Ślady. O religii w szkole i katechezie w parafii

Dariusz Schmidt, kłaniam się i razem z realizującą audycję Rafałem Drabkiem zapraszamy na magazyn religijny Radia Katowice Ślady. A dziś w Śladach o nauczaniu religii w szkole i katechezie parafialnej. Powiemy też o forum społeczno-pastoralnym Środowisko Przyjazne Dziecku, które w listopadzie odbędzie się na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego. Gośćmi księdza Michała Anderko będą ksiądz Antoni Bartoszek, profesor nauk teologicznych, specjalista Teologii moralnej oraz ksiądz doktor habilitowany Roman Buchta, profesor Uniwersytetu Śląskiego oraz dyrektor Wydziału Katechetycznego Kurii Metropolitalnej w Katowicach.

Temat wieczoru. Areopag Śląski w audycji Ślady. O tym się mówi na Śląsku. Przed mikrofonem ksiądz Michał Anderko. O czym się mówi we wrześniu? No wrzesień to szkoła, nowy rok szkolny, ale też i katechetyczny. To nauka religii w szkole, to katecheza przyparafialna. O tym chcemy rozmawiać. Moim i państwa gościem są dwaj panowie. Ksiądz profesor Antoni Bartoszek, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego i ksiądz doktor habilitowany Profesor Uniwersytetu Śląskiego Roman Buchta, Dyrektor Wydziału Katetycznego Kurii Metropolitalnej Katowice oraz moderator Archidiecezjalnego Centrum Formacji Pastoralnej. Szczęść Boże, pozdrawiam przygodnych kapłanów. Szczęść Boże, pozdrawiamy wszystkich słuchaczy.

Szczęść Boże. Księż Antoni, ksiądz zajmuje się bardzo wieloma sprawami. Związanymi i z teologią i z naukami o rodzinie. W Wydziale Teologicznym rzeczywiście mamy dwa kierunki studiów. Jest teologia, która przygotowuje przyszłych kapłanów. Studia dla nich realizowane są właśnie u nas, ale także są to studia teologiczne dla świeckich. Część z nich zostaje właśnie katechetami, nauczycielami religii w szkole. Wielu naszych obecnych katechetów w szkołach, nauczycieli religii, to są po prostu nasi absolwenci. I poza kierunkiem teologia mamy kierunek nauki o rodzinie. O ile teologia jest pięcioletnia, a dla przyszłych księży sześcioletnia, to nauki o rodzinie 3 plus 2, licencjat i studia magisterskie

No, zgłębiamy prawdę o rodzinie naukowo i przygotowujemy ludzi do kompetentnej pracy z rodzinami w różnych ośrodkach. Księże Romanie, przede wszystkim dyrektor Wydziału Katechetycznego, ale nie tylko. Ale także i profesor Uniwersytetu Śląskiego. Może powiem tak, wszystkie te moje działania fokusują się, koncentrują wokół szeroko rozumianej katechezy, zarówno tej parafialnej, jak i nauczania religii w szkole i dlatego Można powiedzieć, że moje obowiązki dzielą się pomiędzy budynkiem kurii metropolitalnej, a Wydziału Teologicznego. Niektórzy mówią, że najtrudniejszym zadaniem jest to, żebym nie dał się przejechać na pasach, po których biegam tam i z powrotem. Ale to tak no nieco humorystycznie. No i to właśnie wpisuje się w ten zakres moich kompetencji, działań i trosk, i nadziei, i radości.

Ale można też powiedzieć, że troska o katechetów i o katechetki w archidiecezji to też jest tak, że... Szeroko rozumianą katecheza, zatem i formacja, i formacja podstawowa, i formacja permanentna, i kontakty z dyrektorami szkół, z nauczycielami religii, praktyki pedagogiczne, oczywiście także rozwijanie samej myśli teologii pastoralnej, praktycznej w zakresie katechetyki. Księże Antoni, jedna sprawa to jest Wydział Teologiczny i praca naukowa, ale też praca duszpasterska, bo przecież Halemba i ośrodek Caritasu, to też księdza już taki, można powiedzieć, wymiar nie tylko sprawy posługi duszpasterskiej, ale też chyba pasji. Tak, 25 lat, można powiedzieć, dwa jubileusze funkcjonowania w dwóch światach. Makrokosmos Uniwersytetu Śląskiego i mikrokosmos Ośrodka dla Osób Niepełnosprawnych w Rudzie Śląskiej w Halembie, Ośrodek Najświętsze Serce Jezusa.

Też mogą to być spotkania po I Komunii Świętej, spotkania z rodzicami, dzieci. W każdym razie jest to ukierunkowane sakramentalnie. Przygotowanie do życia sakramentami, nie tylko do przyjęcia, ale też do życia, więc wchodzi i przygotowanie, i po sakramentach mistagogia. Chodzi o to, żeby oni pomogli im odnaleźć się, poczuć się Żeby tą rzeczywistość zobaczyć jest jakiś pomysł, który się rodzi, jakaś inicjatywa, która zbliża się do nas, bo listopad przecież już za niedługo. W listopadzie rzeczywiście chcemy przygotować takie forum społeczno-postaralne poświęcone dziecku. Będzie ono zatytułowane Środowisko Przyjazne Dziecku. Tu się spotkały dwie ścieżki. Z jednej strony ścieżka naukowa Wydziału Teologicznego, bo my w ramach właśnie dyscypliny nauki o rodzinie prowadzimy badania naukowe nad rodziną, nad tematem dziecka.

