Mentionsy Mentionsy
Siła spokoju | Radio Katowice
Siła spokoju | Radio Katowice

ABC Ajurwedy. Izabela Raczkowska

26.05.2026 ·1 godz 2 min · 7 rozdziałów

O której jesz obiad, o której chodzisz spać, co robisz przed snem? Remedium na nasze problemy psycho-fizyczne są często proste zasady i rytuały. Przykłady możemy czerpać m.in. z Ajurwedy, starej indyjskiej medycyny, o której opowie Izabela Raczkowska, nauczycielka jogi i medytacji. Na Siłę spokoju zaprasza Iwona Kwaśny, audycję zrealizował Rafał Drabek.

2:41 · Konstytucje Ajurwedy - Waty 9

I te elementy łącząc się ze sobą w różnych proporcjach tworzą pewne Trzy typy konstytucyjne. Każdy z nas ma w sobie jakąś procent danego typu, stąd każdy z nas jest różny, stąd inaczej reagujemy na te same rzeczy, stąd inaczej trawimy rzeczywistość, ponieważ każdy z nas jest ciut inaczej przez owe żywioły ukształtowany. I teraz te podstawowe typy konstytucyjne to jest wata, pita i kafa i one są złożone z elementów, które wymieniłam. Wata to jest najbardziej lotna.

Dosza to jest połączenie przestrzeni i powietrza. Samo to, jakie to są elementy ją tworzą, już może dużo mówić o osobach tej konstytucji. Właśnie możemy opisać taką osobę Vata, bo wiem, że generalizowanie może nie jest najlepsze, ale gdzieś musimy się odnieść do czegoś. Osoba Vata, ja jestem konstytucji Vata. Osoba Vata jest ruchliwa, ma zawsze w sobie ową nadmierną ruchliwość. Mówi niespójnie, szybko, robi bardzo dużo dygresji, ma w sobie lekkość, suchość, czyli te jakości, które definiują, pewną szorstkość.

To są osoby zawarte Zazwyczaj bardzo chude lub chude, szczupłe, z widocznymi stawami. To są osoby, które nie mają tendencji do tycia. Natomiast mają w sobie dużo bardzo napięcia związanego, no to zaraz powiem, z uwarunkowaniami psychicznymi napięcia związanego w ciele. Są to osoby bardzo lękliwe. Ruminujące non-stop, w które przeżywają świat non-stop, ale przede wszystkim są to osoby bardzo delikatne, bardzo wrażliwe, z bardzo delikatnym systemem nerwowym, reaktywne. Wata jest reaktywna, wata jest niestała, bardzo szybko się zaburza i bardzo często choruje.

Głównie na choroby związane z systemem nerwowym. Sucha skóra, suche włosy zawsze ma sobie szarość. Szarość definiuje wata, może być w oczach, może być w naturalnym kolorze włosów, może być w odcieniu skóry, zazwyczaj ma też ciemną karnację, albo bardzo, albo troszeczkę ciemną. Zawsze ma w sobie jakąś asymetrię. Krzywe zęby, za duże stopy, za szerokie biodra. Coś tam jakby nie do końca pasuje. Coś tam jakby nie do końca pasuje. Osoby tej konstytucji Mają tendencję do chorób związanych z doszą wata.

W ogóle dosza wata to są takie też, te dosze można przypisywać nie tylko ludziom, ale też pewnym rzeczom w naturze. Na przykład są zaburzenia definiowane o jakości danej doszy. Więc zaburzenia dorsze wata to są głównie zaburzenia systemu nerwowego. I tutaj dzisiejszy świat, taki bardzo szybki, bardzo dynamiczny, z dużą ilością bodźców, on zawsze będzie zaburzał od strony wata, więc to jest te very critical, o tym jeszcze później powiem. Generalnie rzecz biorąc, to są osoby nadreaktywne, przewrażliwione. A jednocześnie ich ogromnym plusem jest wielka kreatywność i wyobraźnia.

