Mentionsy Mentionsy
Sprawy Wschodu
Sprawy Wschodu

Rosja: kiedy przemoc staje się polityką

10.11.2025 ·55 min 31 s

Autor: Bartosz GołąbekW odcinku analizujemy najnowsze publikacje z rosyjskich mediów.W centrum uwagi – przemiany społeczne, językowe i symboliczne w Federacji Rosyjskiej.1️⃣ Czeczenia — jak wojna i rosnąca liczba zgonów zmieniają rytuały pogrzebowe i codzienność wspólnot.2️⃣ Nowy „Dzień języków narodów Rosji” — decyzja Władimira Putina i symboliczna rola poety Rasuła Gamzatowa w polityce językowej Kremla.3️⃣ Rosyjska elektrownia atomowa w Turcji (Akkuyu) — jak projekt Rosatomu wzmacnia wpływy Moskwy w regionie 4️⃣ Przemoc wobec kobiet — zamknięcie organizacji ⁠„Насилию.нет”⁠ i dyskusja o wyjściu Łotwy z Konwencji Stambulskiej.5️⃣ Rosyjski sport i kultura popularna — ranking Forbes pokazuje, jak sportowcy stają się częścią państwowej mitologii i marketingu władzy.🟠 Wesprzyj podcast:⁠👉 BuyCoffee.to/SprawyWschodu⁠👉 Patronite.pl/SprawyWschodu📚 Źródła:Kaukaz.RealiiRadio SvobodaMeduza: «Насилию.нет»Meduza: Łotwa i Konwencja StambulskaForbes SportIdel.Realii🎧 Podcast prowadzi: Bartosz Gołąbek

No i jak to wszystko wygląda? GRU i turecka elektrownia Akkuyu. W przyszłym roku, drodzy słuchacze, ma ruszyć pierwsza turecka elektrownia jądrowa Akkuyu, a buduje ją rosyjski Rosatom. Tak właśnie, w ścisłej współpracy z władzami w Ankarze, ale na zasadach, które w Turcji budzą już od pewnego czasu niepokój. Jest to projekt wart 20 miliardów dolarów, mający zapewnić praktycznie aż 10% energii elektrycznej dla kraju, ale też, co naturalne i oczywiste, uzależnić go od rosyjskiego kapitału, technologii, no ale co więcej kadr. także kadr rosyjskich na całe dziesięciolecia. Dziś, gdy Rosja toczy wojny w Ukrainie, a Zachód objął ją sankcjami, ta elektrownia KUJ-u staje się czymś więcej niż tylko elektrownią.

Wygląda na to, że może to być nawet strategiczny instrument wpływu, z którego Moskwa nie zrezygnuje oczywiście nawet w obliczu ryzyka politycznego. Historia projektu tej inwestycji zaczyna się w roku 2010. w tak zwanych wegetariańskich rosyjskich czasach, kiedy prezydentem w Rosji był Dmitrij Miedwiedziew. I wtedy premier Recep Tayyip Erdogan, premier, tak, podpisali międzyrządowe porozumienie. Rosatom otrzymał wówczas prawo budowy, ale też i własności oraz eksploatacji obiektu w tak zwanym modelu BOO, Build Own Operate, czyli zbuduj, posiadaj, eksploatuj. No i tak się to rozpoczęło.

Nie jest to standardowa formuła dla tego typu inwestycji, trzeba dodać, bo w klasycznym modelu elektrownia po zakończeniu budowy mogłaby przecież przejść na własność kraju, który ją zamówił, który za nią zapłacił. W BOO jest inaczej. Ten model daje takie opcje, że inwestor zagraniczny sam finansuje budowę, przyjeżdża ze swoimi ludźmi pieniędzmi, buduje na miejscu, zachowuje prawo własności, zarządza eksploatacją i sprzedaje energię po cenie ustalonej w umowie. Przez całe dekady tutaj może tak nawet to wyglądać. W przypadku Akkuyu oznacza to, że Rosatom nie tylko buduje, ale i pozostaje właśnie właścicielem infrastruktury. Turcja kupuje od niego prąd po 12,35 centów za kWh, gdy cena rynkowa wynosi około 4.

To nie jest inwestycja w niezależność, to model energetycznej zależności, mówią. Nie tylko rosyjscy redaktorzy z Radia Swoboda, ale też i eksperci tureccy. Na przykład Gnil Tol, szefowa programu do spraw Turcji w Instytucie Bliskiego Wschodu w Waszyngtonie napisała wprost. Zamiast ograniczyć zależność od Rosji, umowa BOO czyni Turcję od niej zależną na 100 lat. Rosatom zachowuje tu pełną kontrolę nad cyklem paliwowym, dostawą surowca, serwisem, szkoleniem personelu i wywozem odpadów. A kluczowy zapis międzyrządowego porozumienia mówi, że spory dotyczące elektrowni nie mogą być rozstrzygane w sądach tureckich, lecz tylko w arbitrażu międzynarodowym.

sankcji. Rosatom tłumaczył wówczas opóźnienie płatności i strajki robotników w Turcji zewnętrzną presją polityczną, mówiąc o blokadzie środków przez kraje konkurujące z Rosją w sferze atomowej. Ale jest jeszcze wątek GRU. No jakże by bez takiego wątku tutaj się obeszło? Na tym tle jest on szczególnie interesujący. Ujawnia go Radio Swoboda właśnie. W zespole odpowiedzialnym za komunikację tego projektu, AKU, Pracował bowiem Aleksandr Bałabanow, były oficer pododdziału operacji psychologicznych GRU, stąd w tytule ten psych. Bałabanow, urodzony w 1984 roku, jest absolwentem Wojskowego Uniwersytetu Ministerstwa Obrony.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.