Strefa Rodzica - Rozmowy z Ekspertami - 33 - Gamechangery pozytywnej dyscypliny, które usprawniają rodzicielstwo

Jak być dobrym i skutecznym rodzicem pięć gamechangerów, które rewolucyjnie zmieniają zasady gry rodzicielskiej. To jest pełna nazwa twojego czy waszego, bo to jest cały zespół oczywiście nad tym pracuje. Wyzwania, które ruszyło w poniedziałek, czyli wczoraj. I ono rzeczywiście przez pięć kolejnych dni, części, ma nas przeprowadzić od takiego rodzicielstwa, w którym jesteśmy dzisiaj i może nie jesteśmy z niego do końca zadowoleni, do takiego rodzicielstwa, z którego będziemy zadowoleni. Bardzo to wiem, że uprościłem. Zaraz będziemy to sobie prostować. Da się w pięć dni? To znaczy, tak jak mówiłeś, da się każdy z tych tematów liznąć i to jest trochę tak jak z dietą. Jak my wiemy, co mamy robić, to jeszcze nie znaczy, że my to robimy. Prawda? To prawda.

Nie manipuluję nim, nie mam tych wyrzutów sumienia w związku z tym stosowaniem tych niefajnych metod i podejść. Ale właśnie pięć gamechangerów to brzmi, znaczy bardzo kusząco to brzmi, muszę przyznać, że niezależnie od tego, że jestem te 15 lat tatą, to jak słyszę, że oto mamy fajne rozwiązania, które rzeczywiście, no wreszcie wiemy jak to robić, tak? To ja tak, no już teraz wiem, że to nie do końca tak jest, ale jest to kuszące, dlatego że czasem chcemy naprawdę być efektywnymi rodzicami. To znaczy, zwłaszcza jeżeli jesteśmy rodzicami wielodzietnymi, tak jak Joanna, tak? Mam pięć córek. To ja naprawdę muszę szukać rozwiązań, które... No nie jestem z tej półtorej godziny omówić z dzieckiem jakiejś sytuacji, dlatego, że mam jeszcze czworo innych do omówienia. Natomiast tutaj sobie myślę, że porwałyście się, czy porwaliście, nie wiem czy tam są mężczyźni również w waszym gronie, na takie dosyć duże wyzwanie z tego względu, że

Wyobraźcie sobie scenę, pewnie ją znacie chociażby z zebrania w szkole, tak? Przychodzi tam 20 rodziców, czy 25 rodziców i tam już jest 50 zdań, tak? Bo każdy ma jeszcze dwa swoje. Ale przynajmniej łączy nas to, że mamy dzieci w tym samym wieku, mniej więcej, prawda? Natomiast tutaj mówimy o rodzicielskich gamechangerach, ale przecież mamy dzieci Trzylatki, trzynastolatki to są dwa różne kosmosy. I to są rzeczywiście takie gamechangery, które da się przyłożyć i do tego trzylatka i do tego trzynastolatka? Tak, one są trochę szerzej ujęte niż to jest konkretne podejście, konkretne narzędzie. Dlatego da się je zastosować niezależnie od tego, w jakim wieku mamy dziecko. Bo pierwszy gamechanger, na przykład z wczorajszego dnia, to jest taka różnica między rodzicielstwem krótkofalowym, kiedy koncentrujemy się na tu i teraz, no bo trzeba jakoś ten dzień przetrwać i to też jest oczywiście ważne.

Tak. Dzieci są na to jeszcze bardziej wrażliwe, bo są od nas uzależnione i ta nasza relacja z dzieckiem jest taka dla nich treningowa, być może, na całe życie. To prawda. To prawda. No gdzieś muszą trenować to wszystko, nie? Czyli taki poligon trochę, rzeczywiście. No długi poligon, bo tak do 18 roku życia mniej więcej. No trochę dłużej nawet czasami. Ale my mamy prawo chcieć, żeby to wszystko było łatwiejsze. I dlatego te 5 Gamechangerów jako takie Pięć kluczowych elementów, które zmieniają spojrzenie na samo wychowywanie. Nie krótkofalowo, ale długofalowo. Rozumienie mózgu, jak on funkcjonuje i posiadanie narzędzi wychowawczych, takich różnych metod, które świadomie używamy w relacji z dzieckiem, żeby budować współpracę.

Więc to są takie wskazóweczki dla rodziców, pomysły, co można zrobić właśnie, żeby zachęcić dzieci do współpracy. Jest też taka karta zbuduj relacje zanim naprawisz sytuację. Jest karta 4P przepraszania i to jest karta nr 1, bo rodzice mają bardzo dużo okazji do popełniania błędów i popełniają. Jak to? Nie żartuję oczywiście, że tak. To prawda, to prawda. Często bardzo trudno powiedzieć przepraszam własnemu dziecku, no bo ja jestem dorosły, więc mogę. A tutaj mówimy jednak o tym szacunku, że dziecko może nie jest partnerem w kompetencjach, bo jednak mamy większy ich zasób, ale jednak w godności absolutnie jesteśmy na równi. Obiecałem, że będziemy rozmawiać o tych pięciu gamechangerach, ale najpierw ta pierwsza część tytułu, bo ona mnie zaintrygowała, już trochę o tym mówiłaś, jak być dobrym i skutecznym rodzicem.

