Ślady. Opieka nad seniorami

To słowa błogosławionego Ignacego Kłopotowskiego. Dziś w Kościele Katolickim wspominamy tę niezwykłą przedwojenną postać. Założyciela Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej, Witam serdecznie. Przed mikrofonem Dariusz Schmidt. Zapraszam do wysłuchania śladów magazynu redakcji religijnej Radia Katowice. Program dziś realizuje Marian Guzowski. Dziś nasze spotkanie, jak zwykle w pierwszy poniedziałek miesiąca, poświęcone będzie sprawom nauki społecznej Kościoła. Porozmawiamy o wyzwaniach związanych ze starzejącym się społeczeństwem, jak również o przygotowaniu do pracy i opieki nad seniorami.

Anioł Pański, papież, nawiązał do fragmentu Ewangelii czytanego w niedzielę, zwracając uwagę na znaczenie upomnienia braterskiego oraz dążenia do zgody. Trzeba pamiętać czego broniliśmy i jaką to ma wartość. Tutaj zostało obronione DNA nie tylko chrześcijaństwa, ale kultury europejskiej powiedział ksiądz Roman Krekora, rektor Polskiego Sanktuarium Narodowego na Kallenbergu. W niedzielę na Kallenbergu odbyły się uroczystości związane z 343 rocznicą Ocieczy wiedeńskiej oraz 43 rocznicą obecności w tym miejscu świętego Jana Pawła II. W obchodach uczestniczyli przedstawiciele Polonii oraz małżonka prezydenta Polski Marta Nawrocka.

Wśród tematów rozmowy znalazły się ewangelizacje dzieci, młodzieży i rodzin, Troska o powołania kapłańskie i zakonne oraz wyzwania, przed którymi stoją dziś pasterze Kościoła. Arcybiskupi rozmawiali o sposobach docierania z Ewangelią do współczesnego człowieka, odpowiadania na zmieniające się potrzeby wiernych i budowania wspólnoty Kościoła w świecie, coraz bardziej dystansującym się od Boga. Szczególną uwagę poświęcili trosce o nowe powołania, podkreślając, że należy ona do podstawowych zadań duszpasterskich i ma istotne znaczenie dla przyszłości wspólnot oraz ich życia sakramentalnego. W obliczu spadku powołań w Kościele w Polsce koniecznie będą reformy duszpastersko-administracyjne, w tym korekty gospodarowania zasobami ludzkimi, podkreślił w rozmowie z Katolicką Agencją Informacyjną ksiądz dr Jan Frąckowiak, przewodniczący zarządu konferencji rektorów wyższych seminariów duchownych, diecezjalnych i zakonnych.

Świadczy o tym praca nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej, W coraz liczniejszych miejscach pojawiają się też szkoły katechistów, a więc ludzi, którzy pracują nie w szkołach, ale właśnie w parafiach. Symptomatycznym zjawiskiem ostatnich lat jest też przygotowanie do diakonatu stałego mężczyzn, często żonatych, którzy mają być wyświęceni jako duchowni w stopniu diakonatu i pomagać w działaniach duszpasterskich. To były wybrane wydarzenia z życia Kościoła, a za chwilę ksiądz Arkadiusz Wuwer i jego goście. Kryjesz w swojej dłoni świat Delikatnie jak puch Swoją ręką chronisz go Chociaż jest pełen kłamstw I ludzkich wad

Jak dziecko tulisz go. Ty usłyszysz cichy płacz, kiedy inni się śmieją. I ukoisz ból, gdy inni ranią, tak. Ty uzdrawiasz swą miłością, ulecisz nas. Moje uwielbienie ofiar ubiegłych. Opieka nad seniorami. Opieka nad seniorami.

Myślę, że mówi i to z jednej strony niezbyt w pozytywnym aspekcie, ale z drugiej strony ja mam takie wrażenie, że my jako społeczeństwo troszkę jeszcze nie przywykliśmy do koegzystencji, do obecności w tej perspektywie kulturalnej, społecznej, publicznej z obecnością osób starszych, bo była taka tradycja, Że ci seniorzy nawet poniżej 60 roku życia w pewnym momencie kończyli swoją pracę zawodową, przejmowali opiekę nad najmłodszymi członkami rodziny, nad wnukami, gdzieś tam byli zagospodarowani w ramach gospodarstwa domowego i tyle. No i dożywali swojej starości. Teraz ta perspektywa się diametralnie zmieniła. Przede wszystkim dlatego, że, no to już jest frazes, który powtarzamy jak mantrę właściwie, ale Europa się starzeje, a w perspektywie tej starzejącej się Europy, Polska jest krajem, który najszybciej się zmienia pod kątem populacji.

