Mentionsy Mentionsy
Skądinąd
Skądinąd

#285 Polska jest życzliwa, a przyszłość może być lepsza. Rozmowa z prof. Marcinem Napiórkowskim

07.06.2026 ·1 godz 14 min · 15 rozdziałów

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Marcin Napiórkowski, antropolog i kulturoznawca z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Muzeum Historii Polski, autor m.in. książki „Polska jest życzliwa” (Znak). A rozmawiamy o tym, że Polska jest życzliwa, a przyszłość może być lepsza. Rozmawiamy także o tym, że nie jesteśmy skazani na polaryzację. Że nasz obraz siebie i świata w ogromnym stopniu zakrzywiają algorytmy, które celowo promują antagonizm i konflikt. Że konieczna jest jak najszybsza regulacja tej sfery – na poziomie prawa krajowego i europejskiego. Że współpraca jest bardziej owocna niż walka. Że mamy narzędzia do zmiany na lepsze, chodzi tylko o to, żeby ich użyć. Że nie jesteśmy skazani na polaryzację. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

11:37 · Tytuł książki i jej inspiracja 1

Ale w gruncie rzeczy nasze możliwości, nasza sprawczość, nasza odpowiedzialność wciąż pozostają takie same. Nie zmniejszają się twoim zdaniem, bo chyba poczucie sprawczości tak wskazują różne badania, które widuję. Zwłaszcza od czasu pandemii ono jednak słabnie, to znaczy jest coraz niższe. Dokładnie tak, to znaczy mamy tutaj rozbieżność pomiędzy postrzeganą sprawczością, też mamy do czynienia wręcz z taką epidemią pesymizmu. Te ostatnie duże panelowe międzynarodowe badania IPSOS to w ogóle najgorzej. Poczucie w większości krajów zachodu, w tym w Polsce, która wyróżnia się nieco niższym pesymizmem, ale jednak, jest rzeczywiście ogromne.

14:16 · Poczucie sprawczości 1

I ono wiąże się z takim poczuciem braku sprawczości, które IPSOS diagnozuje między innymi w takich pytaniach, Czy system jest uszkodzony, broken? Które dokładnie mówi o tym, że są jakieś potężne elity, które decydują o naszym losie. Oczywiście ja nie neguję istnienia tych potężnych elit i tych ogromnych zjawisk, ale postawa pasywności, postawa cynizmu, postawa, którą słyszymy bardzo często. Każdy ma tam różne gusty. Ja na przykład nie przepadam za programami radiowymi, gdzie dzwonią słuchacze i opowiadają na różne tematy, na które się zwykle nie znają. To oczywiście socjologicznie może być bardzo interesujące i często przynosi dużo obserwacji, ale...

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.