Krótkowzroczność. Tę wadę wzroku można powstrzymać

Samo zdrowie. Proszę Państwa, blisko 62% dzieci z wadą wzroku w wieku od 3 do 15 lat ma zdiagnozowaną krótkowzroczność. Eksperci podkreślają, że to głównie uwarunkowania genetyczne, ale jednak to nie jest Jedyną przyczyną krótkowzroczności na rozwój wady wpływać mogą również czynniki środowiska, a także styl życia. I o tym w audycji Samo zdrowie w Polskim Radiu 24 dzisiaj porozmawiamy. Artur Wolski. Do studia zaprosiłem ekspertki. Pani Martyna Zep. Pani jest? Ekspertem do spraw rozwoju optometrii w Medicover Optik i optometrystką. Jest z nami też pani Sylwia Kijewska, która jest też optometrystką.

Tak, jestem optometrystką i product managerem w Hoya Lens Poland. I razem z nami jest też pani Magdalena Lipczyńska. Prywatnie mamą 7-letniej Zosi. No właśnie, która ma też taki problem. Tak, Zosia ma krótkowzroczność. No właśnie, a jak pani to zauważyła, że u dziecka pojawia się taki problem? Szczerze mówiąc nie zauważyłam. Nic nie podpowiadało mi w zachowaniu Zosi, że pewnie ma wadę wzroku. Ona też nie zgłaszała żadnych problemów. Udałyśmy się na badanie wzroku, ponieważ miałam taką świadomość, że przed rozpoczęciem nauki należy zdiagnozować, czy przypadkiem dziecko nie ma wady wzroku. No i co wyszło? Okazało się przed rozpoczęciem zerówki, że wada wzroku nie występuje.

Natomiast rok później udałyśmy się na ponowne badanie, bo znowu miałam na szczęście taką świadomość, że trzeba wzrok diagnozować u dziecka co roku i wtedy już okazało się, że Zosia ma krótkowzroczność i ta wada jest całkiem wysoka. No i to jest dowód też, proszę Państwa, na to, że jednak wizyty kontrolne u lekarza, u optometrysty są wskazane, są wręcz konieczne, żeby w miarę szybko uchwycić jakieś zmiany, jakieś wady, które się pojawiają i żeby odpowiednio szybko zareagować. Czy wiemy, skąd się krótkowzroczność bierze? Krótkowzroczność przede wszystkim ma bardzo silny czynnik ten genetyczny, czyli wpływ naszych predyspozycji od rodziców przede wszystkim. Niektórzy badają też dziadków, ale przede wszystkim od rodziców.

Ktoś chce być astronautą, też wada wzroku będzie wykluczała. Czy w ogóle dziecko zdaje sobie sprawę, że źle widzi? Jakie informacje docierają do pani jako optometrystyk? Przede wszystkim to też już było wspomniane, że dzieci spędzają bardzo dużo czasu z bliska, a w tych odległościach będą widziały poprawnie. Też nie wiedzą jak mogą dobrze widzieć, nie mają do czego tego porównać, więc często nie zgłaszają problemów ze złym widzeniem. Czy udało się zaobserwować, że rzeczywiście Pani córka zaczyna te wszystkie tablety, laptopy, komórki trzymać coraz bliżej twarzy? Nie, zupełnie tego nie zaobserwowałam i też mogę powiedzieć z własnego doświadczenia. Ja zaczęłam nosić okulary w ósmej klasie podstawówki i też przed wizytą u okulisty wtedy nie miałam w ogóle świadomości, że mam wadę wzroku.

Natomiast gdy dostałam okulary i zobaczyłam, że drzewa mają pojedyncze liście, byłam w totalnym szoku. Dla mnie wcześniej drzewa to były takie duże, jednorodne kule. Masa zielonej przestrzeni. Dokładnie tak. Przypomnijmy i zwróćmy uwagę, co rodziców powinno zaniepokoić, żeby jednak zdecydować się pójść do okulisty i do optometrysty. Takie objawy, o których możemy mówić, jeżeli chodzi o widzenie, które mogą nam sugerować, że coś z tym widzeniem może być nie tak, to jest przede wszystkim przesuwanie się do dalszych obiektów, czy to jest telewizor, czy to jest tablica, tak żeby zobaczyć coś wyraźnie, mrużenie oczu, taki klasyczny przykład, czy bóle głowy, które nie ustępują tak łatwo. Takie przeciągające się bóle głowy, problemy z koncentracją czy chociażby takie rozdrażnienie na lekcji też mogą sugerować, że coś z tym widzeniem jest tak.

No właśnie, czy do lekarza okulisty, czy do optometrysty? Co by Panie tutaj sugerowały? Jeżeli chodzi o wzrok i zdrowie oczu, to tak naprawdę i okulista i optometrysta, bo te dwa zawody, one uzupełniają się i badania są komplementarne. W przypadku dzieci najczęstszym i polecanym sposobem, jeżeli chodzi o wizyty, to jest Najpierw wizyta u okulisty, sprawdzenie zdrowia oczu, sprawdzenie wielkości wady, później wizyta u optometrysty, żeby sprawdzić, jak ten wzrok faktycznie funkcjonuje i czy ta wada bądź nie, która wyszła u okulisty, będzie miała przełożenie na przykład na same funkcje widzenia i sam proces widzenia. Więc tutaj i okulista, i optometrysta, i nawet jak u okulisty wyjdzie, że wszystko w porządku, nadal do optometrysty zapraszamy. Czyli pamiętajmy, że zaczynamy od okulisty, potem jednak konsultujemy to z optometrystą, a jakie badania się przeprowadza, żeby sprawdzić, czy oko działa dobrze, czy też może rzeczywiście mamy początki krótkowzroczności.

