Mentionsy Mentionsy
Ślązag
Ślązag

Historyczny Ślązag. Park w Radzionkowie pierwowzorem Parku Śląskiego

16.12.2022 ·8 min 25 s · 4 rozdziały

Park Śląski znają wszyscy. Chyba już dla większości z nas Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku istniał od zawsze. Trzeba mieć dobrze ponad 70 lat, by pamiętać jego powstanie. Został utworzony w grudniu 1950 roku. A już bardzo niewiele osób pamięta, że park miał swój pierwowzór i to jeszcze przed II wojną światową. Ten jego model powstał w Radzionkowie.

0:00 · Introdukcja i historyczny kontekst 2

Ale już w ogóle mało kto Pamiętaj, mało kto wie, że Park Śląski, Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku, w skrócie WPKIW, miał swój pierwowzór, taki pierwotny wzorzec jeszcze przed II wojną światową. Ta miniatura, można powiedzieć, dzisiejszego Parku Śląskiego powstała w małym śląskim miasteczku w nadgranicznej gminie, czyli w Radzionkowie. Dlaczego Radzionkowie? Odpowiedź jest bardzo prosta. W latach międzywojennych od roku 1929 aż do wybuchu II wojny światowej naczelnikiem gminy Radzionków był Jerzy Ziętek.

Tak, ten sam Jerzy Ziętek, który później był wojewodą katowickim, który był przewodniczącym tegoż prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. I który jest słusznie uważany za twórcę idei, inspiratora, wielkiego promotora i budowniczego Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku. Ale Ziętek zaczynał w Radzionkowie. Paradoksalnie był tam urzędnikiem sanacyjnym. Był urzędnikiem, który bardzo zabiegał o względy ówczesnego Wojewody Michała Grażyńskiego i zabiegał z powodzeniem.

2:00 · Powstanie Parku Śląskiego 4

Potrafił pozyskać duże fundusze wojewódzkie na szereg inwestycji tworzonych, powstających z myślą o lokalnych mieszkańcach. Na nowoczesny stadion, nowoczesną szkołę, ośrodek zdrowia, dom oświatowy, czyli coś w rodzaju domu kultury. Ale, i to może najważniejsze, a w każdym razie najbardziej nas w tym momencie interesuje, na park. Ziętek, Naczelnik Ziętek utworzył w Radzionkowie park. Park, który nazwano Parkiem Ludowym imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego. No to też był taki ukłon w stronę sanacji, w stronę wojewody Grażyńskiego, który był wielbicielem, nominatem w końcu.

No i nie jedyny zresztą taki przypadek w Radzionkowie, bo imienia Piłsudskiego była również tamtejsza szkoła. Formalnie nie zdążono tego imienia nadać oficjalnie, bo wybuchła II wojna światowa. Ale taki był zamiar. No a jako ciekawostkę można powiedzieć, że także stadion, a właściwie dwa stadiony, które jeden po drugim Ziętek stawiał w Radzionkowie były z kolei imienia wojewody Michała Grażyńskiego. A co zapewne też podnosiło akcję Ziętka u jego pryncypała. Ale wróćmy do parku. Park ten został zbudowany na Księżej Górze. Został zbudowany jak gdyby od podstaw. Nasadzono tam drzewa.

Ziętek potrafił, jak wspomniałem, pozyskać duże Fundusze wojewódzkie na swoje inwestycje, tak też było z Parkiem w Radzionkowie, ale oprócz tego finansowano go również z dobrowolnych składek społeczeństwa, a konkretnie opodatkowanych na tę okoliczność urzędników, rzemieślników, kupców. To znów jest bardzo podobne do tego, w jaki sposób częściowo finansowano powstawanie WPKIW. Podobieństw jest więcej. W WPKIW istniał tor saneczkowy. Dokładnie to, co kiedyś też przed laty było w Radzionkowie.

W Radzionków miał strzelnicę. Z tą strzelnicą to trochę w Chorzowie WPKIW było dziwnie. Ciągle projektowano, ciągle jej nie potrafiono wystawić. Ta, która już jest teraz, to nie jest ta, którą projektowano przed laty. No ale ten temat strzelnicy ciągle się przewijał. I może najciekawsze. W najwyższym punkcie parku w Radzionkowie postawiono kopiec, pomnik. W najwyższym punkcie. Przyjrzyjmy się z kolei Parkowi Śląskiemu. Jego najwyższy punkt to wzgórze, na którym wznosi się obecnie kopuła planetarium. Wiadomo, planetarium również symbol w tej chwili Parku Śląskiego, ale pierwotnie o planetarium nie było mowy. W tym pierwszym projekcie Parku Śląskiego, który Ziętek przyniósł pod pachą na tą najważniejszą sesję prezydium WRN, tam gdzie podjęto decyzję

6:00 · Park Ludowy w Radzionkowie 2

Z góry zresztą łatwą do przewidzenia i przesądzoną o budowie parku, o utworzeniu parku. W tym otóż projekcie na najwyższym wzniesieniu parku nie miało być jeszcze planetarium, bo wymyślono je dopiero parę lat później, ale miał być wielki pomnik wieża. Przypomina to nam coś, prawda? I kolejna sprawa. W tym samym projekcie jest sformułowanie Park Ludowy. Projekt, wstępny projekt WPKIW, ten z 1950 roku, zaczyna się dosłownie od słów projekt Parku Ludowego. Kolejna analogia z Radzionkowem. Także ta i inne analogie świadczą jednoznacznie o tym, że

Ziętek inspirował się swoim przedwojennym dziełem, owym parkiem ludowym imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego w Radzionkowie. Ten park w Radzionkowie istnieje do dziś. Warto się tam wybrać, by zobaczyć jak wyglądał wzorzec, prototyp, taki pierwszy miniaturowy model, no miniatura właśnie dzisiejszego pięknego Parku Śląskiego.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.