Mentionsy Mentionsy
Studio wschodnie w Radiu Lublin
Studio wschodnie w Radiu Lublin

Studio wschodnie - o sytuacji Ukrainy

23.02.2025 ·36 min 13 s · 8 rozdziałów

W podcaście porozmawiamy o sytuacji Ukrainy w przededniu trzeciej rocznicy wybuchu pełnoskalowej rosyjskiej agresji. Jaki jest cel ostatnich działań administracji Donalda Trupma i możliwe konsekwencje jego wypowiedzi w sprawie Ukrainy? Czy obarczanie Ukrainy odpowiedzialnością za wojnę z Rosją oznacza, że prezydent USA stał się rzecznikiem Kremla? Jaki los czeka Ukrainę i prezydenta Wołodymyra Zełenskiego? O tym porozmawiamy z prof. Andrzejem Gilem z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich KUL. 

0:00 · Wprowadzenie i przedstawienie gości 1

Dzień dobry, witam Państwa w kolejnym podcaście Radia Lublin Studio wschodnie. Przed mikrofonem Tomasz Nieśpiał, a naszym gościem jest dziś profesor Andrzej Gil z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Dzień dobry. Dzień dobry Panu, dzień dobry Państwu. Panie profesorze, w poniedziałek minie trzy lata od pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę. Oczywiście ciężkie trzy lata dla Ukrainy i Ukraińców, ale te ostatnie dni to właściwie taki istny natłok informacji w sprawie możliwego rozwoju wydarzeń. W Ukrainie mieliśmy oczywiście konferencję bezpieczeństwa w Monachium, spotkanie w Riadzie, serię takich personalnych wypowiedzi Donalda Trumpa pod adresem prezydenta Załęskiego.

0:17 · Analiza sytuacji Ukrainy 3 lat po agresji rosyjskiej 2

Wypowiedzi, w których padały określenia dyktator bez wyborów, w których prezydent Trump zarzucał Załęskiemu rozpoczęcie wojny z Rosją, oskarżał go przy tej okazji o wymuszanie Przekazanie Ukrainie 350 miliardów dolarów na wojnę, której nie da się wygrać. No i tak oczywiście tych informacji, które płynęły i zza oceanu i z różnych części świata było bardzo dużo i w związku z tym chciałem tak podsumowując te ostatnie wydarzenia zapytać, co się dzieje? To znaczy w jakim miejscu jest Ukraina w przeddzień trzeciej rocznicy wybuchu tej pełnoskalowej rosyjskiej agresji? Można to popatrzeć dwojako.

Po imieniu agresję Rosji, te straszne rzeczy. Czy pamiętamy Iłowajsk? Czy pamiętamy, co się tam wtedy wydarzyło? Sami Ukraińcy, zdaje się, już tego chyba nie bardzo pamiętają, tą straszliwą pierwszą zbrodnię rosyjską na żołnierzach ukraińskich. Więc oczywiście nie mam najmniejszego zamiaru o skarżenie Ukrainy o to, że akurat stała się obiektem agresji rosyjskiej. Tutaj agresor jest jeden i to nic tego nie zmieni. Agresorem jest Putinowska Rosja. Natomiast jakby to memento i ta chwila, w której Ukraina się znalazła, to już naród ukraiński musi sobie sam odpowiedzieć. Dlaczego? Dlaczego z jednej z najważniejszych, najpotężniejszych armii świata

13:44 · Analiza międzynarodowej sytuacji i roli Stanów Zjednoczonych 5

Abstrahujemy od pełnej rzeczywistości. Rosja Putina rzeczywiście przez ostatnie trzy lata dokonała ogromnego wysiłku. To, bo powieści o załamaniu, nie, to jest konsolidacja, to jest rozwój przemysłu, to jest naprawdę wielka, wielka potężna siła. I tego właściwie nikt nie kwestionował, ale to co stało się faktem, przynajmniej tak to komentuje wielu ekspertów, Że no choćby te wydarzenia i spotkanie w Riadzie pokazało, że no dziś mamy do czynienia, że ta międzynarodowa izolacja Rosji właściwie się kończy czy skończyła. Ale nigdy nie było międzynarodowej izolacji Rosji. To są jakieś mity właśnie w Polsce powielane. Przeciwnie. Rosja rozwijała niesamowitą aktywność dyplomatyczną.

