Nowy prezydent Węgier | Studio Wschodnie

Uchwalili posiadając większość konstytucyjną dwóch trzecich siedemnastą nowelizację ustawy zasadniczej, która w jednym zdaniu to fakt, Przewidywała zakończenie kadencji, wygaszenie kadencji dotychczasowego prezydenta i wybór nowego prezydenta do czasu uchwalenia nowej konstytucji, ale nie dłużej niż na 5 lat. No więc to zależy od punktu widzenia, interpretacja odpowiedzi na pytanie pana redaktora. No to w takim razie spróbujmy panie profesorze jakby trochę wcielić się w ten tok rozumowania poszczególnych stron. Jeśli mówimy o stronie rządowej,

Wedle zapowiedzi właśnie Pitera Modiora, w zasadzie już od września, bo we wrześniu ma ruszyć, jak premier zapowiadał, wielka debata konstytucyjna, dyskusja ze społeczeństwem, z ekspertami, z politykami na temat tego, jak wyglądać ma nowy system konstytucyjny Węgier. Mamy też poprawki konstytucyjne, które ograniczyły kadencję Premiera do dwóch następujących po sobie trzech kadencji parlamentarnych, więc mowa tutaj o takiej naprawdę solidnej, zapowiadanej zresztą sanacji życia politycznego, no wymiana elit rządzących na Węgrzech.

Natomiast również czwarta poprawka do ustawy zasadniczej, którą wprowadziła poprzednia koalicja rządowa, eliminowała de facto Trybunał Konstytucyjny z możliwości kontroli normatywnej zmian w ustawie zasadniczej. To znaczy zgodnie z obowiązującym obecnie na Węgrzech ustawodawstwem Trybunał Konstytucyjny może się wypowiedzieć tylko na temat tego, czy nowelizacja ustawy zasadniczej została przeprowadzona zgodnie z prawem. Natomiast nie ma prawa oceniać merytorycznie tych zmian. I rzeczywiście niedawno takie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w które Na wniosek frakcji Fidesz i KDNP, czyli poprzedniej koalicji rządzącej, badał m.in. trzy kluczowe aspekty nowelizacji XVII poprawki do ustawy zasadniczej, m.in. wygaszenie przed terminem kadencji prezydenta, wprowadzenie limitu 70 lat dla sędziów Sądu Konstytucyjnego.

To oznacza, że od pierwszego Września wygasają mandaty prezesa Sądu Konstytucyjnego i trzech innych sędziów, chociaż jednego z nich już wygasł ze względu na przekroczenie wieku, ale Trybunał Konstytucyjny postąpił zgodnie z tym, co nakazuje w tej chwili porządek prawny. Oczywiście były tam zdania odrębne, natomiast co do istoty odrzucił wnioski o zbadanie konstytucyjności czy uznanie za niezgodne z ustawą zasadniczą tych zmian prowadzonych siedemnastą poprawką, więc oczywiście jest tak, że obecna opozycja, czyli Fidesz, KDNP, ale i także skrajnie prawicowy ruch MiHozang mogą oczywiście składać wnioski Do Trybunału Konstytucyjnego.

I jeśli to nie dotyczy nowelizacji ustawy zasadniczej, no to Trybunał rzeczywiście ocenia merytoryczne, może ocenić, ma uprawnienia do tego, żeby dokonać takiej kontroli normatywnej. To jest jeden z instrumentów. Oczywiście mogą proponować własne ustawy, co oczywiście też zależy od dobrej woli, tak na dobrą sprawę większości w jaki sposób te projekty będą procedowane, czy będą procedowane. No to też jest kwestia wiarygodności, sprawczość tego, o czym Piter Modior mówił w okresie przedwyborczym i tuż po wyborach, bo mówił na przykład, że Węgry wraz z jego rządem, z czasami, z okresem, w którym objął on, od czasu, kiedy objął jego

Właśnie normatywnej ze strony Trybunału Konstytucyjnego, a tutaj może być różnie, zwłaszcza że tak jak mówię jeszcze Trybunał Konstytucyjny składa się z sędziów wybranych za poprzedniej kadencji i ja oczywiście broń Boże nie domniemuję Ani nie mam zamiaru sugerować tego, iż dotychczasowy skład Trybunału Konstytucyjnego będzie teraz kierował się takimi czy innymi przesłankami politycznymi w podejmowaniu swoich decyzji, ale odnoszę wrażenie, że nowy węgierski prezydent rzeczywiście może zostać zakwalifikowany do kategorii prezydentów apolitycznych. O czym dziś rozmawiamy z panem profesorem Robertem Rajczykiem z Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Może zostać uchwalona. To by oznaczało, że trzeba będzie wybrać nowego prezydenta. Tutaj pojawia się kolejny wątek całej tej historii, bo Peter Modior już kilkakrotnie mówił o tym, że on na przykład nie ma nic przeciwko temu, Aby wybory prezydenta miały charakter bezpośredni. To znaczy, żeby naród, obywatele w głosowaniu powszechnym wybierali głowę państwa, bo do tej pory było tak, że wybierała tą głowę państwa parlament. Czyli mandat społeczny głowy państwa na Węgrzech nie jest zbyt silny. Pozycja konstytucyjna, pozycja ustrojowa w zasadzie Wydaje węgierskiemu prezydentowi, przede wszystkim sprawia, że jest on uosobieniem jedności narodu.

Oczywiście to jest absolutnie zrozumiałe dla partii, która sprawuje władzę, żeby ją utrzymać w różnych formach i w różny sposób. Oczywiście zgodnie z prawem i w myśl zasady Zdecydowanie jeśli w debacie tej konstytucyjnej zapadnie decyzja o tym, żeby wybrać prezydenta w drodze wyborów bezpośrednich, bez wątpienia TISA wystawi swojego kandydata i tu się pojawia problem, Kolejny problem nazwiska, bo najpopularniejszym politykiem partii TISA jest w tej chwili premier Modior i tego nikt nie neguje.