I o ile to tempo zmian w Polsce jest bardzo szybkie, to mam wrażenie, że my nawet społecznie, gospodarczo, ekonomicznie I mentalnie nie jesteśmy na bieżąco. Mówimy tutaj o takich danych, które wprost wskazują, że mediana wieku w naszym kraju wynosi w granicach 43-44 lat. Jest fantastyczny raport GUS-u, który mówi o tym, jak będzie wyglądała Polska w 2060 roku. Tam są różne wizje. Przytaczane. I jedna z tych wizji, taka jakby wyśrodkowana, bo jest ta pesymistyczna, bardzo optymistyczna i ta pośrodku, mówi o tym, że po 2060 roku w Polsce będzie więcej osób w wieku nieprodukcyjnym, czyli w tym tak zwanym wieku senioralnym, aniżeli w wieku produkcyjnym. Włącznie z tym, że populacja naszego kraju zdecydowanie zmaleje.

Widzimy tutaj pewne nowe, które idzie, widzimy to też na płaszczyźnie takiej społecznej, kiedy obserwujemy tych seniorów, którzy czasem kreują się na młodych, ubierają się jak młodzi, czasami robią wszystko, żeby zatrzymać ten ząb czasu, który jakoś ich tam dotyka. Myślę, że To nowe dzisiaj w taki sposób wygląda. Nie będziemy tego oceniać, czy to jest dobre, czy złe. Jest to po prostu inne i myślę, że warto, żebyśmy w taki sposób też na to popatrzyli. To jest chyba bardzo cenna uwaga. Dziękuję za to. Zwrócenie uwagi, bo wydaje mi się, że trzeba chyba rozróżnić starzenie się społeczeństwa, jako pewien proces demograficzny, bo na jaką pewną tendencję, od tego, czym jest starość przeżywania indywidualnie, jako mój etap życia.

To znaczy albo się angażują w swoje pasje, w swoje hobby, albo w różnym wymiarze czasu są dalej aktywne zawodowo, albo odkrywają siebie na nowo, to o czym przed chwilą rozmawialiśmy. Kolejna grupa to tak zwana starsza starość, która obejmuje osoby od 75 do 84 roku życia. I to są już osoby, które klasyfikujemy troszkę z tym nachyleniem, jeśli chodzi o aktywność fizyczną. To znaczy jak zdrowie pozwala, ale to są dalej osoby aktywne. To są dalej osoby, które czynnie uczestniczą w życiu społecznym. No i ten trzeci etap to tak zwana sędziwa starość. Która obejmuje osoby powyżej 85 roku życia. I to już jest moment, kiedy jednostki borykają się z różnymi trudnościami natury fizycznej, psychofizycznej.

I teraz pamiętajmy o tym, że wszelkie dane zarówno GUS-u, jak i Eurostatu mówią o tym, że średnia wieku kobiet na chwilę obecną, a ona sukcesywnie rośnie z upływem czasu, wynosi około 84 lat. Dla mężczyzn jest to przedział około 74-75 lat, ale gdybyśmy teraz zastanowili się nad tym, mamy do czynienia z 60-latkami, ile będą żyć, no to perspektywy demograficzne mówią, że w okolicach 28-30 lat. Więc to są osoby, które de facto wkraczają w ten wiek senioralny, ale mają przed sobą jeszcze długą perspektywę życia. No tak, ale konsekwencja też jest taka, że mamy coraz częściej sytuacje, w których senior opiekuje się seniorem. Np. 65-letnia córka opiekuje się 87- czy 90-letnią matką, prawda?

Unoszę się na twych ramionach. Bezpieczna tak, swobodna jak ptak. Ukryta w dłoniach tych. Ponad słabości wznoszę swoje ręce. Na wdzięczności Ciebie wielbić chcę. Wczoraj złamana, dzisiaj jestem silna. Pamięty umocniłeś mnie.

Nie boję się, nie. Darowane są, by odmywać mnie. Jestem wolna jak wiatr. Pomężę się na twych ramionach. Bezpieczna tak. Swobodna jak tak. Opieka nad seniorami. Opieka nad seniorami. Opieka nad seniorami.

I teraz, kiedy my spoglądamy w taki sposób na człowieka, To to, że ten człowiek staje się starszy, może niedołężny, może cierpiący, może nie potrafi być tak aktywny i zrobić tak wielu rzeczy jak ten młodszy jego kolega, to nie oznacza, że traci tą osobową godność. Oczywiście to jest ta godność w takim rozumieniu najgłębszym. Ja tutaj nie będę rozwijał tego zagadnienia, bo chciałbym jeszcze tylko podpowiedzieć, że z tej godności tak naprawdę wyrasta nam bardzo wiele konsekwencji, które dotyczą tej płaszczyzny eklezjalnej, ale także tej płaszczyzny społecznej. Często spotyka się takie zdanie, ktoś mówi, ja nie pracuję, zajmuję się mamą.