To są wielcy twórcy, to są wielcy malarze, to są osoby, które umieją kreować rzeczywistość. I to mamy watę. To mamy watę. Kolejny? Pita. Pita. Ja jeszcze chciałam powiedzieć, że tutaj ajurweda, właśnie w zależności od tego, jaką konstytucję mamy, to mamy też różne panaceum, tak? Tak, oczywiście. Na różne choroby i tak dalej. Masę, ale na początku trzeba znać swoją własną naturę, żeby wiedzieć, jak ją równoważyć. Dokładnie. Równoważyć, a nie leczyć. Ponieważ choroba jest tu rozumiana jako zaburzenie równowagi. Tak jak mówiłam, na większość chorób, wszystkie choroby chroniczne z punktu widzenia ajurwedy są spowodowane naszym stylem życia oraz naszym stanem umysłu, ponieważ ajurweda jest psychosomatyczna.

Tutaj element psychiczny, element emocjonalny, element duchowości jest nieodłącznym komponentem zdrowia lub jego braku. To do tego się jeszcze odniosę. Teraz Pita. Tak jak wata była połączeniem wiatru i przestrzeni, czyli szybka, lotna, nienamacalna, tak Pita. To są dwa żywioły, już nawet jak sobie wyobrazimy te żywioły, które się łączą, to już będziemy wiedzieć, co to jest za osoba. Pite definiuje woda i ogień. To są żywioły, które się znoszą. Więc jak zalewamy wiadrem wody ognisko, jest eksplozja. I to też definiuje dobrze osoby do Szypita.

To są osoby bardzo inteligentne, najinteligentniejsza dosyć. Bardzo logiczne, które wszystko mają bardzo dobrze zaplanowane, poukładane. Z punktu widzenia wyglądu są to bardzo zgrabne osoby. One mają bardzo dobre proporcje. Grecki nos, nie mają żadnych skrzywień, proste zęby, mają też dużo mniej próchnicy niż wata. Wata ma najwięcej, tak? Mają symetryczne nogi i ręce. Jak pita tyje, bo może utyć, to też tyje cała. Czyli nie tylko w jednym miejscu, ale jakby cała jest taka lekuchno-krąglutka, czyli bardzo ładnie tyjące są te osoby. Są to same plusy na razie o tym picie. Same plusy, ale czekaj.

Rywalizacja, porównywanie się. Pita to krytyk. Także wewnętrzny, ale i zewnętrzny. Porównywanie się, dążenie do celu. Aż do upadku. Wata miała odwrotnie. Wata potrafi zapomnieć o sobie, tworząc, nie wiem, piękny obraz albo nawet jakąś swoją pracę robiąc. Zapomina o sobie, świat znika. Jest zupełnie niepraktyczna, najmniej praktyczna dosza. Pita jest jej przeciwieństwem, jeżeli chodzi o praktykę. Picie się musi wszystko zgadzać. Jak się zgadza, jest okej. Jak się nie zgadza, Jest frustracja. Na w życiu bardzo dużo rzeczy się nie zgadza.

12:03 · Konstytucje i emocje 4

W ogóle są to osoby bardzo silne, fizyczne i wytrzymałe. Z punktu widzenia immunologii i zdrowia to są bardzo wytrzymałe i najsilniejsze osoby, najmniej chorujące. Na te choroby, na które najczęściej się choruje, bo najczęściej są zaburzane osoby wata lub pita. Kafa w ogóle mało zaburza. Natomiast jak już zaburza, to po całości, bo na przykład tendencja do tycia. To jest zaburzenie kafa. Depresja albo już nie mówię o nierównowadze neuroprzekaźników. Ja mówię nawet o takim, że po prostu nie chce nam się dzisiaj wstać I nie wiem, posprzątać w pokoju, tak? Czyli o takich bardzo prostych rzeczach. To też jest zaburzenie kafa.

