15 Tesla vs Edison

No dobra, to ten odcinek rozwiązany, historyczny. Styczeń trwa nadal, czas na kolejny odcinek. I tutaj dziękujemy Peterowi, bo chyba Peter wymyślił ten pojedynek. Bardzo klasyczny. Ciesząc się, że jest taki historyczny styczeń, proponując, że nie może się doczekać właśnie pojedynków w stylu. No i to rzeczywiście brzmiało super, więc wykorzystujemy i dzisiaj robimy dwie historyczne postaci, które rzeczywiście ze sobą rywalizowały, walczyły ze sobą, a my dzisiaj zrobimy tutaj odtworzenie tej walki u nas na antenie. Jedna osoba pracowała dla drugiej. Przez pewien czas tak. Ale pracowała. Tak było, masz rację. Tak było. Tak było, ale to się zmieniło, do tego też dojdziemy. Dzisiaj może ktoś się z was już domyśli, może ktoś nie. Chodzi oczywiście o dwóch wielkich wynalazców przełomu wieków, czyli Edison i Tesla.

To miała być elektryczność. Świetnie ci wyszło. Udawanie elektryczności twarzą jest... O, to już lepiej, tak. Tak, tak. To był prąd stały czy zmienny? Haha, będziemy o tym dzisiaj jeszcze też rozmawiać. Jak możecie się domyślić, ja będę za Nikolą Teslą, Ryszard będzie po tej drugiej stronie. Będę po stronie prawdziwego tyrana wynalazczości, czyli Thomasa Edisona. Thomasa Alva Edisona. I będę z tego dumny. No my będziemy w ogóle dumni z naszego dzisiejszego odcinka, mam nadzieję. A najbardziej będziemy dumni, jak wy dołączycie do naszego odcinka i będziecie dodawać swoje komentarze, pisać, dzwonić. Piszcie na przykład na Ryneczki Małpa za Klotz albo na Ryneczki kontra Markety na Facebooku, na Instagramie, bo tam jest piękne zdjęcie ilustrujące ten odcinek. Bardzo się postaraliśmy, żeby obrazowało to, co dzisiaj się będzie działo na audycji.

No, było tak, wiesz, zaczęło być trochę groźnie w tym świecie. I podobnie było z takimi już naprawdę klasycznymi wynalazkami Edisona, jak z żarówką. Fajna ta żaróweczka. Wiesz, co jest jeszcze fajniejsze, mordo? Zdrowe, niepołamane kości. No i było jasne, o co chodzi Edisonowi. Ale jak już pojawiał się ten Tesla, ten cholerny Tesla, to już naprawdę było groźnie. Tesla znów coś kombinuje. Bierz chłopaków i obserwujcie każdy jego ruch. Jak nie wybucha, zapisujcie co on tam kombinuje. Tam też tak właśnie było, prawie jak w Wojcu Przekresnym. Więc podsumowując, działy się różne rzeczy, na przykład ktoś wynalazł to, czyli żarówkę, reakcja była taka.

Ale warto podkreślić tutaj w tym samym wywodzie znalazłem, jak się mogę do tego odnieść, że Edison rzeczywiście tutaj walczył, walczył, ale przez długi czas nie miał godnego siebie przeciwnika. Rzeczywiście pojawił się on. Nikola Tesla. No, do niego nie powiedział, jesteś trupem. No masz rację, bo rzeczywiście on postawił mu twarde warunki i przez długi czas ta wojna między nimi trwała. Powstało wiele książek, wiele filmów na ten temat. Dzisiaj jest kolejna odsłona, czyli nasza audycja. No i ja teraz właśnie przejdę do tego Tesli, do tego kim on był i jak on się w tym odnalazł i co miał wspólnego z Edisonem. Zaczynamy ten... Wywód od bardzo ważnego utworu Davida Bowiego. Często puszczasz tego artystę właśnie. Tak i zawsze coś pasuje. Ma taki piękny utwór Changes i tutaj te zmiany, o których on śpiewa są takie... A myślę, że prąd zmienny dlatego. No też właśnie, ale nie tylko, ale nie tylko. No właśnie o tym za chwilę.