I pokazać mu, że ten stan to nie jest nic takiego strasznego, bo jak ja zacznę się jeszcze w tym wszystkim nakręcać, to już będzie katastrofa, nie? I pamiętać, to rodzicielstwo, jakby dobre rodzicielstwo, to jest zachowanie rodzica. No i to jest ogromna taka i ulga, i takie odepchnięcie od siebie tych wszystkich wyobrażonych, a czasem rzeczywistych komentarzy o tym naszym wychowywaniu dziecka. Kto nie wychowuje dziecka, to nie ma pojęcia, prawda? To prawda. Nawet nasza Daria się uśmiechnęła tutaj. To jest w ogóle, rzeczywiście to już jest pierwszy gamechanger. Trochę taki może changer bardziej myślenia, tak? Że moje dziecko... Próbuję się teraz jakby, wiesz, pozbierać to, co usłyszałem, że często jest tak, że myślę sobie, że jak ludzie patrzą na zachowanie mojego dziecka, to w zasadzie oceniają mnie, tak?

Tak. A to jest po prostu zachowanie mojego dziecka, które w tym momencie swojego życia w ten sposób wyraża swoje emocje, których na przykład nie potrafi opisać, tak? Nie potrafi zwerbalizować, ale potrafi je wyrazić. I teraz, tak jak powiedziałaś, moje zadanie to jest rozkodować to tak naprawdę i dotrzeć do źródła. Okej, no to jest bardzo fajne. I to jest ten pierwszy, tak? Pierwszym gamechangerem jest myślenie długofalowe, przed przerwą o tym mówiliśmy, versus myślenie krótkofalowe. I to zbudowanie sobie, no właśnie swojej listy życiowych kompetencji, które chcemy mieć przed oczami. I jak chcemy, żeby rzeczywiście ta zmiana zaczęła działać, to trzeba sobie tę listę powiesić na przysłowiowej lodówce, czyli na widoku. Bo inaczej będziemy cały czas wracać, no to co widać, no to widać trudności wychowawcze codzienne.

A jak chcemy pamiętać o tej długofalowości, to możemy właśnie spojrzeć sobie na tą listę i co dalej z nią robić. No dalej, i to jest drugi gamechanger, musimy znać jakieś narzędzia wychowawcze. I no dobrze by było, żeby to nie były jakieś, ale takie, które pomagają Wspierać rozwój życiowych kompetencji i jednocześnie ułatwiają to codzienne bycie z dzieckiem. No i jedna... Tych narzędzi jest cała masa, bo nie ma jednego... Podaj mi przykład. Tak, tak, tak. Zrobimy sobie teraz ten eksperyment. Zapraszam Państwa do takiego eksperymentu, żeby wyobrazić sobie, że jest się dzieckiem. I ja podam dwie serie zdań. Może muszę się być takim siedmioletnim dzieckiem. Czyli zaczęła się szkoła, nowi ludzie dookoła. Okej, no jest trudna sytuacja.

Raczej. Oczywiście nie ma takiej jednej metody, jednego podejścia, które nam zagwarantuje, bo też nie jest to naszym tylko celem. Ale patrzcie, jak zamieniamy polecenia na pytania, a wydaje się, że to polecenie to jest takie proste, takie na tacy, nic tylko wykonać. Ale dzieci chcą rozwijać życiowe kompetencje. One nie chcą tego ułatwienia. To utrudnienie jest dla nich bardziej atrakcyjne, bo chcą być tym kompetentnym, sprawczym człowiekiem. Trochę takie wyzwanie, challenge, tak? Tak, taki challenge. Okej. Rozmawiamy o gamechangerach i zachęcamy was do tego, żebyście się dzielili swoimi w waszych rodzicielstwach. Pojawiły się może takie momenty olśnienia. Ja powiem o jednym, który był dla mnie bardzo ważny. I trochę czasu mi zajęło, zanim do niego dotarłem, mianowicie

Więc jak można inaczej funkcjonować w życiu? To jest najlepsze, co działa. Dla nas, a nie dla naszych dzieci. I one muszą znaleźć swoje najlepsze metody bycia skutecznymi ludźmi w takich celach, jakie sobie postawią. I taki żółw też potrafi być skuteczny, tylko ma zupełnie inny styl. To prawda. Niż orzeł, prawda? No właśnie, żeby przeżyć, wystarczy, że się schowa do skorupy, prawda? I ma wszystko ogarnięte. Mówiliśmy już o dwóch gamechangera, które są w waszym wyzwaniu. Trzeci dotyczy mózgu. Tak, trzecie dotyczy mózgu, bo to jest na przykład dla mnie coś, dla wielu rodziców, totalnie zmienia myślenie o tym, właściwie jak reagujemy w tych stresujących sytuacjach. No bo jak my się stresujemy, to w zależności od tego, jakimi jesteśmy ludźmi, no to albo będziemy reagować agresją, żeby zmusić to dziecko, żeby zrobiło to, co należy, albo tłumaczeniem, no przecież trzeba wyjaśnić, widocznie nie robi, więc widocznie trzeba wyjaśnić i tak dalej.