No i tutaj przy okazji powiedziałam od razu antidotum na większość chorób kafa-ruch. Trzeba pomieszać te dwa żywioły, żeby one się uaktywniły. Kafa na przykład ma najlepszą pamięć ze wszystkich doż. Ona jak ktoś w dzieciństwie zapamięta, To ona pamięta, mój tato, Kafa, ma 90 lat i on pamięta wiersze z podstawówki. Co raz się nauczy, koniec, zapamiętane. Wata zapomni za trzy minuty, Pita zostawi sobie w pamięci to, co się opłaca zapamiętać, a to co się nie zapomni. No i te trzy żywioły pod względem emocjonalnym, przedstawię je jeszcze w dwóch zdaniach, bo to jest istotne, ponieważ możemy rozpatrywać tą konstytucję urodzeniową także od strony emocji.

Bo tu emocje, z punktu widzenia Ajurwedy mówiłam, to jest psychosomatyka. Mają wpływ na twoje życie, twoje emocje, to co czujesz, to co myślisz, to co masz w głowie, jest z tobą nierozdzielne. W związku z tym, to co mamy w głowie, nas albo buduje, albo niszczy. Teraz sposoby, jak przetwarzasz świat, każda z dosz. Vata, twoją sposobem przetwarzania świata, to jest strach. No oczywiście w różnych natężeniach, bo to może być niepokój, lęk, zamartwianie się, tak? To są jakby różne natężenia strachu, takie przewrażliwienie, a że wata to jest te kompulsywne myślenie i te ruminacje i ten zaburzony non-stop system nerwowy,

Jak nie ma jakiegoś czegoś, co ją popchnie, bardzo często ona po prostu zostaje w tym, co jest i to też nie jest dobre. Opowiedziałaś tutaj już świetnie i bardzo obrazowo o trzech doszach. Wata, Pita i Kafa. Więc bardzo jestem ciekawa, jak u Państwa, czy już wiecie, jaką jesteście doszą? Chociaż to nie jest takie proste ustalić, jaką się jest doszą, prawda? Bo czasami te dosze się też mieszają. No właśnie. No i generalnie na przykład ta jurweda tybetańska mówi, że przez to, że myśmy jako ludzkość bardzo w miejscach, gdzie bardzo często zmienialiśmy, na przykład Europa, tak? Miejsca pobytu. Miejsca pobytu, ludy, wędrówki ludów, że się tak wyrażę.

21:35 · Konstytucje w Polsce 2

Bo jeżeli ktoś żyje na plantacji w Indiach i hoduje To jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że kolejne pokolenia będą miały jakiś komponent kawy. No ale jeżeli on mieszka w city New Delhi, Na trzynastym piętrze biurowca i cały dzień spędza przy komputerze, to on żyje niejako życiem Pita, więc w kolejnych pokoleniach będzie więcej owej dosza. Wata sama z sobą nie jest nigdzie umiejscowiona i całe szczęście, bo osoby typu wata to są

Osoby bardzo niespójne i wata jest zazwyczaj dodatkiem do drugiej doszy. Zazwyczaj najczęstszym typem konstytucyjnym takim z dosz mieszanych jest pita-wata, wata-pita. Europa i Stany, ale w ogóle Ameryka Północna. Ale już na przykład w tych nowoczesnych Indiach tak samo, nowoczesna Azja oczywiście tak samo. Natomiast ta jeszcze stara, rolnicza taka Azja prawdziwsza To tam są kawy, więc może być kafa pita, kafa wata, mieszane. A w Polsce? A w Polsce pita. Pita wata. Pita wata według mnie przeważa. Dominuje. Dominuje. I teraz są też... I to jest prakriti, czyli to jest nasza urodzeniowa... I teraz jak my znamy już swoją urodzeniową naturę, możemy dostosowywać swój styl życia, żeby zrównoważyć siebie.

