Mentionsy Mentionsy
SBS Polish - SBS po polsku
SBS Polish - SBS po polsku

Audycja dla polskich seniorów - odc. 270

15.08.2025 ·9 min 24 s

270 mini-program dla polskich seniorów. W dzisiejszej audycji mowa o tym jak Roksolana, żona Sulejmana Wspaniałego zaopiekowała się córką Królowej Bony.

Co wiemy o tych politycznych rozgrywkach? Na podstawie przezwieki.pl. Aby zabezpieczyć prawa Jagiellonów do tronu Węgier, Bona postanowiła wydać swoją najstarszą córkę Izabelę Jagiellonkę za Jana Zapolię. Był on narodowym kandydatem Madziarów na ich tron. Musiał jednak toczyć walkę ze stronnictwem prohabsburskim, które popierało na króla Ferdynanda I Habsburga. W 1540 roku zmarł Jan Zapolia, owdowił Izabelę Jagielonkę i osierocił małego synka Jana II Zygmunta Zapolię. Przed śmiercią polecił, aby to jego syn został następcą węgierskiego tronu, a nie Ferdynand I Habsburg.

Nie było to jednak takie proste, ponieważ szwagier zmarłego Ludwika II Jagiellończyka prześladował córkę Zygmunta Starego i Bony Sforcy, Izabelę Jagiellonkę. Była ona w stałym kontakcie z matką. Pisała do niej listy, w których informowała o swoim położeniu. W tamtym czasie żoną króla Zygmunta August została ukochana córka Ferdynanda I Habsburga i Anny Jagiellonki. córki króla Czech i Węgier Władysława II Jagiellończyka i jego trzeciej żony Anny de Feux-Skandell. Mowa tu o Elżbiecie Habsburżance, na której Bona postanowiła się zemścić za złe traktowanie przez jej ojca Izabeli Jagiellonki. Zamieniła życie schorowanej synowej w piekło.

Rustan sprzeciwił się temu i stanął po stronie pierworodnej córki Zygmunta Starego i Bony Sforcy, de Aragony, ponieważ był chciwy i przekonały go bogate dary, jakie Izabela Jagielonka oferowała dla jego żony Mirmach. Izabela Jagiellonka żądała od Sulejmana Wspaniałego, aby uwolnił dwóch węgierskich zakładników, których pojmał podczas kampanii w 1541 roku. Jednak sułtan zdecydowanie odmówił, a ci nieszczęśnicy wkrótce zmarli w twierdzy Siedmiu Wież. Pierworodna córka królowej Bony Sforcy i Zygmunta Starego otrzymała również list od żony Sulejmana Wspaniałego Roksolany. Informowała ona, że chce ochronić Izabelę i jej syna. Była to forma tak zwanego kobiecego sojuszu.

Nie zachowały się informacje w jaki sposób i czy w ogóle Izabela Jagiellonka odpowiedziała na tę propozycję. Możemy domniemywać, że była pozytywna, ponieważ Roksolana korzystała później ze znajomości z Izabelą w celu kontaktów z polskim królem. Nic tak nie łączy jak wspólny wróg. Roksolana, tak samo jak królowa Polski Bona Sforza de Aragona, była przeciwna małżeństwu Zygmunta Augusta z Elżbietą Habsburżanką. Obie władczynie czuły awersję do Habsburgów. Ferdynand I Habsburg był największym wrogiem Sulejmana Wspaniałego w Europie Środkowej. Roksolana wysłała do Krakowa posła. Przybył on nad Wisłę 28 stycznia 1543 roku.

Warto wspomnieć, że urodził się na Rusi, skąd jako dziecko w 1498 roku został porwany podczas oblężenia jego rodzinnego zamku. Przeszedł na islam, ale z uwagi na swoje pochodzenie został przydzielony do polskich poselstw. Roksolana poprzez wysłanie posła do Krakowa chciała pokazać polskiej władczyni, że się z nią solidaryzuje w kwestii małżeństwa Zygmunta Augusta z Elżbietą Habsburżanką. Sulejman Wspaniały popierał działania swojej żony Roksolany. Tym bardziej, że sam planował wyprawić się przeciwko Ferdynandowi I Habsburgowi w celu ostatecznego rozwiązania kwestii węgierskiej. Po tym, gdy poseł dotarł nad Wisłę, królowa Bona zwołała na 29 stycznia 1543 roku tajną naradę.

Dotyczyła ona pozycji Izabeli Jagiellonki w Transylwanii. Pamiętajmy, że Sulejman zaoferował Izabeli Jagiellonce regencję na tym właśnie terytorium. Ostatecznie jednak stanęło na tym, że nic z tego nie wyszło, bo nie można było przewidzieć, jak skończy się konflikt między Ferdynandem I Habsburgiem a Sulejmanem Wspaniałym. Król Zygmunt Stary, który popierał małżeństwo syna Zygmunta Augusta z Elżbietą Habsburżanką, twierdził, że Sulejman Wspaniały nie będzie wierny ani nam, ani komukolwiek innemu. Królowa Bona Sforza miała na te słowa odpowiedzieć, że woli, by jej córka i wnuk umarli lub dostali się do tureckiej niewoli, niż żeby Ferdynand I Habsburg zdobył Węgry.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.