Spacer po Katowicach śladami Wojciecha Kilara

Dzień dobry, nazywam się Katarzyna Pachewska, jestem dziennikarką portalu ślązak.pl. Zapraszam na spacer po Katowicach śladami Wojciecha Kilara, wybitnego kompozytora nie tylko muzyki klasycznej, ale również filmowej. Kilar napisał muzykę do takich filmów jak Dziewiąte Wrota, Pianista, Drakula czy Portret Damy. Chociaż Wojciech Kilar urodził się we Lwowie, to Katowice wybrał jako miejsce do życia. Mieszkał tutaj ponad pół wieku, a jego podobiznę można dzisiaj oglądać w galerii artystycznej na Placu Grunwaldzkim w Koszulce. Wojciech Kilar urodził się 17 lipca 1932 roku we Lwowie. Już jako dziecko zaczął uczyć się gry na fortepianie. Po przymusowym wysiedleniu ze Lwowa, tuż po II wojnie światowej, kontynuował naukę w szkole w Rzeszowie, a później w Krakowie.

W 1947 roku zadebiutował jako pianista w Konkursie Młodych Talentów. Co ciekawe, wykonał dwie własne kompozycje. Wojciech Kilar przyjechał do Katowic w 1948 roku. Przez dwa lata uczęszczał do Państwowego Liceum Muzycznego, którego siedzibą był neogotycki gmach Katowickiego Konserwatorium Muzycznego przy ulicy Wojewódzkiej. Równocześnie pobierał prywatne lekcje kompozycji. Po skończeniu liceum kontynuował edukację muzyczną w tym samym gmachu, gdzie znajdowała się również Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna. Studia z fortepianu, kompozycji i teorii muzyki ukończył z wyróżnieniem w 1955 roku. Dzisiaj jego uczelnia to Akademia Muzyczna im. Kamrola Szymanowskiego.

Wojciech Kilar mógł się cieszyć otwarciem nowej części Akademii – Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej Symfonia w 2007 roku. W 2013 roku macierzysta uczelnia uhonorowała Wojciecha Kilara tytułem doktora honoris causa. Wojciech Kilar po studiach skupił się na działalności kompozytorskiej, chociaż występował też jako pianista, wykonując własne utwory. W latach 60-tych wraz z Krzysztofem Pendereckim i kolegą z Katowic Henrykiem Mikołajem Góreckim tworzył nową polską szkołę awangardową. Od lat 70-tych poszedł inną drogą. W jego muzyce pojawiło się coraz więcej inspiracji ludowych i religijnych, czego wybitnym przykładem jest utwór Krzesany z 1974 roku. Jego utwory często były wykonywane przez Wielką Orkiestrę Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach, której siedziba od lat 80. znajdowała się w budynku Centrum Kultury przy dzisiejszym placu Sejmu Śląskiego.

Wojciech Kilar przez wiele lat spędzonych w Katowicach mieszkał z żoną Barbarą w willi w Brynowie przy ulicy Kościuszki. Przydział na ten dom dostał w 1978 roku. To tutaj skomponował muzykę do takich świetnych filmów jak Pianista i Dziewiąte Wrota, Drakula czy Portret Damy. W sumie Wojciech Kilar był autorem muzyki do ponad 130 filmów. Dzisiaj dom Kilara jest własnością miasta Katowice. Obecnie trwa tu remont. To miejsce będzie przekształcone w placówkę prezentującą dorobek Kilara, ale też miejsce edukacji muzycznej i promujące Katowice jako miasto muzyki UNESCO. Położony niedaleko domu Wojciecha Kilara Park Kościuszki był dla kompozytora miejscem wytchnienia. Zaglądał też do drewnianego kościoła św. Michała.

Zresztą Kilar czuł się związany z całą dzielnicą Brynów. Wraz z żoną Barbarą ufundował dzwony do dwóch brynawskich kościołów parafialnych pod wezwaniem św. Michała oraz pod wezwaniem Najświętszych Imion Jezusa i Maryi. Wojciech Kilar zmarł 29 grudnia 2013 roku. Uroczystości pogrzebowe odbyły się w katedrze pod wezwaniem Chrystusa Króla w Katowicach. Kompozytor spoczął we wspólnym grobowcu ze swoją ukochaną żoną Barbarą, która zmarła w 2007 roku. I chociaż Wojciech Kilar jako wzięty kompozytor mógł mieszkać gdziekolwiek chciał na świecie, to właśnie do życia wybrał sobie Katowice. Nowa siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach powstała na terenach pobyłej kopalni węgla komiennego Katowice.

Wojciech Kilar niestety nie doczekał otwarcia imponującego budynku z salą koncertową o genialnej akustyce. Odbyło się ono niespełna rok po jego śmierci. Ale w ostatnich latach życia Kilar z życzliwością obserwował budowę siedziby NOSPR, Zresztą już w 2006 roku został wiceprzewodniczącym Rady Programowej NOSPR powołanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Muzycy NOSPR-u oddali w czasie koncertu otwarcia hołd katowickiemu kompozytorowi, wykonując jego utwór Siwa Mgła. W 2014 roku plac z fontanną przed siedzibą NOSPR-u otrzymał imię Wojciecha Kilara.