Paweł Majtkowski: Skończyły się czasy studiowania dla samego studiowania

Tak spoglądaliśmy teraz z Państwem i moim gościem, którym jest Paweł Majtkowski z eToro, analityk. Dzień dobry, Pawle. Dzień dobry, witaj. Wspominaliśmy, że już chyba nie chcielibyśmy wrócić do tej szkoły, jak patrzyliśmy na te zafrasowane miny maturzystów, co? To był dla mnie bardzo fajny czas, ale to, co robiłem później, było jeszcze fajniej. I myślę, że o tym chyba dzisiaj byśmy chcieli porozmawiać, o tym, żeby to było tak, żeby... Co zrobić, żeby robić fajne rzeczy w życiu. Tak, to znaczy ja słuchałem bardzo dokładnie tego, co mówił Piotr Bujak i tu się z nim zgadzam całkowicie, ale on też mówił o tym, na co powinni zwracać uwagę ci, którzy dzisiaj zdają maturę. Powiedział, rynek pracy przez najbliższe 10 lat, a może dłużej, będzie w bardzo dobrym stanie, to znaczy będzie w miarę łatwo znaleźć pracę.

Ale żeby zainwestować, no to najpierw trzeba mieć kapitał. I o tym chciałabym, żebyśmy porozmawiali. I trzeba mieć pomysł. Rzeczywiście, może zostawmy kwestię tego już, jaki mamy pomysł, ale to jest taka pierwsza rzecz, której zawsze na początku powinniśmy dużo pomyśleć. Mamy już pomysł i teraz musimy zdobyć kapitał. Czy istnieje szansa na takie studiowanie, żeby nie pracować wieczorem w pubie, w kawiarni albo gdzieś po nocy, a potem jednym uchem i jednym okiem siedzieć na zajęciach na uczelni? Jest to niestety w tym momencie bardzo trudne, dlatego że koszty utrzymania studenta są wysokie. Mówimy o Polsce. Głównym elementem są w tym momencie koszty mieszkania.

Oczywiście na początku musimy powiedzieć, że te modele studiowania mogą być różne. To znaczy mamy studia dzienne, studia zaoczne, czyli studiowanie właściwie weekendowo. Możemy pracować i w wolnym czasie studiować. I tutaj pozostaje to pytanie, czy opuszczamy dom rodzinny i przenosimy się do większego miasta, tam gdzie mamy zwykle ośrodki akademickie, czy jesteśmy w domu i dojeżdżamy na przykład na weekendy. Jeżeli opuszczamy dom rodzinny, czyli przenosimy się do większego miasta, no to tutaj tak jak powiedziałem podstawowym kosztem jest ten koszt mieszkania. Jak znam cię 15 lat, jak zawsze przyszedłeś z tabelką, to powiedz nam, jak te koszty w takim razie wyglądają, a potem zastanowimy się, jak zebrać na to pieniądze. Czy pożyczyć od rodziny, czy wziąć kredyt, a może wymyślić jeszcze coś innego.

Łącznie z tym, że na przykład w Krakowie to może być nawet dokładnie taka sama kwota, chociaż miasto jest mniejsze, to jednak studentów jest też bardzo dużo. A po tym napływie uchodźców z Ukrainy, którzy mocno rozgrzali ten rynek nieruchomości, to to jest właściwie najważniejszy element, na który powinniśmy zwrócić uwagę. A pojemność akademików jest jaka jest, sama wiem, bo w Krakowie studiowałam. Ja nie bez kozery powiedziałem o tym tysiącu złotych, który jest tym początkiem, jeżeli chodzi o wynajęcie nieruchomości, bo takim podstawowym elementem wsparcia, z którego może skorzystać student, jest kredyt studencki. Taki państwowy, przyznawany przez PKO BP, PKO S.A. i banki spółdzielcze. I tam maksymalna kwota wsparcia, którą możemy uzyskać, to jest właśnie tysiąc złotych miesięcznie.

Przez 10 miesięcy w roku, czyli przez wakacje nie otrzymujemy tego wsparcia. Także to jest pewne... To jest to pewne maksimum, o którym musimy pamiętać. Do tego dochodzą... Czy powiedziałeś, że przez wakacje nie otrzymujemy wsparcia? Tak, przez dwa miesiące nie otrzymujemy. To jest ważna informacja. Tak, bo to też musimy to wziąć pod uwagę, jeżeli kształtujemy. Mamy jeszcze sesję jesienną. Mamy wakacje. To nie jest tak, że my się wyprowadzimy z tego większego miasta na wakacje, bo zwykle zostajemy tutaj. A to każdy może dostać taki kredyt? Właściwie tak, do trzydziestego roku życia jest limit dochodowy, ale on wynosi trzy tysiące złotych maksymalnie na osobę w rodzinie, więc właściwie netto, więc większość osób się powinna zmieścić w tym limicie i to jest ten jeden element, na który powinniśmy zwrócić uwagę.