25:12 · Ajurweda i dosze 4

Prawda? Bo ona nas zatrzymuje. Ale także śmierć w rodzinie, wyrzucenie z pracy, odejście partnera. To są takie bardzo mocne nasze traumy, które nas zatrzymują i pozwalają się zatrzymać. I zaraz wyjaśnię to od strony ajurwedyjskiej i my wtedy zaczynamy sięgać po Medycynę Wschodu, zaczynamy sięgać po w ogóle autodiagnozę, tak? Staramy się rozumieć, co ja takiego zrobiłam, że mnie doprowadziło do tego momentu, w którym jestem. A z tego punktu widzenia to robimy praktykę neutralizowania zaburzeń układu nerwowego, bo tak naprawdę neutralizujemy zaburzenie wata. Bo wata neutralizuje zatrzymanie się, cisza, spokój, wyjście ze swojego codziennego nadaktywnego życia.

Czyli pierwsze to oczyszczenie. Jedzenie pierwsze to przede wszystkim. Ajurweda to jedzenie, czyli dieta dobrana do mnie. I to też bardzo dobrze tłumaczy, dlaczego dana potrawa tobie służy, a mi nie służy. Ponieważ jesteśmy różne. Nawet jak obie jesteśmy, załóżmy, nie jesteśmy, ale załóżmy, że pitę wata, to ty masz inny komponent procentowy pity inny waty niż ja. W związku z tym troszeczkę inaczej trawimy rzeczywistość, bo Trafić można różne rzeczy. Trafić właśnie. Tu jeszcze muszę przejść na trawienie świata. Nie tylko to trawienie jedzenia jest istotne, ale trawienie świata jest istotne. To jest zresztą w tym podejściu tożsame.

Nieraz tam do sześćdziesiątego, nieraz do pięćdziesiątego. Też w zależności ta granica jest płynna troszeczkę. I wchodzi okres PIT-a, czyli ty zaczynasz działać. I to ty rządzisz, nie? Więc zaczynasz, zdobywasz zawód, znajdujesz sobie miejsce w jakimś społeczeństwie, zakładasz zazwyczaj rodzinę. Dobra materialna zaczynasz gromadzić, zaczynasz mieć swój dom, swoje mieszkanie, zaczynasz się definiować. Jeżeli to się zaczyna stabilizować, to ta pita wygasa i się kończy i wchodzi wata. Ja już na przykład w swoim wieku jestem w tym okresie do szywata, a wata to jest Świetny wstęp do duchowości. To jest przedefiniowanie tego, jak tutaj doszłam.

To już teraz jest trochę wycofanie się z tego działania. Wyciszenie, uspokojenie, zatrzymanie. I to jest ten ostatni okres, gdzie jest czas na mądrość. Jest czas na mądrość. Lub jeżeli wata jest niezrównoważona na zagubienie. Wszystko zależy od tego, czy się równoważymy, czy się nie równoważymy. Ale też na ciszę, na spokój, na wycofanie się. Słuchaj, czy to by były te filary właśnie, na które zwrócić uwagę przy ajurwedzie? Tak. Tak, to jest podstawa, co powiedziałam. Kiedy czytamy o ajurwedzie, też rzucają nam się w oczy różne słowa, których nie znamy. I często nas to trochę stopuje, odrzuca.

57:45 · Tworzenie ajurwedy w Polsce 1

Albo masz zaburzenie wata, czyli kompulsywne myślenie, natłok zmartwień, natłok dziania się. Żeby się tak zatrzymać i napić się ciepłej wody z samego rana, to będzie dla ciebie bardzo dobre. A właśnie może zastanowienie się nad snem i wcześniejsze chodzenie spać? Tak, stanowczo. To też każdej doszy dobrze by zrobiło zatrzymanie się przed snem. Nawet tej kafie, która ma być aktywna w ciągu dnia, To te pół godziny, godzinę przed snem bez monitorów. Zresztą monitory, czy tam w telefonie, czy w komputerze, to jest zmieniające się przestrzenie przed oczami, to jest zaburzenie do szywata, czyli będzie działało na układ nerwowy, będzie powodowało ruminację, kompulsywne myślenie, czyli ostatnia godzina przed snem bez ekranu.

Pokazano wszystkie 20 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.