Mentionsy Mentionsy
Skądinąd
Skądinąd

#261 Odwaga bycia sobą. Rozmowa z dr Pauliną Frankiewicz

14.12.2025 ·1 godz 7 min · 1 rozdział · 1 sponsor

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paulina Frankiewicz, filozofka badająca pogranicza pomiędzy filozofią a literaturą. A rozmawiamy o filozofii i literaturze Alberta Camusa. Rozmawiamy również o egzystencjalizmie. O relacjach pomiędzy filozofią a literaturą. O tym czy życie ma sens, a jeśli nie – co z tego może dla nas wynikać. O egzystencjalnych i moralnych implikacjach absurdu istnienia. O tym na ile książki Alberta Camusa są wciąż aktualne. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

2:14 · Square Advisor 6

Czy go rozumiesz? Przede wszystkim Kamil się bardzo mocno odcinał od tego przyporządkowania egzystencjalizmu. W ogóle mam wrażenie, że tylko Sartre się utożsamiał z tą ideą. No oczywiście siłą rzeczy my porządkując historię filozofii dokonujemy takich klasyfikacji. Kamil się od tego odcinał, pisał o tym w Micie Syzyfa, że właśnie dla niego egzystencjalizm jest takim pułapkowym systemem i przede wszystkim właśnie, że on wyłamuje się z tych systemów, żadnego systemu sam nie tworzy. Bo uważał, że pojawia się w nim nadzieja, która zawsze jest nieuprawniona. Jeśli to jest egzystencjalizm chrześcijański, no to tą ucieczką, tym wymykiem jest Bóg. Jeśli ateistyczny, to jakieś takie przekonanie o tym, że my jako ludzie możemy tworzyć sens.

Czytał też fragmenty tego, co pisał swojej matce na przykład, więc to było, mimo że miał z nią bardzo ograniczoną interakcję, ona też była niepiśmienna, ta relacja była trudna, ale dla niego bardzo, bardzo ważna, więc Więc myślę, że on nigdy się właśnie też od swoich korzeń nie odciął i literatura była dla niego takim sposobem. który właśnie pozwoli mu szeroko nieść tę myśl. Ale właśnie we wstępie do mitu Syzywa on też pisze, że nie uprawia tutaj żadnej filozofii, że nie wyświetli tutaj właśnie jakiegoś takiego systemu, tylko że chce przedstawić wrażliwość absurdalną, która znana jest ludziom jego czasów. Więc myślę, że on miał takie poczucie, że jest przedstawicielem epoki i miał też świadomość swojej rosnącej popularności, wpływu i zarówno jeśli chodzi o te względy

które mocno, myślę, wpływało na tę jego myśl, która jednak jest dość mroczna. Nie powiedziałabym, że jest spesymistyczna, ale mit Syzyfa miał się nazywać uśmiechnięta rozpacz albo szczęście w piekle. To pokazuje dość mocno te kondycje. Tak, że właśnie to, że jesteśmy, to, że istniemy jest w jakimś zakresie cudem, czy po prostu olbrzymią wartością, ale ten horyzont tego, że to się skończy albo, że odejdą ludzie, którzy nas otaczają, którzy są nam bliscy i dla nas ważni, że to jednak w tę rozpacz nas wikła. Także Kamil się zmagał z tym przez cały czas. Zastanawiam się, no bo już po raz kolejny ten aspekt tej twórczości, tej postaci jakby się tutaj pojawia w tej rozmowie i też oczywiście właściwie w każdej rozmowie o Kami się pojawia, ten wymiar właśnie indywidualny, egzystencjalny, niesystematyczny i niesystemowy tego myślenia czy tego doświadczenia zamkniętego w formę powieści, eseju.

Więc tak, myślę, że te kluby pod tym względem mają się dobrze. W Krakowie właśnie w księgarni Massolid prowadzimy już drugi rok taki klub kamusowski. I to są teksty, o których bardzo dobrze można rozmawiać. Nie o wszystkich, bo wybraliśmy też fragmenty mitu Syzyfa, poza tym głównym tekstem, ale z tego zbioru. I bywają tam też trudniejsze rzeczy, które może nie poddają się tak łatwej obróbce i też wymagają jakiegoś Innego może zaplecza, ale absolutnie wszystko, co Kami pisał, tak szeroko, powieściowo, eseistycznie, ale w takiej formie bardziej literackiej, świetnie się do tego wydaje. Wiesz, ja w ogóle myślę, że jest coś takiego szczególnego, to też jest moje doświadczenie, w rozmowie z ludźmi o fundamentalnych, ważnych sprawach, z ludźmi, których się nie zna.

A powiedz jeszcze już trochę na koniec, od czego twoim zdaniem warto by zacząć czytanie Kami? Mówię o tych osobach, które może nas słuchają i nie wiem, nie czytały jeszcze niczego. Właśnie Obcy to jest taka lektura, którą byś rekomendowała nie tylko tym, którzy uczą się francuskiego na przykład, tylko w ogóle jako początek spotkania z kami, czy może eseje bardziej, właśnie mit syzyfa? Co byś sugerowała? Chyba poszłabym w obcego, albo nawet w tę szkolną dżumę. Upadek właściwie też się... Wszystkie te powieści nadają się do czytania, myślę, właśnie w dowolnym momencie, bo są takie, że ja czułam, że na pewnym etapie, po pewnych doświadczeniach, czytam dany utwór inaczej, ale nigdy nie stawiał żadnych takich barier przede mną ten...

Absolutnie, więc... Więc w ogóle atrakcyjne mi się wydaje też, to jest świetne, że młodzi ludzie bez tych nawiązań sięgają do Kamii, ale to właśnie jak on się może przenikać z jakimiś takimi też bardziej popularnymi wątkami i też literaturą gatunkową, to też myślę jest fascynujące. Wrogość świata kroczy ku nam poprzez tysiąclecia. Przypomniał mi się cytat z mitu Syzyfa, bardzo Lovecraftowski, absolutnie tak. Tak właśnie, więc my w różny sposób doświetlamy twórczość Kami. Mniej i bardziej akademicki. Staramy się, żeby to było doświadczenie takie jak najbardziej wychodzące. cieszymy się właśnie, że wracają te nowe teksty i obejmujemy je jakimś takim namysłem publicznym albo też takim bardziej eseistycznym, więc działamy tutaj w różnych kierunkach.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.