Nie traktujmy siebie jako pępka świata. Nie jesteśmy już pępkiem świata. Świat jest zupełnie gdzie indziej. To właśnie po napaści Rosji na Ukrainę ta ofensywa rosyjska doprowadziła do tego, że Rosja Stawała się w tym momencie bardzo atrakcyjnym partnerem nie tylko dla Chin czy Indii, ale dla szeregu państw Afryki, Ameryki Południowej, Ameryki Środkowej, Azji. To są mity. Po pierwsze Rosja jest atrakcyjna. Coś się takiego dzieje na tym Bożym Świecie, że ci, którzy doznali tej kolonialnej przeszłości albo pewnego uzależnienia w XIX czy XX wieku, nie rozumieją, że Rosja jest dzisiaj jednym z niewielu państw, które prowadzi kolonialną politykę także na Ukrainie.

Ale to już jakby zupełnie inna historia. Międzynarodowej izolacji Rosji nigdy nie było. To jest jakby jedna rzecz. Druga rzecz... Ale przynajmniej w tym wycinku zachodnim. Ale zachód się nie liczy. To pokazuje przykład ostatnich wydarzeń, że Europa jako taka, że Unia Europejska, to co nazywamy Zachodem Europejskim, po pierwszego nie ma i tutaj przemówienie Wensa w Monachium było jak najbardziej trafne, po drugie naprawdę my się niczym nie liczymy. I dlaczego się mamy liczyć? Jesteśmy upadłym kontynentem, który gdzieś tam żyje z resztówki I nie ma żadnego znaczenia politycznego i militarnego. Jeszcze raz, Rosja rosła przez te trzy lata. Stany Zjednoczone niestety, mówiąc wprost, malały. Potencjał wojskowy Zachodu malał i w tym momencie Trump ma niesamowity problem.

I próbuje wyciągnąć wnioski? Więcej, on te wnioski dawno temu już wyciągnął. I on teraz próbuje ratować, co się da. Z perspektywy amerykańskiej najgroźniejsze są Chiny. I o tym nie zapominajmy. Z perspektywy amerykańskiej najgroźniejsze są Chiny. Rosja jest jakby przydatkiem do tych Chin. I to jest perspektywa Stanów Zjednoczonych, to jest perspektywa Donalda Trumpa. Dla niego gotów jest poświęcić Ukrainę, gotów jest poświęcić Europę Środkowschodnią, a może nawet i całą Europę. Do tego, żeby jednak wygrać w tej rywalizacji z Chinami. Dlatego, że to jest amerykański interes narodowy. On nie jest człowiekiem, który buja w obłokach. To jest biznesmen. To jest człowiek, który przeżył wzloty i upadki. On doskonale rozumie świat.

Naprawdę trwa wielka ofensywa Trumpa, żeby wydobyć Amerykę Stanisławczanę z tej zapaści. Przy okazji może my się załapiemy, on nie bardzo w to wierzy, ale może my się na to załapiemy, może my zmienimy swój sposób myślenia. A to co on mówi, to co on robi na pokaz jest tylko ogromny pokaz. A jaka jest sytuacja pod względem militarnym? Bo wojna trwa trzy lata. Tereny, właściwie ta linia frontu, ona niespecjalnie się od dłuższego czasu zmienia. Jakichś spektakularnych sukcesów ostatnio nie było. Ta próba zaskoczenia w obwodzie kurskim Rosji po tych pierwszych hura optymistycznych jakichś komentarzach dziś właściwie można powiedzieć, że już nie ma śladu.

20:18 · Analiza sytuacji militarnych i politycznych w Ukrainie 2

Dochodzą do nas pewne odgłosy pewnego kryzysu armii ukraińskiej, natomiast generalnie rzecz biorąc jest ona zdolna jeszcze do pewnych uderzeń. Jest ona zdolna do tego, żeby jednak ten front blokować i nie pozwolić Rosjanom na osiągnięcie chociażby takiego celu jak zajęcie Kramatorska i Sławiańska, co byłoby rzeczywiście problemem, bo to wszystko idzie w stronę Dnipra, czyli dawnego Dniepropietrowska. I z powrotem jakby ta koncepcja dojścia do linii Dniepru i okopania się na tym i próba politycznego dyskontowania sytuacji wojennej. To front jest jakby jedną rzeczą. Tu jest ciężko, ale nie dramatycznie.

Tutaj pozwolę sobie troszeczkę odskoczyć od sprawy ukraińskiej i wejść w konflikt ormiańsko-azerski. Pamiętamy, jeżeli nie pamiętamy, możemy sobie zawsze przypomnieć. Początek lat 90-tych, potworna klęska Azerbajdżanu. Utrata nie tylko Nagorno-Karabachu, ale utrata także tych ziem, które były częścią etnicznego Azerbajdżanu. Wydawało się, że Ormianie, że Armenia jest liderem. Mała poparcie Rosji, miała poparcie swojej potężnej diaspory na Zachodzie. I co się wydarzyło? Gdzie jest teraz ta cała sytuacja? Azerowie nie tylko odzyskali to, co stracili, ale także przeszli do ofensywy. Dzisiaj nikt nie powie, że Ormianie mają jakąkolwiek szansę.