Ryneczki kontra historyczny styczeń. Edison kontra Nikola Tesla. Zachęcamy Was do komentowania na naszych fanpage'ach, pisania maile Ryneczki kontra Markety na Facebooku i na Instagramie oczywiście. No powiem Ci, że David Bowie tak śpiewał trochę. Naprawdę prąd się zmieniał gdzieś. Tak, no właśnie, o tym będziemy teraz rozmawiać. Ale zanim przejdziemy do tej rozmowy, nie wiem czy wiesz, taka ciekawostka dla nas, dla wszystkich słuchaczy. Nie wiem czy wiecie, ale żaden z tych panów, ani Nikola Tesla, ani Thomas Edison... Nic nie odkrył tak naprawdę! Nie doświadczyli nigdy tego. The Royal Swedish Academy of Sciences has this morning decided to award the 2022 Nobel Prize in Physics in equal share to...

No i oni się nigdy nie dowiedzieli, że tu Edison, tu Tesla. Żaden z nich nigdy nie dostał nagrody Nobla, co jest bardzo ciekawe, biorąc pod uwagę, ile sami wynalazków mieli. Ej, mieli szansę, aż zgooglowałem to. Mieli szansę i było nawet tak, że w jednym roku się spodziewali, że obaj dostaną naraz, ale powiedzieli, że jeżeli obaj dostaną, to... Edison mógłby po prostu ukradnąć tą nagrodę Nobla, nie wiem, no widzisz, no tak. Ale to taka jego ciekawostka i rzeczywiście też o to walczyli, bo każdy z nich chciał dostać tą nagrodę. No i tak było rzeczywiście w historii Nikola Tesli, że pracował w różnych miejscach, w Austrii, w Paryżu i w pewnym momencie rzeczywiście trafił do tego biura patentowego Thomasa Dissona i pracował tam. No i pracował, pracował, pracował przy prądzie normalnie takim, który tam był, czyli prądzie stałym, ale w pewnym momencie zauważył, że coś tutaj można zmienić.

Nagle on stał się odkrywcą w tym biurze odkrywców, stał się postacią. Czyli wykonywał swoją pracę dla szefa Edisona. No właśnie, w pewnym momencie okazało się, że do końca tej pracy nie wykonuje, bo od tego momentu też, może nie od tego momentu, ale zaczyna się ten cały pojedynek, to wszystko co było pomiędzy nimi, kiedy on nagle postanowił postawić się na coś, z czym nie zgodził się Thomas Edison i wtedy wszyscy mówili o Nikoli Tesli tak. Choć on może nie być dla Ciebie znawczy, jego studia pokazują zrozumienie elektrycznych spraw, które są inaczej znane od kogoś innego. Szanowni Państwo... Nikola Tesla. Tak też był przedstawiany, że on jako jedyny zrozumiał to, co się dzieje w prądzie i powiedział, że czas używać prądu zmiennego.

Edison powiedział... A po co to komu? Dokładnie. No i wtedy Nikola Tesla odszedł z jego firmy i moglibyśmy nasz dzisiejszy pojedynek nazwać nie Thomas Edison kontra Nikola Tesla, tylko tak. Zmienność kontra stałość. Bo walczyły ze sobą prąd stały i prąd zmienny. I to tak trochę w życiu jest, że Edison stawiał na taką stałość. No po prostu kradzenie patentów i stało codziennie, dzień na dzień. I kaska i fej. Dokładnie. Kaska, pieniądze i pieniądze na emeryturę. A Nikola Tesla jednak mówił, że jednak tak jak Sojka śpiewał. I zaczął z różnymi firmami współpracować. No ale co mu dał ten prąd zmienny? Na co on jest tam? Na co to komu, stary? No po co to? Na co komu ten prąd zmienny? No i on postanowił, że... No ja komórkę po prostu działam, nie potrzebuję do tego kogoś.

