Mentionsy Mentionsy
SBS Polish - SBS po polsku
SBS Polish - SBS po polsku

Lodowce Alp pod presją zmian klimatu

02.10.2026 ·5 min 52 s · 3 rozdziały

Szwajcarskie lodowce topnieją w alarmującym tempie. Tylko w tym roku straciły 5,5 procent swojej objętości, notując drugi największy spadek w historii pomiarów. Naukowcy alarmują, że fale upałów i niewielkie opady śniegu zimą przyspieszyły proces, który jeszcze kilka lat temu wydawał się niewyobrażalny. W ciągu ostatnich pięciu lat zniknęło już około 20 procent szwajcarskiego lodu, a eksperci ostrzegają, że skutki tych zmian odczuje nie tylko Szwajcaria, ale cała Europa, której największe rzeki mają swoje źródła właśnie w Alpach.Posłuchaj godzinnej audycji Radia SBS Polish po polsku na żywo lub w dowolnym czasie, naciśnij tutaj...Aby słuchać na żywo lub w dowolnym czasie w Twoim telefonie przez aplikację - zainstaluj bezpłatną aplikację SBS Audio appAudycje na żywo - w poniedziałki, środy, czwartki, piątki i niedziele o godz. 14.00 (czasu wschodnioaustralijskiego) na paśmie SBS Radio 1. (Audycja czwartkowa jest powtarzana w niedziele o godz. 14.00)Aby słuchać na żywo w radiu analogowym znajdź pasmo w Twoim mieście naciskając link poniżej:Pasmo nadawania audycji w danym rejonie naciśnij tutaj.Aby słuchać na żywo w radiu cyfrowym DAB znajdź 'SBS Radio1'Aby słuchać na żywo w telewizji cyfrowej znajdź: SBS Radio 1 na kanale 301Aby słuchać na żywo w internecie wejdź na stronę: https://www.sbs.com.au/language/polish/pl/polskie-radio-i-podcasty 

0:18 · Podsumowanie utraty lodowców w Szwajcarii 2

To Andreas Bauder z Federalnego Instytutu Technologii w Zurychu. Znaczną część swojej pracy poświęca obserwowaniu lodowców alpejskich. Trudno odmówić im imponującego wyglądu. To ogromne, zamarznięte rzeki lodu, rozciągające się na szczytach i zboczach gór. Podobnie jak Andreas, zmiany zachodzące w alpejskich lodowcach od lat dokumentuje także glacjolog Matthias Haas. W tym roku utrata objętości lodów w Szwajcarii wynosiła 5,5%. Pozostałych zasobów lodowcowych to wynik bliski rekordowemu. Większy spadek odnotowano jedynie w 2022 roku. Jeśli zsumujemy straty z ostatnich pięciu lat, okaże się, że zniknęło już 20% szwajcarskich lodowców.

Tyle lodu ubyło w ciągu zaledwie pięciu lat, powiedział glacjolog Matthias Haas. Szwajcarskie lodowce kurczą się w szybkim tempie po jednym z najgorszych po względem utraty lodu lat w historii pomiarów, naznaczonym rekordową falą upałów w Europie. Wnioski te przedstawiono w raporcie przygotowanym przez Szwajcarską Sieć Monitoringu Lodowców oraz Szwajcarską Komisję do Spraw Obserwacji przy Szwajcarskiej Akademii Nauk. Oto ponownie glacjolog Matthias Haas. The most important factor for the huge losses are the high temperatures in summer. Najważniejszym czynnikiem odpowiadającym za tak duże straty są wysokie temperatury latem. Od końca maja do końca września mieliśmy do czynienia z nieprzerwanymi falami upałów.

2:14 · Szczegóły straty lodu i jej konsekwencje 2

Nie było żadnego chłodzenia co doprowadziło do bardzo intensywnego topnienia lodu. Dodatkowo zima była wyjątkowo sucha i spadło niewiele śniegu przez co lodowce miały ograniczoną naturalną ochronę. Pokrywa śnieżna zniknęła wcześniej niż zwykle a w rezultacie proces topnienia rozpoczął się wcześniej niż w innych latach. Haas podkreśla, że tempo utraty lodu nie osiągnęło jeszcze rekordowego poziomu z 2022 roku, kiedy pył znad Afryki Północnej osadził się na śniegu i dodatkowo przyspieszył topnienie lodowców. Największy szwajcarski lodowiec Aleetsch odnotował największe topnienie w swojej historii, natomiast lodowiec Sanfleron stracił w tym roku średnio ponad 4 metry grubości.

Zdaniem Matthiasa Hasa jeszcze kilka lat temu tak duża utrata lodu wydawałaby się czymś niewyobrażalnym. Ocieplenie klimatu, którego obecnie doświadczamy, można w 100% przypisać zmianom klimatycznym wywołanym działalnością człowieka. To naprawdę tak proste. Gdyby nie emisje pochodzące z działalności człowieka i spalania paliw kopalnych, nie obserwowalibyśmy dziś wzrostu temperatur. Dlatego utratę lodowców, fale upałów i warunki kisuszy możemy jednoznacznie powiązać z działaniami człowieka. W Szwajcarii tak gwałtowne topienie lodowców ma już wyraźne konsekwencje. Od lipca do września ubyło około 2,2 biliona litrów wody, co odpowiada czterokrotności rocznego zużycia wody przez około 9,1 miliona mieszkańców kraju.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.