środki płyną z całego świata, a swoje wsparcie ogłosił nawet Vitalik Buterin, czyli ojciec założyciel Ethereum. Napisał na swoim Twitterze, pamiętajcie, Ethereum jest neutralne, ale ja nie. Wcześniej dając zrozumienia, po której stronie jest tego konfliktu, sam będąc Rosjaninem.