Działa, ma baterię ładowaną z gniazdka. Tak, prąd jest stały, musi być to samo. Zmiany są w życiu. Ważne, żeby prowadzać zmiany w życiu. Edison tego nie rozumiał. Nikola Tesla wiedział, że są potrzebne zmiany. Po co są zmiany? Żeby iść do przodu. Jeżeli stoisz w miejscu, to się cofasz. Ryszard, nie słuchasz mówców motywacyjnych? Czy coach Mike nie jest ci znany? Jestem po pracy, nie muszę się korporacyjnie motywować. Ważne, że zmiany były potrzebne, Nikola Tesla to rozumiał i wiedział, że też prąd musi być jak ta zmiana, czyli zmienny, nie stały. Ale co nam daje zmienny prąd? Powiedz! Daje to, że może być przesłany na dalekie odległości, czyli coś czego prąd stały ze względu na utratę, no niestety nam nie dawał. I dzięki temu na przykład możemy mieć prąd w gniazdkach, bo prąd jaki używamy do wszystkich sprzętów jest prądem zmiennym.

I do tego też dojdziemy, że ten prąd zmienny rzeczywiście się pojawiał, ale on poza tymi wynalazkami, które były super takie ekstra i dają nam teraz to, co wszystko widzimy dookoła, też dawały nam inne fajne wynalazki, tak jak na przykład cewka Tesli, do której też jeszcze dojdziemy, która brzmi mniej więcej tak. Jeżeli nigdy nie słyszeliście, jak można grać na cewce Tesli... Właśnie trochę oczekiwałem, że będzie jakiś utwór na cewce. Będzie, będzie, będzie utwór na cewce, ale chciałem zrobić odpowiedni wstęp do tego, więc jeszcze się pojawił utwór na cewce Tesli. Ale jak gdyby to całe, wszystko to, do czego dążę, to jednak ten prąd zmienny i on wiedział, że trzeba to wprowadzić, trzeba to zmienić, trzeba zrobić elektrownię, która będzie dostarczała prąd zmienny do gniazdek najpierw Amerykanów, a potem całego świata. I on miał wizję i ta wizja, jako jedna z jego niewielu wizji, które miał, a miał ich bardzo wiele, do tego jeszcze dojdziemy, się spełniła, bo dzisiaj mamy. No zobacz, widzisz gniazdko gdzieś za sobą, jest tam prąd zmienny.

Widzisz tutaj monitor przed sobą, działa na prąd zmienny. Widzisz tutaj Światło się świeci. Wszystko jest tutaj na prąd, który dostajemy, jest na prąd zmienny. A szkoda, że ten Edison trochę tak się nie pokusił o ten prąd zmienny. No szkoda, że się nie pokusił. Ale to rzeczywiście, to była gra warta świeczki. Hehe, żarówki. Żeby tutaj ten pojedynek mógł się odbyć. Tutaj Thomas Edison wygrał. Wziął za żarówkę. Tak, wziął żarówkę. Jeżeli chodzi o prąd, walczyli przez bardzo długie lata i bardzo wiele się działo w tej materii. No i to różnie się kończyło w różnych momentach życia, ale nie tylko związanych z Edisonem, jeżeli chodzi o Tesla. A do tego też jeszcze dojdziemy. Bądźcie za prądem. Tak, bądźcie za prądem, prąd jest ważny. Bądźcie za prądem, potem będą mniej poważne argumenty. Słuchaj, bo czasem jest tak, że piosenka sama ci wpada w ręce i ja tak mam z tą piosenką.

Ryszard nie jest profesjonalnym kaskaderem i nigdy by sobie nie wsadził żarówki do mordy. Ty też tego nie rób. Nigdy. Tak proszę, nie inspirujcie się mną, ale tak, ja chciałem podziękować właśnie Thomasowi Edisonowi za największą dziecięcą pokusę jaką miałem w życiu, żeby zobaczyć jak to jest, żeby przeżyć tą przygodę z żarówką w mordzie. Dziękuję ci Thomas. No, powiem Ci szczerze, że zrobiło się gorąco tutaj. Wszystkie żarówki zaczęły się na nas patrzeć, rzeczywiście. Mam nadzieję, że Wam się zrobi teraz gorąco od tych wszystkich łuków elektrycznych, które usłyszycie zaraz od tej przerobionej specjalnie piosenki Daft Punku, która jest zagrana specjalnie dla Was na właśnie cewce Nikola Tesla.

