Mentionsy Mentionsy
Rzeszowskie historie
Rzeszowskie historie

Po prostu Wisłok

16.10.2022 ·31 min 59 s · 7 rozdziałów

„W mojej dziecięcej wyobraźni  przedstawiał się on [Wisłok] jako cud świata” – pisał w „Tamtym  Rzeszowie” Franciszek Kotula. O specyfice tej górskiej rzeki opowiada  geograf prof. Piotr Gębica z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Miejsce, z  którego przyglądaliśmy się Wisłokowi, to okolice Lisiej Góry.

5:24 · Znalezione osadnictwo 2

To są takie płaskie równiny, które są obcięte przez, ograniczone krawędziami erozyjnymi i świadczą one o etapowym wcinaniu się rzeki w głąb, czyli tworzeniu tego dna doliny, tak? Od wyższych powierzchni do coraz niższych. Wyższych, starszych do coraz niższych, młodszych powierzchni. Ta terasa pochodzi z ostatniego piętra, ta terasa lesowa z ostatniego piętra chłodnego, czyli Vistulianu. Natomiast poniżej rozpościerający się stopień tak zwanej Terasy Rędzinnej, kiedyś zalewanej, a obecnie nie, wznosi się 8-10 metrów nad poziom rzeki. I na nim między innymi jest Millenium Hall, na tym poziomie 80 metrowym. Poniżej tego poziomu mamy poziom 5-6 metrowy, na którym my teraz jesteśmy.

On tu jest niższy, ponieważ jest tutaj zalana cofka wody. Na nim są obiekty sportowe, rekreacyjne, który jest albo był w przeszłości, albo jest często zalewany, albo w ciągu roku może być nawet dwu-, trzykrotnie zalany, jeśli są wezbrania, ulewy i wezbrania na Wisłoku. Wspomniał Pan Millenium Hall. Tak. Bo to teraz musimy chyba powiedzieć o tym, że to koryto rzeki, które my znamy dzisiaj, kiedyś wyglądało inaczej i właściwie czy są takie miejsca w Rzeszowie, gdzie kiedyś Wisłok nie płynął? Jak zmieniał swoje koryto? Że miejsca, gdzie by nie płynął? No to na pewno nie płynął na tej już, kiedy opuścił te wyższe powierzchnie tej Terasy Lesowej, tam już nie płynął. No a w Holocenie, czyli przez ostatnie 10 tysięcy lat, no to swobodnie sobie meandrował, zmieniał swoje koryto w obrębie tej Terasy Rędzinnej, która ma 8-10 metrów, na której położona jest między innymi właśnie główna część Rzeszowa, jeśli chodzi o np. Nowe Miasto i o Millenium Hall, no takie mogę charakterystyczne punkty podać.

8:35 · Archeologia Wisłoka 1

Z tym, że trudno nam powiedzieć, jakiego wieku są aluja, natomiast na pewno możemy powiedzieć, że tam, gdzie są tereny rekreacyjne, sportowe, tam, gdzie jest stadion sportowy, to jest, można powiedzieć, ta młodsza, neoholoceńska historia po prostu Wisłoka. Natomiast tam, gdzie mamy Millenium Hall i, można by powiedzieć, ta część prawobrzeżna, Tam mamy troszkę starszą historię, tam jest tak szeroka po prostu taka właśnie ta platforma, ta równina tej Terasy Rędzinnej. Tam, z tego co ja pamiętam, przy Wierceniach, przy Monte Cassino, to ja pobrałem kiedyś jedną próbkę i udało mi się wydatować Ta data z takiego właśnie starorzecza przy jednym z bloków, gdzie był ten profil tego wiercenia, to data wskazywała na około 5,5-6 tysięcy z tego, co ja lat, tysięcy lat BP pamiętam, czyli to jest około 4 tysiące BC przed naszą erą, 4 tysiące przed naszą erą.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.