A z drugiej strony ksiądz arcybiskup Andrzej Przybylski Ogłosił nowennę dziewięcioletnią przygotowań do jubileuszu odkupienia 2033 roku według pewnych stanów w kościele i zaproponował, żeby rok 2026 był poświęcony... Dzieciom. Dzieciom, dziecku. O dzieciach cały czas się mówi w kościele i będzie się mówiło nie tylko w 2026 roku. Dokładnie, dokładnie, dokładnie, ale są to okazje, by rzeczywiście zrobić coś więcej, coś głębiej, jakiś namysł i naukowy i pastoralny. Dlatego zrodził się pomysł w listopadzie, 13-14 listopada, Forum Społeczno-Pastoralne, Wydział Teologiczny i Kuria Metropolitalna w Katowicach.

Mówimy o nauczaniu religii w szkole, mówimy o katechezie przyparafialnej i mówimy o propozycji, która jest w ramach nowenny przed rokiem jubileuszu odkupienia. W tym roku chcemy przyglądać się, jak ksiądz już wspomniał, dzieciom. Propozycja arcybiskupa Andrzeja. I w trosce o dzieci mamy do zaproponowania dwudniowe forum. O czym mowa, księże Antoni? Tak, to jest spotkanie środowiska naukowego ze środowiskiem duszpasterskim. Dlatego Wydział Teologiczny z Kurium Metropolitalnym przygotowuje forum Środowisko Przyjazne Dziecku. Pierwszy dzień, 13 listopada w piątek, to część taka naukowo-społeczna. Chcemy zastanowić się nad problemem demografii, zimy demograficznej, dlaczego nie pojawiają się dzieci w naszym społeczeństwie, dlaczego jest ich tak mało.

Z jednej strony diagnoza, ale z drugiej strony próba szukania odpowiedzi, jak otworzyć ludzkie serca na przyjmowanie daru potomstwa. Będziemy się nad tym zastanawiać, zarówno od strony prawnej, teologicznej, pedagogicznej. Chcemy zaprosić specjalistów, Z dziedziny i socjologii i prawa i pedagogiki i chcemy to zaproponować osobom zatroskanym o dzieci, samorządowcom, ludziom odpowiedzialnym za kształt naszych miast i gmin. Być może też uda się częściowo dotrzeć do środowiska szkolnego, nauczycielskiego. I to jest ten dzień pierwszy naukowy. Chcemy też tam na nim zapromować nasz jeden z numerów Śląskich Studiów Historyczno-Teologicznych, czyli czasopisma wydawanego na Wydziale Teologicznym, bo właśnie ten numer jest też tym zagadnieniom poświęcony.

Ksiądz Roman jest moderatorem Archidycyjalnego Centrum Formacji Pastoralnej. To wydarzenie i ta misja, żenimy to? Tak, oczywiście, tu jest wiele punktów wspólnych, dlatego, że jeśli weźmiemy pod uwagę na przykład dziecko w parafii, dziecko w małych grupach, no to ktoś musi te małe grupy animować, ktoś musi je prowadzić. I tu mogą to oczywiście być rodzice, mamy rodziców, mamy piękne przykłady, że rodzice, małżeństwa się angażują, inspirują katechezę w parafii, spotkania rodzin, ale też potrzebni są ludzie, którzy właśnie na przykład w grupach ministranckich, oazowych, Ruchach eucharystycznych będą pełnili role prowadzących, animatorów, być może sami mają takie doświadczenia i dlatego my też przygotowujemy ich, trochę ucząc tej dynamiki grupowej. Oczywiście wychodzimy od teologii, od Pisma Świętego, ale to jest ta taka podstawowa formacja teologiczna.

Radość, świadomość bycia Kościołem, piękno liturgii, chęć bycia razem i to jest właśnie to, czego moim zdaniem dziś często nam brakuje. Moi goście to rocznik 68, ja rocznik 72, także jesteśmy po pięćdziesiątce. Pamiętamy te czasy, kiedy właśnie oaza to było takie miejsce, naprawdę to była dla nas oaza. Często z tych miast tych zadań różnych, myśmy mieli gdzie się spełniać i realizować. Tych propozycji dzisiaj jest o wiele, o wiele więcej. I ten młody człowiek może czasami w tym się gubi. Nie wiem czy też nie jest problemem na przykład nasz język, jak przekazujemy te treści. Czy to też wychodzi naprzeciw tym problemom, potrzebom? Tak, bo w tych badaniach naukowych odkrywamy rzeczy dosyć takie, bym powiedział, podstawowe. Wspomniałem o tym czasopiśmie Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne.

I to jest to chyba zasadnicze pytanie, przed którym stoimy jako Kościół w Katowicach. I szerzej mówiąc tak samo. Rezime. Zapraszamy na 13-14 listopada bieżącego roku. Godzina 10.00, Aula Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Jordana 18.00. Mówimy o piątku. I sobocie. Oczywiście wcześniej prosimy o zapisanie przez stronę internetową. Czy to Wydziału Teologicznego, czy Wydziału Duszpasterstwa Ogólnego Kurii Metropolitalnej. Czy chcemy podejść do tego całkowicie profesjonalnie, zaopiekować się tymi, którzy będą, podzielić na grupy animatorów, przygotować panele dyskusyjne? Proszę Państwa, bardzo serdecznie zapraszamy do udziału w tym wydarzeniu, ale też i do takiego spojrzenia bardzo pozytywnego na Kościół, na moje miejsce w Kościele, na moją odpowiedzialność za Kościół, spadek liczby kapłanów.