Ryneczki kontra historyczny styczeń. Nikola Tesla był przez wielu twórców brany jako postać, którą można wykorzystać w bardzo nietypowy sposób w popkulturze, w filmie, w książce. Nie jest to przez przypadek oczywiście, działo się to dlatego, ponieważ był bardzo barwną postacią i miał bardzo dużo różnych ciekawych przygód, niezwiązanych zawsze z kradzieżami i krokopiakami. Z prądem czy coś? Z prądem i nie tylko, ale też do tego, tych nie tylko zaraz dojdziemy. No prawda, co robił? Wydawało mi się, że jest nerdem jak Edison. Też, ale nie tylko. Ale do tego nie tylko, za chwilę dojdziemy, bo on miał gdyby wizję, a do tej wizji dojdziemy. Chciałem najpierw powiedzieć, że był tak jak my, tak jak my tutaj w Polsce, po prostu miał pecha.

Mamma mia! Ależ ciekawe narzędzie ta cewka! Może spróbuję z nią coś pokombinować? Tak to się zaczęło. Kolejna galeria akcentów w Ryneczkach, super! Wiedziałem, że się nie możesz doczekać. Oczywiście historia potoczyła się dalej, bo zajęło to jakieś miesiące, lata różnych eksperymentów, wykorzystanie w różny sposób tej cewki, ale w końcu obie postacie, nie wiem czy już wiesz, kto jest tą drugą poza Nikolą Teslą, może już słuchacze wiedzą. Mario? To działa! Przesyłanie dźwięku na odległość to już rzeczywistość! Teraz szybko czas złożyć patent! To działa!

Macaroni, czyli przez wiele lat uznawany właśnie za twórcę radia. No i oczywiście mówi się o tym, że on to radio wynalazł, bo pierwszy patent... Tesla to był ten pierwszy człowiek, który właśnie wynalazł cefkę, bo on mówił serbskim akcentem, bo nie wiem, czy wiesz, że on jest... A, teraz przepraszam Tesla, że nazwałem cię Rasputinem. Myślałem, że to jakiś Rosjani, co sobie kombinował. Serbowie mają może podobny akcent, jak mówią po polsku. Dobrze. Nikola Tesla nie mówił, nie władał biegle polskim. Prosimy jakichś serwów o kontakt, żeby nagrali wiadomość. Ryneczki kontra Markety, to zobaczymy. Bardzo byśmy chcieli. No ale jeżeli mówimy tutaj już właśnie o makaronim, który był przed Teslą, jeżeli chodzi o złożenie patentu. No to wiadomo, że sytuacja była no taka no no słaba, słaba, no bo Tesla tak naprawdę zrobił wszystko, co było potrzebne, a zrobił, złożył to do kupy, ten macaroni, jeszcze przed nim przyniósł ten patent i ogólnie lipa była jeszcze większa, bo działo się dalej to.

Nagroda Nobla wędruje do makaroniego za wynalezienie radia. No nie wierzę! Ja już zbankrutowałem, żeby się z tym Włochem procesować, a ci tutaj tak odwalają! Przepraszam, ale jak widzę makaroni dostał nagrodę Nobla za radio, które wynalazł po prostu, przyniósł patent wcześniej przed Teslą wykorzystując jego wynalazki. Ale jak słychać to u Tesli była dobra impreza, nie wiem, mam wrażenie, że on tam tańczył jakiegoś, bałkańską imperkę sobie robił. Ale Tesla procesował się przez wiele, wiele lat i w końcu w roku 43... On nie studiował, nie mógł zmienić pięciu słów i byłoby też jego podobna praca doktorska? No nie, to chodziło, widzisz, o tą świadomość.

