"Wyborcy mają dużą niestabilność preferencji politycznych". Podsumowanie wyborów w Saksonii-Anhalcie

Dziękuję, że Pan znalazł dla nas troszkę czasu. Co się w Niemczech mówi o tym zwycięstwie AFD w Saksonii-Anhalcie? Czy Pańskim zdaniem, czy zdaniem komentatorów w Niemczech AFD utworzy rząd w Saksonii-Anhalcie? Prawdopodobnie utworzy rząd z BSW, czyli partią Nacjonalistyczną, ale ze skłonnościami lewicowymi. Przedstawiciele tych partii od dłuższego czasu mówią o tym, że współpraca między BSW, czyli partią, tak zwanym sojuszem, Zary, Wagner, Knecht, a AFD będzie możliwa. I liczby to sugerują, dlatego że AFD nie zdobyła absolutnie większości, czyli nie może utworzyć sama rządu, natomiast może to zrobić z BSW. I takie jest duże prawdopodobieństwo. I co się wtedy wydarzy w Niemczech?

No, liczby tak sugerują, dlatego że jednak 16 milionów Niemców wschodnich to jest niewielka część Niemiec Zjednoczonych, jeżeli chodzi o populację. I te oczywiście wybory są ważne, bo pokazują w gruncie rzeczy poważne zmiany w systemie partyjnym Niemiec. 10 lat temu w zasadzie AfD jeszcze nie miała szansy wygrywać W taki sposób Anindasz wchodzi do Bundestagu, natomiast to się zmieniło, więc jest zmiana poważna również na Zachodzie Niemiec, gdzie partia wprawdzie nie ma 40%, ale ma powyżej 20% w większości landów. Na poziomie federalnym jest najsilniejszą partią o 28%, podczas gdy CDU ma 20-21%, więc te zmiany są widoczne, natomiast jeżeli

To jest dobre pytanie, dlatego że nie wiemy tego tak naprawdę. Kanclerz Mertz mówił, że jest zaszokowany wyborami w Saksonii-Anhalt wynikiem AFD. To bardzo są niefortunne słowa. Kanclerz nie powinien takiej rzeczy mówić, tylko zastanowić się, jak może wziąć poważne niepewne oczekiwania wyborców. Natomiast na poziomie federalnym nie będzie tu większych zmian, mimo że Niemcy są systemem federalnym, to znaczy, że landy uczestniczą w rządzeniu, wysyłając swoich przedstawicieli do rady federalnej, to zwycięstwo w jednym landzie duże tutaj niczego nie zmienia specjalnie. Pytanie jest oczywiście, co teraz CDU zrobi, bo CDU przez ostatnie kilka lat, od kiedy Merz jest kanclerzem, de facto imituje pewne

Polityczne przekonania AFD, czyli podchodzi bardziej ostro do polityki migracyjnej. Podkreśla swoją suwerenność w stosunku do USA. Natomiast Ukraina jest tu oczywiście kością niezgody, bo AFD, ale też BSW są partiami proputinowskimi. Teraz jest pytanie, ja nie sądzę, nie oczekuję aż takiej zmiany w polityce zagranicznej wobec Ukrainy. Bardzo bym się zdziwił. Natomiast pytanie jest, czy będzie jakakolwiek zmiana. Mi się wydaje, że jeżeli będą zmiany, to będą zmiany na poziomie polityki wewnętrznej, dotyczącej polityki emerytalnej na przykład, która propozycje obecnej koalicji są bardzo niepopularne w Niemczech Wschodnich, natomiast nie kwestia Ukrainy.

Panie profesorze, jeszcze jedna sprawa, bo czytałem też takie raporty jeszcze przed wyborami w Saksonii-Anhalt, które mogły sugerować, że rządy w tym landzie, gdy rząd powstanie w tym landzie, może doprowadzić, a może wręcz zamknąć drogę ewentualnej pomocy militarnej Która by z Niemiec szła w naszym kierunku, czy na wschodnią flankę NATO. To poważne analizy, poważnych analityków. Czy ten wątek w ogóle się pojawia w publicystyce niemieckiej, czy pojawia się po tym zwycięstwie AFD? Pojawia się gdzieś oczywiście. Takie pytania dotyczące polityki bezpieczeństwa, jeżeli wziąć preferencje polityczne AFD, to oczywiście należy to rozważać i również tą ewentualność.

Natomiast Nie brałbym wszystkiego co AFD mówi dosłownie. Również nie brałbym tego co jest w programie partyjnym AFD. Sami politycy podkreślają, że te rzeczy, które pojawiają się w programie partyjnym AFD są po prostu napisane, a to z rzeczywistością nie ma nic wspólnego. Musimy zobaczyć na ile teraz partia AFD będzie w stanie rządzić w ogóle. Dlatego, że do tej pory nie rządziła. Do tej pory w zasadzie sabotowało procedury parlamentarne. Tam nie ma specjalnie dużo ludzi z politycznymi kompetencjami. To są ludzie, którzy w gruncie rzeczy niewiele potrafią. I teraz partia będzie mogła pokazać, na co ją stać. A oczekiwania są olbrzymie. Nie tylko w Saksonii-Anhalt, ale w innych landach również. Więc nie byłbym aż taki sceptyczny, że mamy do czynienia z dobrze zorganizowaną partią, która wie co chce i będzie teraz realizować swoje postulaty w sposób systematyczny.

To nie będzie takie proste. Już na koniec chciałem pana zapytać o ten ruch protestu przeciwko AFD. Widzieliśmy wielotysięczne demonstracje przed bramą brandenburską. Czy to jest specyfika Berlina, czy rzeczywiście ten ruch anty-AFD też narasta w Niemczech? Ten ruch jest, tylko że on jest w zasadzie bez większego znaczenia. Nie przypisywałbym temu ruchowi większego znaczenia. To są przeważnie młodzi ludzie, którzy protestują Przeciwko faszyzmowi. I to jest oczywiście bardzo pozytywne w sensie dyskursu politycznego w Niemczech. Natomiast to kompletnie nie przekłada się na preferencje wyborcze w samych landach. Bardzo panu dziękuję za komentarz, za spotkanie i za rozmowę. Profesor Ireneusz Karolewski, Uniwersytet w Lipsku, razem z nami w Radiu RMF24. Pięknie dziękujemy, panie profesorze.