Mentionsy Mentionsy
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice

Języki regionalne i gwary w czasach globalizacji

18.06.2026 ·58 min 33 s · 14 rozdziałów

Dlaczego ochrona małych języków, gwar, dialektów jest ważna w dobie globalizacji? I czy w ogóle jest ważna? Przecież wszyscy mówią, że mamy być tacy sami? Co język mówi o nas i naszej tożsamości? Iwona Kwaśny zaprasza na Szkołę Bardzo Wieczorową. Gośćmi są: językoznawczyni prof. Jolanta Tambor i socjolingwista dr Tymoteusz Król. W audycji wykorzystano także rozmowy przeprowadzone podczas Dnia debat "Język języczkiem u wagi" (marzec 2026 r.) na Uniwersytecie Śląskim. 

Wprowadzenie i zaproszenie gości

Wprowadzenie do tematu języków regionalnych i gwary. Zaproszenie do rozmowy z Jolantą Tambor i Tymoteuszem Królem.

0:05
Definicja i znaczenie małych języków

Kwestia małych języków i języków lokalnych jako modny temat. Analiza powstania Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.

2:02
Historia języków regionalnych w PRL

Przypomnienie o prześladowaniach językowych w Wilamowicach podczas PRL. Analiza konsekwencji tych zdarzeń.

1:38
Moda na języki regionalne

Analiza, czy mówienie po języku regionalnym jest teraz modą. Przykłady ubrań i symboliki.

2:38
Wilamowice i prześladowania językowe

Opis prześladowań językowych w Wilamowicach. Analiza narracji i jej wpływu na społeczeństwo.

2:41
Różnorodność językowa jako wartość

Rozmowa o wartości wielojęzyczności i wielokulturowości. Przykłady zastosowania języka regionalnego.

1:09
Śląsk i Wilamowianie

Analiza języków regionalnych na Śląsku. Przykłady z historii języka śląskiego i wilamowskiego.

2:16
Polityka językowa i narodowa

Analiza polityki językowej i narodowej. Przykłady z zakamuflowanej opcji niemieckiej i jej wpływu.

2:26
Znaczenie języka w polityce

Analiza kwestii języka w polityce. Przykłady z Wilamowic i polityków, którzy kwestionują tradycyjne wartości.

2:54
Alicja Bachleda-Suruś i kolonie

Przykład Aliki Bachledy-Suruś i jej syna. Analiza, czy można być Polakiem nie mówiąc po polsku.

1:44
Konferencja na Uniwersytecie Śląskim

Opis konferencji na Uniwersytecie Śląskim. Przykład górale i ich relacja do gwary.

1:36
Historia górale i gwara

Rozmowa kontynuuje temat górale i gwary, omawiając problemy z zapisem języka, historyczne konteksty i znaczenie języka dla tożsamości narodowej.

24:58
Zanikania i ochrona języków regionalnych

Rozmowa o zanikaniu języków regionalnych i potrzebie ich ochrony, podkreślając kontrast między polską i niemiecką polityką językową.

4:59
Kompleksy i poprawianie innych

Spowiedź autorki o swoich doświadczeniach z poprawianiem innych podczas wykładów i rozmowa o konsekwencjach takiego zachowania.

7:07

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.