25:33 · Perspektywy ustronnienia Ukrainy 2

Jeśli będzie jakiś rozejm, jakiś pokój, to musi to być na warunkach ukraińskich. Tym brzegowym warunkiem były granice z 1991 roku i dziś właściwie można powiedzieć już nikt nie bierze tego na poważnie. No bo jak można brać na poważnie coś, co jest niemożliwe do zrealizowania? W tym momencie wojska rosyjskie kontrolują, czyli Rosja kontroluje około 20% terytorium Ukrainy z 1991 roku i nikt nie zmusi jej do oddania. Donieck, Ługań, Krym przepadły? Jak się okazuje, a kasus Azerbejdżanów pokazuje, to niekoniecznie. Tylko to mówimy tutaj o perspektywie dziesięcioleci, a nie jakiegoś układu pokojowego i w cudowny sposób powrotu do granic 1991 roku.

Zapominamy o jednej rzeczy. Niektóre części państwa ukraińskiego są w systemie politycznym, w rzeczywistym systemie Rosji już od ponad 10 lat. Przez 10 lat tam się wytworzyła nowa tożsamość, nowa rzeczywistość. To nie jest możliwe. Proszę zwrócić uwagę, Zjednoczenie Niemiec miało miejsce ponad 30 lat temu, a do dzisiaj mamy zachodnich Niemców i wschodnich Niemców. Mentalnie nie nastąpiło połączenia. A przecież Niemcy zachodnie wpakowały tam miliardy, a może i biliony euro. Najpierw marek, później euro. To nie jest tak, że coś się da scalić. Pytanie, czy Zelenski albo każdy inny przywódca, a za nimi społeczeństwo jest w stanie przyjąć do wiadomości, tego już nie będzie, tam Ukrainy już nie ma.

31:47 · Analiza sytuacji Putinego 3

Przykro mi to mówić, jesteśmy częścią tego Zachodu, a my się nie liczymy. To się nikt z nami nie liczy. Druga rzecz, nie ma partnerstwa między Trumpem a Putinem. Być nie może. Jak? Z jednej strony mamy mimo wszystko potężne państwo, które ma narzędzia sprawcze, które ma ogromne bogactwo zasobów. To oczywiście wielkie problemy. Z drugiej strony mamy człowieka, który Nawet na front nie posyła Rosjan, tylko kombinuje, gdzie może wyciąga ludzi jakiś przedziwny, a to Somalijczycy, a to Kubańczycy, a to Kolumbijczycy, a to ktoś tam jeszcze. Tak, Koreańczycy, który radzi sobie jak może i radzi sobie z tego punktu widzenia bardzo dobrze. Jeszcze raz to powiem. Po pierwsze, gospodarka rosyjska się nie załamała, po drugie możliwości... Nie załamała się, bo się po tym przygotowywał.

Już taka dygresja, na czym polega tak naprawdę gospodarka? To nie są jakieś teoretyczne układy, jakieś tam punkty procentowe, tylko to jest tak. Ziemia, woda, surowce, żywność. To wszystko w Rosji jest. Tego w Rosji jest dużo. A na dodatek jeszcze kontrolują w tym momencie kawał ukraińskiej gospodarki. Z tego oczywiście czerpiąc ogromne zyski. To jest gospodarka i tutaj nie musiał się przygotowywać. Naprawdę to wszystko w Rosji jest. I na tej bazie buduje wielki potencjał, zwłaszcza wojenny. Fabryki, jak się patrzy na Tatarstan, na Bashkortostan, tam ludzie się cieszą, tam jest wielki wzrost dobrobytu, bo ludzie pracują na trzy zmiany, tam dzieją się wielkie rzeczy z punktu widzenia Rosji.

To, że tam jakaś rakieta gdzieś tam spadnie, czy się nie wzniesie, czy wybuchnie, czy coś takiego, to jednak mimo wszystko literalnie ma najwięcej na świecie głowic atomowych i tego nic nie zmieni. To jest potęga. Ale potęga, która... Nie mamy problemu takiego, że miliony ludzi z całej ziemi do Rosji uciekają. Oczywiście uciekają tam ludzie z Azji Środkowej, no bo jakby to jest naturalny magnes, który przyciąga. Natomiast takie sytuacje, jakie w Stanach, że tam miliony ludzi z całego świata, co się dostać, tego nie mamy. Jednak jest różnica między Stanami Zjednoczonymi a Federacją Rosyjską. Jest ta różnica. I tutaj jeszcze raz. Dla Trumpa partnerem jest Xi Jinping. A nie Władimir Putin.

Pokazano wszystkie 15 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.