Ja bym tylko tutaj jeszcze podpowiedział, że myślę, że też społeczne znaczenie tych osób, które opiekują się osobami starszymi przybiera dzisiaj formę chociażby tych usług sąsiedzkich, które możemy też zauważyć przez samą nazwę, one już pokazują, że to jest bardzo konkretna praca, którą człowiek wykonuje. Więc to zdanie, które tutaj było przywołane, ono nie do końca jest prawdziwe, jeżeli zaczniemy myśleć o tym w tych kategoriach, że jest to naprawdę piękna, ale też wymagająca i wyczerpująca praca. Dobrze, ale żeby tak było, to ten tytuł musiałby nie brzmieć wyczerpani. Tymczasem są to osoby, które są tak zaangażowane, że, jak sądzę, to oznacza,

To są studia, które są skierowane do osób, które chcą przygotować się do tego, by jeszcze efektywniej spełniać tę funkcję specjalisty, który nie tylko opiekuje się osobą starszą, ale organizuje opiekę. Dlatego też te studia mają dużo szersze spektrum treści i tego wszystkiego, co my chcemy przekazać po to, żeby pokazać, że właśnie ta opieka jest wielowymiarowa. W ramach studiów, w ramach programu studiów zwracamy uwagę nie tylko na jakość opieki nad osobą w wieku senioralnym, czyli różne formy aktywizacji, aspekt prawny, aspekt medyczny, ale też bardzo dużo mówimy o wypaleniu opiekunów, czyli jak sobie radzić ze stresem, z permanentnym przemęczeniem, z niedospaniem, z trudnościami relacyjnymi, bo to niejednokrotnie

Trudność, z którą mierzą się opiekunowie nieformalni, czyli te trudności w relacji z małżonkami, z dziećmi, w kryzysie zdrowia psychicznego. Wszystko to mocno interdyscyplinarnie, opakowane grupą specjalistów najwyższej klasy, w formie zarówno stacjonarnej, jak i hybrydowej, raz w miesiącu, dostosowane również do potrzeb słuchaczy. Właśnie mieści się w ramach wspomnianych studiów specjalista ds. opieki senioralnej. To bardzo interesująca perspektywa. Jakie warunki trzeba spełnić, żeby studiować? Jak wygląda program tych studiów? Warunki są klasyczne, że to tak ujmę, które tutaj Uniwersytet uwzględnia. To znaczy, żeby być uczestnikiem studiów podyplomowych, trzeba mieć wyższe wykształcenie, studia wyższego stopnia.

Tak jak powiedzieliśmy, prowadzimy rekrutację, zachęcamy do zapisywania się. Zajęcia odbywają się raz w miesiącu albo w formule stacjonarnej, albo w formule online. Zazwyczaj te spotkania, które są stacjonarnie mają wymiar praktyczny, bo to też jest istotna część naszych studiów. Te w formule hybrydowej zazwyczaj mają treści wykładowe, mają formę wykładową i pozostaje nam tylko zaprosić. Jakimi zagadnieniami podczas trwania tych studiów, takimi konkretnymi się zajmują studenci? Czy to jest taki wymiar bardziej społecznych nauk, polityki społecznej, czy etyczno-teologicznej? Jaki jest profil tych studiów? Myślę, że dzięki temu, że mamy specjalistów z różnych dziedzin, możemy tym studiom nadać taki charakter interdyscyplinarny.

Który mówił tak do Abrama, jak mówi człowiek do człowieka? Niepodobny do wszystkiego, co mógł pomyśleć o nim człowiek. Mówił, więc oczekiwał odpowiedzi. Raz przyszedł do Abrama w gościnę. Było przy Wyszów trzech, których przyjmował z wielką czcią. Abram zaś wiedział, że to on, on jeden.

O swoich wrażeniach z kolejnego tygodnia pielgrzymki opowiedzieli Agnieszce Loch. Halo, halo witam. No szczęść Boże, jak tam pielgrzymi. No, idziemy, idziemy dalej. Ten deszcz w ostatnim tygodniu jakoś nas tak mocno doświadczył. Góry też przez to bardziej płyną. Natomiast w tym ostatnim tygodniu szliśmy przez taki teren Konenmara, szlakiem Old Western Way, to jest w rejonie Galway. Doszliśmy do Galway, potem przeszliśmy sobie wzdłuż klifów Mohera, piękny rejon Opieka nad seniorami. Names mentioned. Opieka nad seniorami. Opieka nad seniorami. Opieka nad seniorami. Opieka nad seniorami.

Tutaj będąc na wysokości 500 metrów jest podobnie jak byliśmy w Turcji na wysokości 2500 metrów. To znaczy jakoś tak jest ukształtowanie tych gór, że wyglądają majestatycznie i poważnie. No a wysokie nie są. Czy ksiądz już ma dość? Nie, nie, nie. Bo właściwie wczoraj wypoczęliśmy, dzisiaj trochę choruję i mam jelitówkę, ale nie, dość to nie. To ja mam taki jakiś program zadaniowy, że jak skończymy za tydzień w Kilarnej, to będę mógł powiedzieć, jak wszyscy bezpiecznie dotrzemy tam i będzie okej, to będę mógł powiedzieć wtedy, że się wyprawa zakończyła. Ale dość nie, bo może jakoś tak przyjmuję tą rzeczywistość, tą pogodę jaka jest, bo ona jest jedyną, taką jedyną zmienną, która jest nieprzewidywalna. Bardzo dużo takiej dobroci tych Irlandczyków jest, którzy nas dziś przyjmują, biorą na stopa.