Mentionsy Mentionsy
Śląska Opinia
Śląska Opinia

Powrót Dziadów. Gość: Marcin Bies

28.09.2026 ·8 min 36 s

Czym były dawne słowiańskie obrzędy, co naprawdę wiemy o ich historii i dlaczego dziś warto do nich wracać?Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Marcin Bies, Miejska Biblioteka Publiczna w Mikołowie.

To jest podcast Śląska Opinia. Rozmawiamy o sprawach ważnych dla Śląska, Polski i Europy z perspektywy regionu. Obserwuj nas na śląskaopinia.pl. Dzień dobry, tutaj Sebastian Pypłacz i Śląska Opinia. Dzisiaj moim gościem jest Marcin Bies, Miejska Biblioteka Publiczna w Mikołowie. Cześć, dzień dobry. Dziady wracają do Mikołowa. Pogaństwo wraca. Zgadza się. Może nigdy tak naprawdę nie wyjechałeś z Mikołowa, ani z Polski, ani w ogóle z Europy, ale tak właśnie nazywa się impreza, która odbędzie się 17 października, Powrót Dziadów.

Powrót Dziadów. Czyli jednak wracają, bo powiedzieli, że może zawsze były. Dlaczego dziady wracają? Czemu sięgacie po taką taką taką starą tradycję? Właściwie pamiętamy tylko za pomocą dzieł na Małończykiewicza. Niewielu pamięta, że takie rzeczy się naprawdę działy. Zgadza się. Jest to próba wskrzeszenia tradycji, bardzo bogatej zresztą, ale też nie do końca zbadanej, nie do końca zgłębionej. Po prostu pojawiła się taka przestrzeń, żeby wrócić do tych dziadów.

I tak to chodziło ze mną za 20 lat ponad i kiedy organizowaliśmy Wszelkiego rodzaju działania w bibliotece. To pierwsze, co mi przyszło do głowy, żeby właśnie wskrzesić te dziady. No i zobaczymy, co z tego wyniknie. Czyli w czym dziady są lepsze od Halloween? Wobec tego, że kupuj lokalnie. Ja nie mówię, że są lepsze. Trudno to wartościować. Jeżeli mamy jakiś wspólny mianownik pomiędzy Halloween a dziadami, czyli jakaś próba skontaktowania się z przeszłością, z przodkami,

Konfrontacji ze śmiercią. No to ten wspólny mianownik wydaje mi się bardzo rachityczny. Z tego względu, że Halloween są taką po prostu dosyć płytką zabawą skupioną głównie wokół tego, żeby się właśnie przebrać i napić browara. Natomiast Dziady Myślę, że dużo mówią o nas samych tak naprawdę i o naszej przeszłości, o naszej potrzebie wspominania przodków, przeszłości i myślenia też o samym sobie tak naprawdę. No i to co, czego się można spodziewać w Mikołowie z okazji Dziadów, bo to chyba nie będzie tylko siadanie w jakiejś podziemnej kaplicy i wywołanie duchów.

Nie, nie, nie, nie, nie. Jak sobie to większość osób pewnie wyobraża w tym momencie. Ludzie różnie sobie wyobrażają. Warto zaznaczyć, że tak naprawdę my nie do końca wiemy jak te Dziady To była tradycja, to były obrzędy, które na bardzo dużym obszarze przez bardzo długi czas się odbywały. To, co my wiemy o Dziadach, z czym nam się Dziady kojarzą, to jest przede wszystkim Mickiewicz, który sobie też przetworzył to, co o Dziadach wiedział, na tworzywo literackie. Wiemy cokolwiek o dziadach dzięki pracy Oskara Kohlberga, etnografa, folklorysty, kompozytora, ethno-muzykologa itd.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.