Zawał serca. Dr Łukasz Samoliński: nie wolno lekceważyć objawów

Te wcześniejsze typy, czyli typ pierwszy, tak jak pani redaktor wspomniała, najczęstszy i taki, na który najbardziej należałoby się pochylić, czyli właśnie wynikający albo z mechanizmu pękniętej blaszki miażdżycowej, albo z jakiegoś innego materiału zakrzepowo-zatorowego, Jest też zawał typu drugiego, dosyć istotny też, natomiast raczej jest efektem innych zjawisk w organizmie, na przykład silnego krwawienia. Zdarza się on w sytuacji, w której mamy niedostateczną podaż tlenu w stosunku do tego, czego serce potrzebuje. Czyli na przykład jeżeli mamy silny krwotok u pacjenta, czego konsekwencją jest spadek hemoglobiny, to u takiego pacjenta owszem może dojść do dokładnie takiego samego zjawiska w innym mechanizmie,

Mamy hipercholesterolemię rodzinną. Czyli właśnie kompletnie niezależna od tego, jak sobie funkcjonujemy, jak żyjemy, co jemy. Oczywiście możemy hipercholesterolemię leczyć, natomiast naprawdę jest taka, że w przypadku, kiedy mamy uwarunkowania genetyczne, to to może być szczupły młody mężczyzna, który idzie pobrać sobie krew na badania profilaktyczne, nazwijmy to, i wyskakuje mu informacja, że ma ten tak zwany zły cholesterol LDL rzędu 150-180 pod 200. To są wartości absolutnie nieakceptowalne nawet u pacjenta bez czynników ryzyka. A jednak wysoki cholesterol jest bardzo wyraźnym czynnikiem ryzyka zawału serca i to też warto powiedzieć, że ten mechanizm pękającej blaszki miażdżycowej jest dosyć taki zdradliwy, można powiedzieć, ponieważ na co dzień pacjent się czuje dobrze.

Ale na przykład u pacjentów z cukrzycą ten ból potrafi być troszkę łagodniejszy, potrafi przyjąć inną formę. Dlatego, ponieważ u pacjentów z cukrzycą dochodzi do degeneracji neuronów, które powodują układu nerwowego, które powoduje, że ci pacjenci mają wyższy próg bólu. Aż tak tego nie odczuwają? Tak jest. Ten ból jest mocno zamaskowany, jest to jakiś delikatny ucisk czy kłucie w klatce piersiowej, który łatwo jest zbagatelizować, łatwo jest przypisać do jakiegoś zmęczenia, do jakiejś złej pozycji ciała w ciągu spania czy coś takiego. Nieraz takie rzeczy słyszałem też w przychodni. Niektórzy pacjenci, którzy przechodzili zawał, powiedzieli mi, że myśleli, że po prostu się przeziębili od otwartego okna i to jest cytat autentycznie pacjenta, który przez tydzień potrafił chodzić z zawałem.

Ale jednak nie mamy do czynienia z tym ostrym stanem, z tą pękniętą blaszką jarzycową i totalnym zatkaniem danego naczynia. Tam faktycznie pacjentom takim często się przypisuje nitroglicerynę, żeby doraźnie sobie radzili z tym bólem, bo następuje rozszerzenie naczyń tętniczych, w tym tętnic wieńcowych i wtedy faktycznie ten przepływ krwi, ukrwienie ser mięśnia wraca do normy. Natomiast w przypadku zawału, Niestety nitrogliceryna nam już nie pomoże i to też u takich pacjentów jest ważna wskazówka, że natychmiast należy wezwać pogotowie. A duszności też słyszałam o jednym z objawów, że to były duszności, a nie ból. W momencie, kiedy mamy do czynienia z zawałem serca, to pani redaktor nawet ładnie powiedziała, że dochodzi do martwicy. Faktycznie mięsień obumiera. Serce nasze, żeby potrafiło, żeby dobrze pracowało, musi się kurczyć.

To nie jest tak, że jesteśmy obłożni, chorzy i musimy leżeć w łóżku i teraz odpocząć. Takie skojarzenie. Tak, potrzebne jest szybkie uruchomienie pacjenta. Im szybsze, tym lepiej. Oczywiście po tym okresie, po tej ostrej fazie, po leczeniu w szpitalnym. I to jest seria zabiegów fizjoterapeutycznych w ciągu bodajże chyba miesiąca, z tego co pamiętam, po hospitalizacji. Razem z konsultacjami u lekarza, który prowadzi cały program. I to przynosi bardzo dobre efekty faktycznie. Pacjenci sobie to chwalą, są zadowoleni z tego, w jakim stanie są po leczeniu i faktycznie duża część pacjentów potrafi wrócić do pełnej sprawności fizycznej. Natomiast no niestety też mamy pewne statystyki, które pokazują, w zależności od tego,

Oczywiście najlepszym badaniem jest badanie już bardziej specjalistyczne, kardiologiczne, czyli echokardiografia, której niestety nie można zrobić w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Ostatnio koordynowana opieka specjalistyczna pozwoliła wprowadzić pewne badania z domeny tej ambulatoryjnej opieki specjalistycznej do przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Jeżeli mają taki asortyment, mają kardiologa, to faktycznie mogą robić. Jest to finansowane Ze środków NFZ-u można robić echo serca. I to jest o tyle dobre badanie, że pokazuje nam czarno na białym, gdzie mięsień sercowy się gorzej kurczy. Nie tylko, gdzie się nie kurczy, ale potrafimy zobaczyć nawet, gdzie jego kurczywość jest upośledzona. I to jest bardzo ważne badanie w tym kontekście, ponieważ jeżeli my po tygodniu od wystąpienia bólu widzimy, że dany fragment mięśnia sercowego się w ogóle nie kurczy,

To nie tak działa. Oczywiście faktycznie statystyki potwierdzają ten mit, natomiast nie powinno to w żaden sposób wpływać na nasze postępowanie i na reakcję pacjenta na wystąpienie dolegliwości. Każdy ból w klatce piersiowej, niezależnie od tego, czy u młodego, czy starszego, czy u otyłego, czy u szczupłego mężczyzny lub też u kobiety, jest alarmujący i wymaga przynajmniej pogłębienia w postaci podstawowych badań. Czyli zachęcamy do profilaktyki. Zdecydowanie tak. Szybka reakcja, szybka interwencja i szybkie wdrożenie leczenia potrafi naprawdę tutaj zdziałać cuda. Odwlekanie tego, przegapienie pewnych zjawisk, przechodzenie tych dolegliwości potrafi naprawdę doprowadzić do poważnych powikłań i z tym już się człowiek nie rozstanie niestety.