Drugi to są stypendia. Powinniśmy o tym pamiętać, jest stypendium socjalne dla osób o najniższych dochodach, ale też stypendium naukowe. Pamiętajmy jednak, i tutaj jest częsty błąd takich osób, które zaczynają studia, stypendia socjalne możemy otrzymać już od pierwszego roku. I to nie jest tak, że powinniśmy się pierwszego października pojawić na uczelni i zacząć o tym wszystkim myśleć. Warto to zrobić już kilka miesięcy, na tyle, na ile wiemy, że już się dostaliśmy na te studia. I pamiętajmy, że te stypendia, one są zarówno na państwowych uczelniach, jak i na prywatnych. Więc w każdym wypadku powinniśmy się nad tym zastanowić, bo to powinno... I można je kumulować? Można je kumulować, jak najbardziej. A zapytam jeszcze o ten kredyt, zanim przejdziemy do kolejnego elementu. Jak się potem spłaca ten kredyt?

Bo kredyt to nie jest darowizna, to jest kredyt. On ma niskie oprocentowanie, To jest połowa stopy redyskonta w Exli, czyli teraz 3,40%. Po studiach są dwa lata karencji, no i potem zaczynamy taką spłatę. Jeszcze jeśli się okaże, że jesteśmy tam w 10% najlepszych studentów na danym uniwersytecie, to mamy możliwość tego, żeby część tego kredytu została umorzona. Więc jeśli myślimy o pożyczaniu. A go spłacamy go przez ile? No bo to jest licząc, że studiujemy 5 lat, to jest 50 tysięcy. Tak, powiedzmy, że przez dwukrotność okresu, myślę, że przez dwukrotność okresu, w którym pobieraliśmy ten kredyt. Więc można powiedzieć, że nie powinno być tutaj problemu.

To znaczy, jak powiemy komuś, że chcemy pożyczyć, że bierzemy pieniądze nie na telewizor, nie na komputer, nie na konsumpcję, a na studiowanie i na inwestycje w siebie, to rzeczywiście otwiera wiele głów i wiele drzwi. I warto się nad tym zastanowić. Oczywiście, jeśli się nie uda, to się nie uda, ale w tym wypadku warto to wziąć pod uwagę. Jeśli jakiś anioł biznesu inwestuje w startup, to też nigdy nie wie jaka będzie stopa zwrotu, a może się okazać, że będzie ogromna. I można zrobić pierwszy biznes na sobie po prostu. W wypadku studiów może być to naprawdę świetny biznes, świetny interes. Ta stopa zwrotu może wynosić tysiące procent tak naprawdę w tej sytuacji. Kolejna rzecz, na którą bym zwrócił uwagę, to to, czy płacimy za same studia, bo na początku mówiliśmy o kosztach utrzymania, ale potem pozostaje pytanie, czy studia bezpłatne, dzienne,

I oczywiście cały czas wracam do tego, że to musi być przemyślane inwestowanie. Bo już skończyły się czasy, moim zdaniem, studiowania dla studiowania. To nie chodzi o to, żebyśmy skończyli jakiekolwiek studia. Na tym rynku pracy niewiele nam to da. Na wielu niskopłatnych pracach są ludzie z wyższym wykształceniem i nic im to wyższe wykształcenie nie przynosi. A my mówimy dopiero o pójściu na studia, a potem mamy jeszcze studia podyplomowe, ewentualnie MBA, więc na każdym etapie swojego życia takie wyliczenia możemy robić. I powiedziałbym, bo ja pamiętam te nasze czasy, kiedy też pamiętam, wywierano na nas presję, żeby to były dobre studia, żebyśmy szli na te studia. Żeby się często tej presji móc oprzeć i jeśli nie wiemy, co chcemy robić, to żeby zrobić sobie na przykład przerwę i poczekać do momentu, kiedy będziemy wiedzieć, co chcemy w życiu robić, w czym czujemy się najlepiej, co wychodzi nam najlepiej.

Popróbować różnych zawodów. Ta sytuacja na rynku pracy powoduje... Tak, tak, bo ja tu powiedziałem o tym, żeby pożyczać pieniądze, ale oczywiście możemy też zrobić tak, że robimy sobie rok czy dwa lata przerwy, idziemy do pracy i odkładamy pieniądze. Oczywiście jeżeli chcemy się przenieść do dużego miasta, To duża część tych kosztów, pomimo tego, że nie studiujemy, to ona się pojawia, więc jest dosyć ciężko przenieść się do dużego miasta, a jednocześnie być w stanie oszczędzić jakieś większe pieniądze, więc to może być tak, że zostajemy w domu na przykład, w mniejszym ośrodku, tam pracujemy, Tym bardziej, że tu na rynku pracy jest tak, że mamy za sobą dosyć wysoki wzrost tych minimalnych pensji.