I on się procesował, oczywiście stracił praktycznie pieniądze swojego życia, żeby w końcu mogło wydarzyć się to. Po apelacji i rozważeniu całej sytuacji przyznajemy, że patent na radio powinien należeć do Nikola Tesla. No i rzeczywiście sąd patentowy w Stanach Zjednoczonych w roku 1943 przyznał, że jednak Nikola Tesla powinien mieć patent na radio i to on jest prawdziwy wynalazem radia. A wiesz co tam maczał palce Edison? A wiesz co powiedział na to Nikola Tesla? Nie. Nic nie powiedział, bo umarł chwilę przed. I to jest właśnie w tej sytuacji najgorsze, że nawet nie doczekał tego. Na imprezie umarł.

Takie serskie życie. Zgon na imprezie był, dobrze, okej. Akurat w swoim mieszkaniu w Stanach, w Nowym Jorku, ale do tego też za chwilę dojdziemy. Ale jak gdyby smutne w tej historii jest to, że walczył, protestował się, no po prostu miał pecha, no, wyobrażasz sobie? Walczył o to radio, żeby powiedzieć, że wszyscy mają. Tak naprawdę dzięki temu Nikoli Tesla, dzięki jego cewce, dzięki całej idei, przez to, że ten makaroni patrzył, co on robi i chciał zrobić to samo, to możemy słuchać ludzkiego radiażaka Politechniki Łódzkiej. Ale jeden był we Włoszech, drugi był. Odbierzcie ten telefon. Studenckie Radio Żak wieczorową porą. Słucham? Radio jest bomba. Słucham? Radio jest bomba. A bomba, Radio Żak bomba? Nie, w radio jest bomba. No wiem, Radio Żak 88 i 8, najlepsze radio na świecie. Słuchaj mnie uważnie. Nie, nie, to ty mnie posłuchaj. Radio Żak bomba.

Powiem Ci, że ostatnio jechałem z taksówkarzem i on zaczął mi opowiadać, że pod klubem Futurystem kiedyś była bomba, więc zacząłem się zastanawiać, czy ten dżingiel nie jest inspirowany tym. Nie wiem, ale rzeczywiście dzięki Tesli możemy tutaj teraz gadać do Was i Wy nas słuchacie i to jest właśnie niesamowite, bo jak gdyby... Nie, dzięki makaroniemu Mario! No właśnie, no właśnie nie, już nawet sąd, wiem, że teraz wszyscy myślą, że Macaroni był tym wynalazcą, ale nie, ale nie, ale nie, no ale wykorzystał wynalazki, dlatego ten sąd cofnął to, mimo że rzeczywiście patent pierwszy złożył Macaroni, bo wykorzystał wszystkie wynalazki i podstawy, które pod to przygotował Tesla. No i jak gdyby Tesla, jak tak w filmie Prestige, idealnie pasuje do tego filmu, słyszymy, że on się nagle pojawia, wyłania się z takiej elektryczności, naładowany, jak teraz będziecie mogli usłyszeć.

Ponieważ oni to wszystko wykorzystują. Do tej pory. Wszystko co... Co? On wynalazł drony też niby, które najzajemne państwa... Wszystkie jego wynalazki. Wszystkie te rzeczy, o których mówiliśmy. Machina czasu i tak dalej, i tak dalej. Czy nawet promień śmierci. Testy na bycie jaszczuroludziem. Spójrz na ciebie. Ale tutaj jeszcze w międzyczasie się inny nam zły osobnik ze Stanów pokazał, który wykorzystał Teslę tak, że nawet nazywał swoje samochody jego imieniem. Wykorzystali go docnacie Amerykanie, mimo że tym Amerykaninem do końca nie był. Właśnie był z Serbii. No właśnie. Mówią, że był Chorwatem nawet, bo jak gdyby Serbia to wtedy była Serbia, no ale no tak.