No i to jest też niesamowite, jak ten mózg działa. To jeszcze tylko powiem a propos mózgu, bo to jest bardzo fajne, rzeczywiście, znaczy fajne. To jest, powiedziałbym, jeden z gamechangerów też w moim rodzicielstwie, czyli jakby poznawanie mózgu dorastającego, zwłaszcza nastolatka, bo tam się dzieje strasznie dużo w bardzo krótkim czasie. To jest taka druga przebudowa. Pierwsze następuje zaraz po narodzinach, tak pierwsze dwa, trzy lata. To jest po prostu erupcja, co tam się wyprawia w głowie dziecka. Przypomnę tylko, że Dzieci mają trzy razy więcej połączeń neuronalnych niż my dorośli. Te, które są nieużywane, umierają i wtedy rzeczywiście stają się dorosłymi, których my też znamy. Ale potem druga taka erupcja to jest ten nastoletni czas. Przeczytam o tym książkę, która mnie bardzo uporządkowała. Wiedza okazała się tutaj błogosławieństwem, bo dała dużo spokoju.

Znaczy, że neurobiologia naprawdę dużo nam wyjaśnia, ale to też nie jest tak, że nam wszystko wyjaśnia, tak? Bo każde dziecko w tym samym wieku 13 lat jest inne. Więc okej, to jest ważne, żeby wiedzieć, ale pamiętajmy też, że naprawdę tam się dużo dzieje i też z różnych stron się dzieje, tak? Co innego usłyszę ode mnie, od ciebie, co innego od rówieśników, tak? Co innego zostanie w dziecku? Są te gamechangery, czyli jakaś porcja wiedzy o tym mózgu jest bardzo, bardzo pomocna. Totalnie zmienia podejście. A potem, im bardziej się czyta, to już, to jest ciekawe, to jest fascynujące, co tam się dzieje, ale to już nie jest na poziomie takiego gamechangera, dla mnie w każdym razie. Lektury uzupełniające, powiedzmy. Tak, lektury uzupełniające. Proszę bardzo, można rozszerzać tematy, wątki. No, fascynujące. Ja uwielbiam w ogóle tematy związane z mózgiem.

Ja mam taką tam metaforę w tym wyzwaniu tego statku, który płynie po tych zburzonych falach. My jesteśmy statkiem, zburzone fale są mózgiem, no gdzieś sterem są tam te narzędzia, mapą są cele wychowawcze i jeszcze są góry lodowe i to jest czwarty gamechanger. Powiedzmy o nim. Góry lodowe to jest ta metafora tego, że pod powierzchnią wody jest więcej zwykle niż na powierzchni wody. I w pozytywnej dyscyplinie jest taki kawałek wiedzy, który się nazywa cztery błędne strategie zachowania. O co chodzi? Chodzi o to, że wszyscy ludzie chcą przynależeć. Chcemy czuć relacje ze sobą nawzajem. To po prostu jest tak samo ważne, jak oddychanie i jedzenie. Jesteśmy w stresie, to tak jakby ta potrzeba przynależności i znaczenia się uaktywnia.

Czemu ta najgorsza w szkole klasa z nią jakoś funkcjonuje świetnie? Jak do tego może dojść? Problem nie leży po stronie klasy może tak naprawdę. Dobrze, zawieśmy tutaj głos. Słuchajcie, zostało nam parę minut, a jeszcze piąty Gamechanger przed nami. To jest ciekawe. Rewolucja w rodzicielstwie, twoje nowe początki. Tak sobie pomyślałem, po tych czterech Gamechangerach możemy od razu mówić o nowym początku. No ale chyba w sumie tak, bo się oduczamy pewnych starych nawyków i zaczynamy nowe nawyki. Ja wiem, że to jest zawsze proces, żeby nowy nawyk, znaczy najpierw, żeby się pozbyć starego i zacząć nowy. Powiedzmy jeszcze krótko o tym Gamechangerze piątym. Co tam się kryje za tym? W piątym ja mam na myśli dwie rzeczy. Po pierwsze decyzja.

Jest to proces. Ale można go zacząć od tych pięciu gamechangery. Jak być dobrym i skutecznym rodzicem? Pięć gamechangerów, które rewolucyjnie zmieniają zasady gry rodzicielskiej. Pełna, długa nazwa, ale ona dużo wyjaśnia. Jak już państwo słyszą, rzeczywiście kryje się za tym bardzo dużo, no mądrości chyba, tak bym powiedział. Wiedzy i mądrości. Joanna Baranowska, twórczyni, jedna z członkiń zespołu, bo to jest cała ekipa, która za tym stoi. Wielkie dzięki za twoją obecność i za podzielenie się twoją wiedzą i mądrością. Dziękuję bardzo Marcin za super rozmowę. Strefa Rodzica. Podcast Polskiego Radia Dzieciom. Zaprasza Marcin Perfuński.