Radni nie chcą parku kulturowego w Raciborzu. Dlaczego?

Park kulturowy Czyli co? Park kulturowy to jedna z form ochrony zabytków ustanowiona w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z tym, że jest to bardzo specyficzna forma ochrony, ponieważ ustanawia ją gmina. Park kulturowy wprowadza się uchwałą Rady Miasta. Jest to jedyna taka forma ochrony zabytków, to znaczy zaraz obok miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które też są wprowadzane uchwałą Rady Miasta. Natomiast wiadomo plany miejscowe tyczą się szerszych zagadnień, a park kulturowy to stricte ochrona zachowanego dziedzictwa, ochrona układów urbanistycznych, rurarystycznych, krajobrazu kulturowego przede wszystkim.

Ale nie jest to ochrona narzucana od góry przez konserwatorów, zabytków, przez wojewódzkiego konserwatora. Jest to forma ochrony wprowadzana poprzez głosowanie Rady Miasta, Rady Gminy. I co nam taki park kulturowy daje? Park kulturowy rozpatrujemy w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, tak jak powiedziała Pani Maria, jest to narzędzie ochrony zabytków, ale po drugie i równie istotne jest to pewna idea, idea budowania świadomości wśród mieszkańców, wśród urzędników, pewna idea promocyjna i marketingowa, dzięki której chcemy też Zadbać o obszar w tym wypadku Śródmieście Starego Raciborza, podkreślić jak on jest ważny, dbać o te miejsce trochę bardziej wyjątkowo niż o cały pozostały obszar, ale ma to być również magnes ściągający turystów, bo jedna rzecz to są prace nad tym parkiem i samo uchwalenie uchwały, czyli aktu prawnego, a druga to jest to co potem robimy, czyli

Co się podziało? Że ta uchwała nie przeszła, bo ona brzmi jak idealny projekt dla miasta jakiegokolwiek. Szyta na miarę. Właściwie to pytanie należałoby zadać radnym, więc my będziemy mówili tylko o tym, jakie jest nasze zdanie i jak my tą kwestię widzimy. Ale żeby zacząć od faktów. W roku 2019 obecna Rada Miasta podejmuje uchwałę intencyjną o przystąpieniu do prac nad parkiem kulturowym jednogłośnie. Wszyscy radni są za. Przepraszam, to była jeszcze ta sama kadencja, tak? Tak, to jest obecna kadencja, chociaż Pani Maria zaczęła już pracować nad tematem parku kulturowego w poprzedniej kadencji, w czasach prezydentury Pana Mirosława Lenka, natomiast te prace jakby nabrały troszkę, sama ta uchwała intencyjna właściwie to był początek tej kadencji, no co jest istotne, wtedy troszkę inaczej układ sił politycznych wyglądał, ale tak,

Nie jest wyrażona ani jedna obawa, ani jeden argument. Pani Maria przedstawia wynik kilkuletnich prac, pokazuje idee, pokazuje przygotowanie. To jest jeden z najlepiej przygotowanych dokumentów w dziejach raciborskiego samorządu, po czym żaden z radnych nie zajmuje głosu i przechodzą do głosowania. Nie zajmuje stanowiska, nie zabiera głosu, natomiast zagłosowali w wyniku 10 radnych było za, 10 przeciw, jeden radny wstrzymał się od głosu i jeden radny wyszedł z sali na czas głosowania. Pewnego rodzaju sukcesem jest to, że trójkę tych radnych młodszej generacji z dzisiejszej opozycji udało się jednak przekonać i zagłosowali za.

Dlatego mamy taką sytuację dziwną, bo patową, bo było 10 do 10. Czyli z jednej strony uchwała nie przeszła, nie wchodzi w życie, bo żeby przejść to musi mieć przewagę chociaż jednego głosu, ale z drugiej strony nie została też ewidentnie odrzucona. No bo przeciwnicy też nie uzyskali przewagi i w tej chwili musimy to poddać analizie prawnej, żeby dowiedzieć się czy uchwałę w tym kształcie możemy ponownie skierować do Rady Miasta i poprosić Radę Miasta o takie ostateczne rozstrzygnięcie, czy też ten proces jakby wszystkich konsultacji trzeba zaczynać zupełnie od zera. Aż chcę się zapytać, czy czasem nie da się ponad politycznymi podziałami czegoś załatwić? Tak, ja myślę, że na pewno się da.