Tak naprawdę, tak jak wspomnieliśmy, zaczynamy od badania u okulisty, sprawdzenia po prostu, czy sam narząd wzroku działa prawidłowo i wykonujemy badanie po kroplach. To jest takie badanie, które pozwala nam na określenie poziomu wady bez udziału pewnych mięśni, które ten wynik mogą nam zaburzać. I w kolejnym etapie sprawdza się u optometrysty różnymi testami, tutaj musielibyśmy naprawdę ze szczegółami o nich opowiadać, inne funkcje wzrokowe, takie jak ustawienie oczu, akomodacja czy też właśnie wada wzroku. Jeżeli chodzi o częstotliwość wykonywania badań kontrolnych, to tak naprawdę w pierwszym roku życia warto takie badanie wykonać. Później w trzecim roku życia, jeżeli nic się nie dzieje, Na koniec przedszkola czy przed rozpoczęciem szkoły podstawowej, a później już co roku, to oczywiście zakładając, że nie ma problemów z widzeniem, nie ma problemów z oczami.

Jeżeli jakiś problem się pojawi, to oczywiście to jak często zaleci nam specjalista. W przypadku krótkowzroczności często jest to co pół roku. A jak córka została zaopatrzona po tej wizycie, gdzie stwierdzono, że ma krótkowzroczność? Optometrysta wyliczył, jaka potencjalnie może być wada Zosi, gdy będzie już dorosłą kobietą i okazało się, że to może być nawet kilkanaście dioptrii, co by oznaczało, że ona bez okularów praktycznie by nie widziała, a dodatkowo miałby to potencjalnie bardzo negatywny wpływ na zdrowie jej oczu, bo nieskorygowana wada wzroku albo duża wada wzroku może powodować choroby oczu. W związku z tym zdecydowałyśmy się na zastosowanie soczewek, specjalnych soczewek okularowych, które będą spowalniały postęp wady.

Jak współczesna wiedza opracowała metody, które pozwalają spowolnić rozwój krótkowzroczności? I co mamy do zaproponowania? Co współczesna medycyna, ale także optometrystyka proponuje w tej materii? Przede wszystkim podstawowa rzecz, jeżeli dziecko ma zdiagnozowaną krótkowzroczność, to ją korygujemy i korygujemy ją w pełni. To punkt pierwszy. Drugi, to możemy coś z tym faktycznie zrobić, bo sama korekcja ona nie wystarcza. Ona pozwala nam dobrze widzieć, natomiast rozwój wady nadal będzie intensywny i szybki, więc wada przez to, że będzie się powiększać, to nadal w pewnym momencie dziecko może widzieć niewyraźnie. Natomiast mamy już Metody, żeby spowalniać ten rozwój, żeby ten rozrost gałki, bo głównie tego będzie dotyczył rozwój krótkowzroczności, był na poziomie rozwoju gałki, jak u osób, które nie mają wady wzroku.

Właśnie jest to pewne powiązanie takiego technicznego, fizycznego podejścia do tego, że oko jest dla nas optometrystów często układem optycznym, który musi prawidłowo działać, z tym, że jest to funkcjonujący narząd u człowieka, który po prostu ten obraz musi odbierać prawidłowo, w prawidłowy sposób, żeby pozwalało mu to po prostu działać. W medycynie bardzo często w ramach profilaktyki stosuje się badania przesiewowe. Jak tutaj przy krótkowzroczności to działa i czy to się robi? Pod kątem krótkowzroczności, ale ogólnie wad wzroku, zdecydowanie badania przesiewowe mogą dużo nam informacji dać. Badanie wzroku jest elementem bilansu zdrowia dla dzieci w wieku 6, później 10 roku życia. W tym okresie pomiędzy bardzo dużo może się zadziać i bardzo intensywnie ten wzrok się rozwija, więc badania przesiewowe, takie akcje organizowane przez różne fundacje, ale też i firmy medyczne na pewno pomogą, żeby chociażby sprawdzić czy coś z tym widzeniem jest nie tak i być takim pierwszym krokiem do pełniejszego zbadania wzroku.

Proszę Państwa, dzisiaj w audycji Samo zdrowie w centrum naszej uwagi było oko. Rozmawialiśmy o krótkowzroczności, o profilaktyce i o tym, jak dbać o nasze oczy, aby rzeczywiście działały i funkcjonowały jak najdłużej i dawały nam możliwość odbioru tego, co wokół nas jest wartościowego, pięknego i co warto po prostu zobaczyć. Naszymi ekspertkami były dzisiaj Panie? Martyna Zep. Optometrystka. Sylwia Kijewska. Optometrystka i pani? Magdalena Lipczyńska. Która jest mamą Zosi, u której stwierdzono krótkowzroczność, no ale dzięki rozsądkowi sprawa jest monitorowana. Tak jest i mam nadzieję, że jak Zosia będzie dorosłą kobietą, będzie mogła dokonywać wszystkich wyborów, na które będzie miała ochotę.