Pożary w Europie

Słuchasz polskiego programu SBS. Pożary lasów podsycane przez intensywną falę upałów i silne wiatry nadal szaleją w całej Europie. Ogień strawił wiele wiosek na kontynencie, zmuszając tysiące ludzi do ucieczki z domów w Grecji, Hiszpanii, Portugalii i Albanii. Anastazja z Piliopolu idzie obok zwęglonych ruin baru plażowego wioscy Kamina w zachodniej Grecji. To jeden z wielu budynków zniszczonych przez szybko rozprzestrzeniający się pożar, który przeszedł przez wsie w pobliżu Patras, trzeciego co do wielkości miasta w Grecji położonego na zachód od Aten.

38-letnia szefowa kuchni mówi, że powrót do normalności po tych zniszczeniach zajmie dużo czasu. To miejsce kryje wspomnienia. Bardzo lubiłam pracować w tej kuchni. Gotowanie było moim hobby, zarówno w domu, jak i tutaj. Teraz nie pozostało nic. Najważniejsze, że właścicielka jest zdrowa, a my wszyscy bezpieczni w domu. Nie byłam tu sama, pracowały tu jeszcze dwie kobiety. Jedna z Kamina, druga z Kato Ahaya. Nie byłam jedyna. W ciągu dwóch dni w rejonie Achaia spłonęło niemal 100 km2, co zmusiło do ewakuacji co najmniej 25 miejscowości. 57-letni właściciel restauracji Dimitris Daskas został ranny podczas próby walki z pożarem w pobliskich Wachnejkach.

Jego wieś została pozostawiona sama sobie, mimo wielokrotnych prób kontaktu z władzami. Nie było żadnej przejrzystości. Wszędzie suche, dwumetrowe trawy. Mówiłem im wczoraj, że od 23 dzwonię. Zamieszczałem posty na Facebooku. Robiłem ogłoszenia. Nikt nie słuchał. Moja żona dzwoniła, mówiąc, że jesteśmy w ogniu, ale nawet nie odebrali. Nie było tutaj żadnej straży pożarnej. Skupili się na wsiach, co ma sens. Ale my też jesteśmy częścią wsi. Jesteśmy ostatnim domem w Patras. Pożary lasów zmusiły do ewakuacji kilka wiosek oraz hotel na turystycznych wyspach Zakynthos i Kelafonia na Morzu Jońskim, a także część terenów lądowych.

Pożary nie ograniczają się tylko do Grecji. Podsycane intensywną falą upałów i silnymi wiatrami sieją zniszczenie w całej południowej Europie. Ponad 5 tysięcy osób zostało ewakuowanych z północnych regionów Hiszpanii, Kastylia i Leon. gdzie silne wiatry nadal utrudniają działania straży pożarnej. 27-letni mieszkaniec wioski Saracin de Aliste, Javier Baladron, dołączył do ochotników walczących z pobliskimi pożarami. Wiatr nam nie sprzyja, działa przeciwko nam. Strażacy z wozami i buldożerami mają utrudnione zadanie gaszenia pożaru, ponieważ aktywnych jest kilka ognisk w różnych miejscowościach.

Dla nich robi się to coraz trudniejsze. Co najmniej sześć dużych pożarów nadal płonie poza kontrolą w Hiszpanii, informują regionalne służby ratunkowe. Warunki pozostają trudne, a prognozy pogody przewidują dziesięciodniową falę upałów, która potrwa do początku przyszłego tygodnia. Po drugiej stronie granicy około 3 tysięcy strażaków nadal walczy z serią pożarów w Portugalii, gdzie obowiązuje stan alarmowy ze względu na ekstremalne ryzyko pożarów. W małej wiosce Casal du Monte na północy kraju francuska turystka Cindy dołączyła do mieszkańców, którzy próbują powstrzymać zbliżające się pożary przed dotarciem do wioski. To całkiem imponujące.

Jesteśmy pomiędzy dwoma pożarami, które trwają od kilku dni. Ogień nas otoczy, dookoła są lasy, więc spodziewamy się, że będzie się szybko rozprzestrzeniał. Starszy ekspert do spraw zarządzania pożarami w Europejskim Instytucie Leśnym, Alexander Held, mówi, że strażacy w Hiszpanii i Portugalii zmagają się z ekstremalnie gorącymi i suchymi warunkami, a zagrożenie pożarowe jest dodatkowo pogarszane przez nieprzygotowane tereny. Podkreśla, że jednoczesne radzenie sobie z wieloma pożarami jest niezwykle trudne. Według wspólnego centrum badawczego Komisji Europejskiej European Union Science Hub w 2025 roku pożary lasów objęły już niemal 4400 km2 na terenie Europy, co stanowi dwukrotność średniej z tego samego okresu w 2006 roku.

Sama Hiszpania odnotowała w tym roku ponad 1300 km2 powierzchni spalonych przez ogień. Natomiast Portugalia straciła ponad 6200 km2 według rocznych statystyk Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów European Forest Fire Information System. Pan Held podkreśla, że te dane pokazują, iż zmiany klimatyczne powodują, że pożary stają się bardziej intensywne i częstsze, a gorętsze i suchsze lata zwiększają ryzyko ich wystąpienia. Widzimy, że takie warunki pojawiają się coraz częściej. Coraz częściej mamy do czynienia z niekontrolowanymi, bardzo szybkimi i intensywnymi pożarami.

Można więc słusznie oczekiwać, że w niedalekiej przyszłości będzie ich więcej. Prognozy klimatyczne również wskazują w tym kierunku. Region Bałkanów również został dotknięty serią pożarów lasów po tygodniach wysokich temperatur i bardzo małej ilości opadów. Strażacy wciąż walczą z płomieniami w okolicach wioski Kosor, niedaleko stolicy Czarnogóry, Podgoricy, a kilka dużych pożarów wciąż płonie na terenie Albanii. W górzystym rejonie Czarnogóry, na północny wschód od Podgoricy, jeden żołnierz zginął, a drugi został ciężko ranny, gdy przewrócił się cysternowy samochód z wodą, którym operowali. Żołnierz ten jest jednym z trzech mężczyzn, którzy zginęli w pożarach w Europie w ostatnich dniach, co wywołało ponowne apele o zachowanie bezpieczeństwa oraz czujność i dostęp do informacji.