Władz to nie wzruszało, uważało, że to jest kwestia między przedsiębiorcą a Wojewódzkim Konserwatorium Zabytków. My to zmieniliśmy i w tej chwili, jeżeli ktoś nam nie doniesie przed rozpoczęciem działalności takiej zgody, to zrywamy umowę i taka sytuacja mała już w tym roku po raz pierwszy miejsce. Fizycznie zaszły zmiany, ale co z tą legislacją, co z papierem, bo jednak co na papierze, to na papierze. Co będzie dalej? To znaczy nie wiem, czy ciężko powiedzieć, czy prace nad Parkiem Kulturowym formalnie zostaną wznowione, ponieważ musi być uchwała intencyjna Rady Miasta po to, żeby prowadzić prace nad Parkiem Kulturowym. Nie wiem czy ona będzie konieczna, bo skoro, tak jak mówił Pan Prezydent, nie było tego jednogłośnego odrzucenia uchwały, no to być może możemy ją jeszcze raz wprowadzić na sesję i jeszcze raz Rada może będzie mogła głosować, ale to muszą jednoznacznie określić nam radcy prawni.

Prawnicy, czy tak jest? No bo taka sytuacja jest niecodzienna, że jednak uchwała nie jest podjęta, ale nie jest odrzucona. Ciężko powiedzieć. Natomiast muszę tutaj podkreślić, że na terenie Starego Miasta w Raciborzu mamy plany miejscowe. Mamy też wpis do rejestru zabytków Układu Urbanistycznego Historycznego. Ochronę prawną, nie opiekę, a ochronę właśnie, bo opiekę to my świadczymy jako gmina, natomiast ochronę prawną nad tym terenem ma i tak Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków i my po prostu, ja też nie uzgadniam tych szyldów i tak dalej, tylko Wojewódzki Konserwator, natomiast My chcemy pilnować, będziemy starali się pilnować, żeby do tych uzgodnień dochodziło, żeby było jak najmniej samowoli.

Ja im staram się jakoś tam pomagać, napisać wniosek. Uzyskują te pozwolenia i to jest duża zmiana na plus. Natomiast park kulturowy byłby naszą formą ochrony. Naszą wolą gminy i wtedy też mamy zupełnie inne argumenty, inaczej wyglądamy, rozmawiając na przykład, pozyskując środki zewnętrzne, że to my chcemy chronić, nie że nam każą chronić, że nam kazano, tylko że to my zdecydowaliśmy się jako mieszkańcy, że chcemy, chcemy, żeby jednak były respektowane pewne zasady. Czyli mówiąc w skrócie, po pierwsze sami sobie w urzędzie i z prezydentem wyznaczamy wysoki pułap i my właściwie się zachowujemy tak, jakby ten park kulturowy działał.

Póki co korzystamy z takich narzędzi, jakie są dostępne, czyli z wpisu do ewidencji, z planów zagospodarowania, ale również z zarządzenia prezydenta miasta w sprawie wyglądu gastronomii na rynku i na ulicy Długiej. Jeśli będzie taka prawna możliwość, to Powrosimy Radę o to, żeby się jednoznacznie wypowiedziała. Jest jeden nowy radny, trójka radnych nie wzięła udziału w głosowaniu, więc być może te ich głosy sprawią, że Rada się w jakiś sposób wypowie. Wtedy być może uchwała przejdzie, a jeśli nie przejdzie, no to będziemy próbowali przekonać mieszkańców do zmiany radnych w najbliższych wyborach i przyforsować to w kolejnej kadencji. Jest światło w tunelu. Cieszę się, że zmiany się dzieją.