"Według papieża to nowe niewolnictwo". Pierwsza encyklika Leona XIV

W Radiu RMF24 wracamy teraz do tematu pierwszej encykliki Leona XIV. No i jak już informowaliśmy, papież napisał w niej, że trzeba rozbroić sztuczną inteligencję, czyli wyrwać ją z logiki zbrojnej rywalizacji. My łączymy się teraz z Edwardem Augustynem z Tygodnika Powszechnego. Dzień dobry, witamy. Dzień dobry. To nie pierwszy raz, gdy papież ostrzega przed sztuczną inteligencją, prawda? No tak, nie tylko ten papież. Papież Franciszek bardzo dużo uwagi poświęcał sztucznej inteligencji. Ale nie chciałbym, żebyśmy sprowadzali całą encyklikę czy nauczanie obydwu papieży tylko do krytykowania sztucznej inteligencji czy nowych technologii.

Jest oczywiście tej krytyki sporo, ale jeden i drugi papież podkreśla, Jakie to jest osiągnięcie tak naprawdę wielkiego geniuszu. No raczej wzywają do takiego racjonalnego podejścia, nie wiem czy się Pan zgodzi. Tak, raczej nie tylko naszego racjonalnego podejścia, ale też do racjonalnego podejścia twórców sztucznej inteligencji, do tych, którzy te algorytmy programują, a potem pozwalają im się uczyć. To raz, a dwa, że papież Leon wyraźnie mówi, że sztuczna inteligencja nie jest narzędziem neutralnym moralnie. Bardzo często słyszymy takie głosy, że to jest jak każde narzędzie, może być wykorzystane w dobrym albo w złym celu.

Nie do końca się papież Leon z takim stwierdzeniem zgadza, bo mówi, że jednak za tymi algorytmami, które ktoś zaprojektował, wymyślił, sfinansował i dba o ich rozwój, jakoś je tam karmił, to stoi jakaś wizja człowieka. I to jest największy problem, o którym papież w encyklice pisze. Jaka wizja człowieka za tymi nowymi technologiami stoi, obawia się, Że jest to wizja co najmniej nieprzemyślana, czyli coś właściwie puszczone na żywioł. Niech się to rozwija i jakoś to będzie. Tak sobie może większość ludzi myśli. A jakoś będzie dobrze. Nie, niekoniecznie musi być dobrze.

Tak, to prawda. Jest w tej encyklice Leona XIV wiele takich bardzo mocnych wyrażeń, wypowiedzi, które... Rzeczywiście stajemy troszkę w milczeniu. Ja próbowałem sobie dzisiaj rano czytając ten dokument, myślę sobie popodkreślam markerem takie zdania, które dałoby się zacytować i tak naprawdę zacząłem podkreślać po kolei prawie całą encyklikę. To jest tak gęsty dokument, tak dużo jest tam informacji, że każde zdanie nadaje się naprawdę na cytat. No właśnie, jaki czas trzeba sobie zarezerwować, żeby się dobrze zapoznać z encykliką, jak pan sądzi?

No nie wiem, jak dobrze, bo to już... To naprawdę jest materiał do bardzo poważnych analiz i refleksji. To nie jest długi dokument, 150 stron. Myśmy się spodziewali, że będzie dużo dłuższy. Ale czyta się go bardzo dobrze. Jest napisany jasnym, zrozumiałym językiem, bardzo logicznym, bardzo dobrze ustrukturyzowany. Dwa pierwsze rozdziały to jest taka błyskotliwa synteza nauczania społecznego Kościoła od końca XIX wieku aż po dziś, ale nie taka po prostu, nie wiem, podręcznikowa synteza, tylko wszystko jest odniesione do współczesnych problemów człowieka, na które sztuczna inteligencja czy nowe technologie mają olbrzymi wpływ, takich właśnie jak wojna, jak emigracja,