Mentionsy Mentionsy
Studio wschodnie w Radiu Lublin
Studio wschodnie w Radiu Lublin

Samorządowy Kongres Trójmorza | Studio wschodnie

24.05.2026 ·38 min 2 s · 14 rozdziałów

Przed nami VI Samorządowy Kongres Trójmorza w Lublinie. Wydarzenie to jest doskonałą okazją do rozmowy o dorobku wydarzenia, które trwale wpisało się w kalendarz wydarzeń polityczno-samorządowo-gospodarczych w Lublinie oraz w ogóle o kondycji Inicjatywy Trójmorza.Gościem programu jest dr Łukasz Lewkowicz, politolog z UMCS.

3:18 · Strategia Lublina w kongresach Trójmorza 2

Niewątpliwie widać rozwój tych kongresów przez ostatnie lata. Jest coraz więcej różnego rodzaju wydarzeń. Doszło właśnie ten aspekt gospodarczych forów. Też w ostatnich latach mieliśmy powstanie sieci akademickiej, którą promował Katolicki Uniwersytet Lubelski. Powstała również sieć turystyczna państw Trójmorza. No tak więc niewątpliwie mamy tutaj takie miejsce spotkań, które towarzyszy jakby tym konkretnym szczytom Trójmorza, które się w poszczególnych krajach odbywają. Natomiast my w Lublinie mamy stale ten wymiar samorządowy, naukowy Kongresu Trójmorza.

Czy jest tak panie doktorze, że Lublin znalazł sobie pewną niszę, W ramach tego formatu współpracy dziś już 13, a właściwie jeśli weźmiemy pod uwagę te państwa współpracujące czy partnerów strategicznych, to oczywiście tych państw jest więcej. Tak mi się wydaje, że my tutaj sobie znaleźliśmy pewną niszę, ponieważ te położenie geopolityczne Lublina też jest dosyć istotne, prawda? To jest wschodnia część Polski, czyli wschodnia część Unii Europejskiej, wschodnia część Wschodnia flanka NATO, bliskość do granicy z Ukrainą.

5:43 · Inicjatywa Trójmorza i jej dorobek 1

Natomiast te kongresy samorządowe, tak jak pan redaktor wspomniał, są już szósty raz organizowane i nie widać, żeby to się miało zakończyć, tak więc mimo, że ta koniunktura często się gdzieś tam zmienia, jeżeli chodzi o podejście do Trójmorza, to jednak mamy stały pewien Stałą imprezę, która odbywa się właśnie w Lublinie i która jednocześnie ściąga do Lublina z roku na rok coraz więcej gości, bardzo różnego rodzaju, z różnych państw, co daje pewien prestiż i w jakiś sposób promuje miasto czy cały region Lubelszczyzny. Tak się niewątpliwie dzieje. Panie doktorze, no dobrze, to mamy kongres.

7:44 · Strategia i problemy inicjatywy Trójmorza 3

Niewątpliwie jeszcze będzie okazja o tym kongresie, jego przebiegu na antenie Radia Lublin opowiadać. Natomiast skupmy się teraz na pewnym podsumowaniu głównej idei, inicjatywy Trójmorza. Bo to jest ten format współpracy, który ma jakieś, czy w ostatnim czasie pewne perturbacje przechodził. Natomiast jak można ocenić dziś dorobek Inicjatywy Trójmorza w ogóle i w jakim? Co może jest ważniejsze? W jakim obecnie jest momencie ten format współpracy międzynarodowej państw właśnie Trójmorza?

Bo idea była taka, że to było zaniedbywane przez kilkadziesiąt lat, rozwijano połączenia wschód-zachód, natomiast między państwami regionu tego nie robiono i to był taki główny cel Inicjatywy Trójmorza. Natomiast w ostatnich latach, szczególnie po wybuchu wojny rosyjsko-ukraińskiej, można powiedzieć, że Inicjatywa Trójmorza stała się taką platformą współpracy strategicznej i platformą współpracy w zakresie bezpieczeństwa. To w tym sensie, że oczywiście połączenia transportowe mogą mieć podwójne zastosowanie. Jak budujemy chociażby Via Carpatie na wschodniej flance Trójmorza, to ona może być wykorzystywana nie tylko do transportu towarów, ale także do transportu wojska.

I dzięki temu no możemy właśnie czuć się bezpiecznie, jeżeli chodzi o dostawy surowców, możemy się czuć bezpiecznie, jeżeli chodzi o kwestie mobilności wojskowej, przerzucania wojsk, a to jest bardzo ważne w dzisiejszych czasach, bo czasami no reakcja w sytuacji jakiejś kryzysowej, w sytuacji ataku na jedno z państw NATO byłoby bardzo istotna, jak szybko zareagujemy. Więc Inicjatywa Trójmorza jakby dojrzewa, Natomiast ja też widzę różnego rodzaju problemy. Z tego względu, że Inicjatywa Trójmorza jest projektem prezydenckim. Ja to zawsze powtarzam też u Pana redaktora, ale też na innych spotkaniach, że prezydenci aż takiej dużej władzy w Europie Środkowej nie posiadają.