No i widzisz, no i w tym wszystkim najgorsze jest to rzeczywiście, że miał pecha po prostu, bo więc był takim trochę, można by powiedzieć, był Słowianinem, czyli takim Polakiem. No miał pecha, tak jak my wszyscy, bo tu jest Polska. Tu jest Polska! Wszystko jest jasne. Nikola Tesla był takim... Dobry argument. Tak jest. Głosujcie na niego, bo tak samo ma ciężko jak my. Dokładnie. Wiesz co niedawno było na świecie? Nie wiem, pandemie? Boże Narodzenie. A wiesz co by na nas opatentował Thomas Edison? Nie wiem, lampki choinkowe? Żarówki. Więc posłuchajmy teraz, jako pierwsze radio w 2023 roku, bo zawsze się robi taki żart w kwietniu, puścimy kolędy.

Radio dzięki Nikoli Tesli. To teraz posłuchajmy utworu Płoną Światła w Betlejemie. Historyczny styczeń. Powiem Ci, że jest jedna sprawa, która trochę denerwuje mnie, jeżeli chodzi o istnienie Thomasa Alva Edisona.

Generalnie rzecz, co przyciąga pewne rzeczy do siebie, na przykład wynalazki, i zostają przy niej. I według mnie tak powinno to wyglądać. Wywalmy ten magnes, nazwijmy to Edison, niech Edison ma coś więcej od tego życia, bo naprawdę, no Tesla ma auta, to Edison mógłby mieć magnesy wszystkie. Bardzo ciekawie, że do tego nawiązujesz, bo wiesz jak się nazywa jednostka indukcji magnetycznej w układzie SI? No właśnie, zauważyłem, że jest mało Edisonów. Tesla. Mało Edisonów. Nazywa się Tesla. Czy to kącik stranie sobie w topę? Bo też coś takiego przygotowałem. W każdym razie, ja mam teraz apel. Apel przygotowany przez wszystkich moich lektorów. Edison do nauki! Brzmi to trochę tak, jakby babcia kazała mu się uczyć, temu Edisonowi, ale tu chodzi o to, żeby Edisona wsadzić do nauki, żeby był w tej nauce, żeby miał jakąś jednostkę SI, żeby miał coś tam.

Ja wybrałem Magnes. Jednostkę ukradzionych patentów na godzinę. Można też zmienić jedną literę, będzie MG, Magnes i będzie super. Możecie właśnie tą jednostkę podmienić na Edisona, ja mam taką sugestię. Sugestie są ważne. My wam sugerujemy, żebyście zagłosowali za Edisonem albo za Teslą. Ja popieram jednak bardziej Teslę i promuję to, żebyście na niego głosowali. Nie tylko dlatego, że był takim Słowianinem i, tak jak wcześniej powiedziałem, takim prawie Polakiem, ale też poza wieloma wynalazkami... Tak, totalnie. Po prostu Polak śpiewał Marszałek PiS. Dokładnie. Tak Marszałek PiS-ycki śpiewał. Tesla to prawdziwy Polak. Takich mieli zrobić hymn Polski, ale... Marszałka Dąbrowskiego to chciałem powiedzieć. Tak, Marszałka Dąbrowskiego też śpiewał potem, ale się wszystko wymieszało, no i wyszedł ten inny hymn. Ale prawie Tesla był w naszym hymnie.

Ale wiesz dlaczego prawie Tesla był w naszym hymnie? Bo wiesz co patentował? Jaki wynalazek wynalazł? Z tych takich naprawdę potrzebnych, pierwszej potrzeby. Pilot do telewizora. Pilot ogólnie. To jest ten kącik strzelania sobie w stopę? Nie, nie, jeszcze nie, ale wynalazł pilot, bo ogólnie wynalazł pilot radiowy. To urządzenie, które nagle się wyczerpuje i zaczynasz... I to jest to urządzenie, które możesz sterować czymś z dystansu. Oczywiście możesz sterować tym telewizorem i to jest bardzo dla niektórych ważne, żeby sobie przez tych kanałach skakać. I tak jak ze starych czasów, siedzieć sobie w fotelu i przeskakiwać z jednego miejsca w drugie. Ja też właśnie, warto sobie czasem to porobić, żeby się zrelaksować. Nawet jeżeli używacie teraz portali streamingowych, to są takie piloty, które obsługują też, więc to wszystko idzie w dobrą stronę.