Kim jest nowy lider Iranu Modżtaba Chamenei? "Przywódca czasu wojny"

Słuchajcie, Radio RMF24. My teraz wracamy ponownie na Bliski Wschód, gdzie zajmiemy się nowym, najwyższym przywódcą Iranem. Ani Iranu, ani Europą Naftową. Członkowie Zgromadzenia Ekspertów wybrali nowego przywódcę, który zastąpi zabitego w amerykańskich, o izraelskich nalotach, Alego Chameneja. Cytowany przez agencję Reutera, Yatollah Hossein Ali... Eszkevari zdradził, że nazwisko Chamenei będzie kontynuowane. A to sugeruje, że wybrany został Modżtaba Chamenei, syn Alego Chameneia. Z nami jest teraz prof. Lukáš Fyderák, dyrektor Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Witam, panie profesorze. Dzień dobry. Czy możemy już powiedzieć z całą pewnością, że to właśnie Modżtaba Chamenei będzie nowym najwyższym przywódcą?

Zatem w tej kwestii nie ma jasności. Podobno przewaga w głosowaniu Modżtaba Chameneiego była wysoka. Natomiast tutaj nie ma wymogu jednomyślności, jeżeli chodzi o procedurę wyboru nowego rachmara, czyli najwyższego przywódcy. Konstytucja nie określa, więc można go wybrać też zwykłą większością. Panie profesorze, powiedział pan, że będziemy się musieli nauczyć żyć z nowym najwyższym przywódcą, ale pojawiły się też takie informacje, że on sam mógł być już ranny w czasie jakichś nalotów. No i pytanie, jak długo będziemy musieli z nim żyć?

Te naloty, w których został ranny, to był nalot pierwszego dnia konfliktu, ten zaskakujący, w którym zginął jego ojciec, jego matka, jego żona, być może syn, choć co do tego nie ma pewności, siostra, siostrzenica. To jest ten nalot otwierający na ten dom, czy można powiedzieć pałac, chociaż to nie był bardzo wystawny budynek przy ulicy Pastera w Teheranie. I Modżtaba Chamenei zajmował jakby takie mieszkanie czy dom sąsiedni i został ranny zapewne w wyniku tego pierwszego nalotu. Ale skoro został wybrany, zatem jasnym jest, że te rany, które zostały mu zadane nie zagrażają jego życiu, no bo w innym przypadku by nie był gotowy do podjęcia obowiązków, a wyraził zgodę na to, bo tak zakłada też procedura.

Sporo mówi się też, przynajmniej w mediach zachodnich, o jakiejś jego wielkiej fortunie, którą miałby zarządzać, a nawet o apartamentach w europejskich stolicach, co by pokazywało, że ten proces takiej deradykalizacji, przynajmniej jeśli chodzi o wymogi życia osobistego w elicie irańskiej, następował. Tak, jeżeli chodzi o to, że Modżtaba jest skorumpowany, no to do tego dziennikarze śledczy doszli już kilka lat temu. Rzeczywiście ślady prowadziły do tego, że zakupował wiele apartamentów, szczególnie w Wielkiej Brytanii, także w Emiratach. Poprzez podstawionego człowieka.

Ten publiczny wymiar jego funkcjonowania w odniesieniu do współobywateli był taki... Tu nie mieliśmy informacji o żadnych ekscesach w drogich samochodach czy apartamentach, jak to bywa bardzo często z synami dyktatorów. Ten proces, te zjawiska akumulacji kapitału, zapewne też korupcji, to wszystko było realizowane poza granicami kraju. A co może sugerować ten wybór? To znaczy, czy to jest zagranie na nosie Amerykanom? Czy to jest pokazanie, nie będziecie nam wybierać przywódcy? Czy jednak w związku z tymi powiązaniami finansowymi może być to również sygnał jakiejś gotowości do rozmów? No, raczej ta pierwsza hipoteza, to w momencie, w którym zresztą Donald Trump powiedział wprost, że nie będzie Modżtaba mógł być najwyższym przywódcą i że on, Donald Trump, chce mieć wpływ na to, kto będzie wybrany, no to można powiedzieć otwarł drogę do tego wyboru, bo no cóż, Irańczycy, podobnie zresztą jak wiele innych narodów, jak Polacy też, no są narodem dość...

Names mentioned. Names mentioned. Niemniej jednak miejmy świadomość, że toczy się wojna. Teheran i inne miasta są bombardowane i Modżtaba Chamenei jest przywódcą czasu wojny. Tacy ludzie, którzy są wybierani w trakcie wojny, bardzo często, żeby podtrzymać swoją władzę, muszą zaprezentować się jako twardzi przywódcy, muszą skonsolidować elitę, armię, siły zbrojne, wojsko i wykazać to takie przywództwo nieustępliwe. Zatem pamiętajmy o tym kontekście, że to nie jest wybór, który się odbywa po wojnie, to nie jest wybór, który odbywa się w czasach pokoju, kiedy jeszcze inne frakcje miałyby więcej do powiedzenia.

Bez formalnego jakiegokolwiek zawieszenia broni, nie mówiąc o pokoju. I następnie kraj Modżtaba Chamenei skieruje Iran na tory ponownego uzbrajania się i przygotowywania do kolejnej odsłony tego konfliktu, która zapewne za jakiś czas nastąpi. Profesorze, to już kończąc naszą rozmowę, pytanie, bo Izrael i Stany Zjednoczone zresztą również mówią, ale Izrael bardziej mówią, że on teraz stał się celem numer jeden, to znaczy, że długo nie będzie żył. Pan profesor sugeruje, że on może zachować władzę także po zamrożeniu. Pana zdaniem on się będzie lepiej ukrywał, będzie lepiej chroniony niż jego ojciec i Izrael nie będzie w stanie przeniknąć na tyle głęboko, żeby go zabić?

Tak zazwyczaj przebiega uczenie się w polityce, że następcy uczą się na błędach poprzedników, więc to czy nie zostanie zabity, tego oczywiście nie wiemy, bo nie wiemy jaka jest skala penetracji irańskich, wiemy, że jest duża, irańskich kręgów władzy przez Izrael. Natomiast miejmy świadomość, że Khamenei zginął, Ali Khamenei zginął też dlatego, że podjął taką decyzję o nieukrywaniu się. Wszyscy w Teheranie wiedzieli, gdzie mieszka i po prostu na to miejsce spadły bomby w otwierających minutach tej aktualnej wojny. Myślę, że Modżtaba będzie wiedział, że nie należy tak postępować.

Iran jest sporym krajem, bardzo dużym krajem, w którym istnieje duża możliwość ukrywania się pomimo tej przewagi wywiadowczej, którą niewątpliwie posiadają Izraelczycy. Więc wydaje mi się, że w momencie, kiedy teraz, kiedy trwa ta aktywna faza wojny, która zapewne za jakiś czas, jak wspominam, ulegnie to zamrożeniu, ale w momencie, kiedy Izraelczycy dysponują nie tylko z wiadem satelitarnym, ale także operują swoim lotnictwem nad terytorium Iranu, no to Modżtaba Chamenei jest bardzo zagrożona, ale w momencie, kiedy No właśnie doszłoby do zamrożenia konfliktu, no to będzie miał szansę i on to przetrwa, nie zginie do końca tej fazy, no to będzie miał szansę na skonsolidowanie władzy i przeżycie.