18:50 · Szczeście Trójmorza w Słowacji 1

One nie wchodzą bezpośrednio w skład, ale próbują realizować wspólne projekty, uczestniczą w poszczególnych szczytach. No i w ten sposób chyba głównie można tą rolę ich postrzegać. One są bardziej często potrzebne samej inicjatywie Trójmorza niż nim, bo ja od razu powiem, że takie kraje jak Niemcy, pewnie Włochy, tych problemów dotyczących infrastruktury na pewno nie mają w takim stopniu, jak mamy my tutaj w naszym regionie. Natomiast one niewątpliwie dodają pewnego prestiżu, zwiększają taką międzynarodową wiarygodność całego projektu. No i zobaczymy na ile będą się angażowały w te poszczególne fundusze, bo to będzie chyba taki test ich zaangażowania.

22:17 · Prestiż i zainteresowanie inicjatywy Trójmorza 2

Natomiast już formalnie na szczycie w Dubrowniku ogłosił to prezydent Słowacji, Peter Pellegrini, no bo to on formalnie będzie Jakby organizatorem tego szczytu, no i tej trwającej przez najbliższy rok prezydencji. Jest to o tyle ciekawe, chciałbym tutaj dodać, że Słowacja przez te 10 lat raczej nie była zbyt aktywnym członkiem Inicjatywy Trójmorza. Poszczególni prezydenci, czy Andrzej Kiska, czy potem Zuzana Czaputowa, Niespecjalnie jakby się w ten projekt angażowali. No może jeszcze Andrzej Kiska bardziej, natomiast już Zuzana Szaputowa bardzo słabo, nawet nie uczestniczyła we wszystkich szczytach.

Także poszczególne rządy słowackie podchodziły do tego z taką umiarkowaną rezerwą. I czy były to rządy właśnie centroprawicowe, czy rządy Smeru z Robertem Fico na czele. Obecny rząd de facto. One z pewnym sceptycyzmem do tego podchodziły, nie widząc z tym jakichś konkretnych korzyści. Bo Robert Fico zawsze podkreśla kwestie pragmatyzmu, co to przyniesie dla naszego kraju. I w tym Trójmorzu nie widziano aż tak wielkich korzyści. Natomiast to się zmieniło. Peter Pellegrini jest bardzo wielkim zwolennikiem Inicjatywy Trójmorza.

26:50 · Rola Słowacji i Roberta Fico w Trójmorzu 2

Czy on jest jakby izolowany? Ja bym tutaj też nie przesadzał. Jednak sytuacja Słowacji, a na przykład Węgier w czasach Orbana była nieco inna. On oczywiście mówi o tej czarnej owcy, prawda, i tak dalej. Natomiast wydaje mi się, że Słowacja raczej utrzymuje normalne relacje polityczne i gospodarcze z większością krajów Unii Europejskiej czy z krajami regionu. Mamy cały czas różne wizyty polityczne, tak więc oczywiście krytykujemy często rząd słowacki za tą politykę wschodnią, czyli jakieś tam próby konfliktowania się z Unią Europejską, łamania praworządności. Natomiast chyba to nie do końca jest aż tak z wewnątrz widziane.

Ja na pewno bym nie porównywał tego z Węgrami. Jednak Węgry miały dużo gorszą sytuację i silniejszy konflikt z Komisją Europejską między innymi. Choć pewnie też symbole, w związku z tym, że symbole mają znaczenie, jednak wizyta w Moskwie w takim momencie na pewno też nie jest odbierana dobrze. I w Brukseli i w wielu państwach europejskich czy Unii Europejskiej. Słowacy jakoś to komentują, dostrzegają te kwestie wizyty. Już trochę minęło oczywiście od tej wizyty, natomiast czy to, jak rozumiem, jeszcze temat jest, ale raczej chyba powoli ucichający?

29:23 · Sytuacja polityczna na Słowacji 1

On już trochę cichnie, jeżeli chodzi o sytuację na Słowacji. Wizyta była bardzo szeroko komentowana. Przed wizytą, w jej trakcie czy po, przez media, ale przede wszystkim też przez opozycję słowacką, która krytykowała Roberta Fico za taką prorosyjskość, za to, że jest jedynym właściwie przywódcą Unii Europejskiej, który w tych uroczystościach wziął udział, w czym legitymizuje Dużej części to, co robi obecnie Rosja, ale dla części społeczeństwa to na przykład może być dowód na to, że on prowadzi taką wielowektorową, suwerenną polityką, tak? A dla innych właśnie, dla opozycji czy dla tam części mediów, czy mediów bardziej liberalnych, że Słowacja jakby odchodzi od głównego nurtu czy polityki unijnej, czy polityki natowskiej.

35:54 · Zmiany polityczne na Węgrzech 1

Więc tutaj jest kilka takich kwestii, które Madziar pewnie będzie kontynuował, to plus jeszcze polityka migracyjna Unii Europejskiej, którą on też w jakimś zakresie krytykuje, więc mi się wydaje, że musimy obserwować co tam, co będzie się działo nad Dunajem w Budapeszcie i zobaczymy czy faktycznie ta zmiana będzie aż tak głęboka jak Jak się niektórzy spodziewają, czy jednak nie? Bo oczekiwanie jest do pewnych zmian, zmian kadrowych w wielu instytucjach. Natomiast ten system prawny stworzony przez Orbana spowodował troszkę zabetonowanie instytucjonalne w sądownictwie, chociażby na stanowisku prezydenta Węgier, który wcale nie chce się podać do dymisji.

Pokazano wszystkie 13 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.