Rozmowy Różnorodne - lek. Jakub Wyszyński
🎙️ Zapraszam na kolejną rozmowę z cyklu „Rozmowy Różnorodne”. Tym razem osobą goszczoną jest lek. Jakub Wyszyński IG: @doctor_vers – doradca Parlamentarnego Zespołu ds. Zapobiegania HIV, certyfikowany doradca okołotestowy HIV, autor artykułów popularnonaukowych publikowanych m.in. w magazynie @Replika oraz aktywny edukator zdrowotny, który na swoim profilu na Instagramie popularyzuje wiedzę o zdrowiu seksualnym.📻 Rozmawiamy m.in. o profilaktyce HIV i innych infekcji przenoszonych drogą płciową, a także o realnych skutkach zakażenia. 🆕 Pełny materiał dostępny na koncie @RoznorodnieTP w serwisie YouTube oraz jako podcast na Spotify i Apple Podcasty.🎦 Zapraszamy serdecznie!#LGBTQA #zdrowie #PrEP #HIV #AIDS
Cześć, dzień dobry, witam w Rozmowach Różnorodnych. Ja się nazywam Tujasz Pływaczek, jestem psychologiem i edukatorem seksualnym. Zajmuję się takimi obszarami jak dysforia płciowa, stres mniejszościowy oraz właśnie dobrostwem psychoseksualnym. Dlatego tak bardzo cieszę się na dzisiejszą rozmowę z naszym dzisiejszym gościem Jakubem Wyszyńskim. Cześć. Cześć. Kuba, lekarz, doradca Parlamentarnego Zespołu ds. Zapobiegania HIV oraz certyfikowany doradca okołotestowy HIV. Na co dzień zajmuje się zdrowiem seksualnym, profilaktyką HIV i innych infekcji przenoszonych drogą płciową. Autor artykułów popularnaukowych publikowanych m.in. w magazynie Replika oraz aktywny edukator zdrowotny. Doświadczenie zawodowe zdobywał w Polsce i za granicą uczestnicząc w licznych szkoleniach i stażach międzynarodowych.
Jeszcze raz dzięki, że zgodziłeś się na uczestniczenie w rozmowie. Też mi jest bardzo miło, że mnie zaprosiłeś. Tak na rozgrzewkę, jakoś tak, żeby zacząć, bo myślę, że HIV i AIDS dość mocno jest ugruntowane w społeczeństwie, ale wiedza i takie podstawy Raczej opierane są gdzieś na jakichś takich stereotypach, gdzieś mocno lata 80., 90. Co myślisz, że jest takie najważniejsze, żeby współcześnie żyjąca osoba wiedziała o tych schorzeniach? HIV i AIDS to jest w zasadzie to samo, czym było od samego początku. HIV to jest wirus ludzkiego niedoboru odporności, który istnieje w zasadzie w świadomości społecznej od lat osiemdziesiątych.
Natomiast AIDS jest chorobą, która jest następstwem nieleczonego takiego zakażenia. I to o czym powiedziałeś, raczej ludzie mają tendencję do tego, że pamiętają takie bardziej dramatyczne czy przeżycia, czy swoje, czy jakieś wydarzenia. I ta faktycznie pierwsza epidemia AIDS, ta pierwsza fala jakoś się tak ugruntowała w takiej świadomości społecznej. I pokutuje tam do dziś. To znaczy HIV jest w tym momencie prawidłowo leczony i odpowiednio wcześniej wykryty. Nie jest jakąś ekstremalnie dramatyczną przypadłością, ale taki, powiedzmy,
Happy Endy bym tego nie nazwał, ale taki etap tego leczenia i rozwoju nauki, który osiągnęliśmy teraz, nie jest tak dramatyczny, tak jak tamte doświadczenia, kiedy ludzie umierali z powodu nienalczonego HIV, czy z powodu, kiedy nie było leków, albo z powodu AIDS, które rozwijało się jeszcze na tych wczesnych W tych wczesnych latach, kiedy to leczenie już było. No bo kiedyś to jednak była dość mocna stygmatyzacja, być nosicielem, być nosicielką. Jak to obecnie wygląda i w środowisku, i poza nim? Ale ta stygmatyzacja w dalszym ciągu jest olbrzymia i to w zasadzie tutaj jest ten aspekt taki, powiedzmy, europejski i ten aspekt polski.
W Polsce, jak można się domyślić, to wygląda trochę, powiedzmy, gorzej niż w innych krajach tych zachodnich. Dlatego, że jak ja zawsze powtarzam, mamy taką trochę z jednej strony katolicką mentalność, a z drugiej strony mamy taki, powiedzmy, styl imprezowania już bardziej niemiecki. I dlatego dużo osób gdzieś tam trochę, powiedzmy, moralizuje, czy wielu osobom HIV kojarzy się z jakąś karą za jakieś nieobyczajne zachowanie, czy za złe prowadzenie się, cokolwiek to ma znaczyć.
I wiele osób jednak tak uważa, w publicznej świadomości pokutuje takie przekonanie, Kontakty seksualne z powiedzmy więcej niż jedną osobą są czymś złym, ale zresztą HIV nie przenosi się tylko w ten sposób. Raczej się to po prostu kojarzy z takim jakimś niewłaściwym zachowaniem, karą za coś, I kojarzy się to też z narkomanią. Więc jest to bardzo krzywdzące dla osób, które żyją z HIV. I pamiętajmy o tym, że HIV przenosi się na różne sposoby. Między innymi może dojść do takiego zakażenia nawet okołoporodowo. Więc ktoś może się z tym HIV urodzić.
I z racji tego, że takie przekonanie cały czas jest, jak jest. I też świadomość na temat HIV jest mała. To taka osoba się przez całe życie mierzy ze stygmatyzacją i całe życie musi się tłumaczyć. I o tych, to się tak co prawda gdzieś tam anegdotycznie opowiada, ale faktycznie takie sytuacje się zdarzają, przytrafiają się w zasadzie każdej osobie, która się gdzieś tam przyznaje do tego, że żyje z HIV. że jest traktowana w inny sposób. Na przykład, kiedy idzie do dentysty albo w ogóle, kiedy korzysta z pomocy lekarskiej, kiedy ktoś na przykład zakłada, ta osoba, która udziela tych świadczeń, Która wykonuje jakieś zabiegi, u kogoś z HIV zakłada dwie pary rękawiczek na przykład, albo jakoś przesadnie wszystko dezynfekuje.
Pamiętamy o tym, że tak naprawdę to wszystko jest skonstruowane w taki sposób, że w zasadzie u każdego zakładamy, że może mieć jakąś chorobę zakaźną, niekoniecznie HIV. No jednak z jakiegoś powodu jakoś tak szczególnie się tutaj na to uważa i jest też coś takiego jak HIV-fobia, którą mają niektóre osoby. To znaczy taki, jak się można domyślić, po nazwie lęk, a nawet paniczny lęk przed faktycznie takim zakażeniem, gdzie takiej osobie nawet ktoś tam się boi podać rękę. I nawet jeżeli to jest po formie jakiegoś żartu czy coś takiego, to też jest na pewno krzywdzące, kiedy słyszy się to przez całe życie. Trudności w znalezieniu np. partnera, partnerki, wtedy zawsze taka osoba gdzieś tam musi się z tego tłumaczyć.
No i niestety później już ludzie wiedzą, jeżeli spotykają się np. z taką osobą, że ten HIV nie jest czymś, nie jest jakimś końcem świata, ale na początku to zawsze jest problem. Ja wielokrotnie słyszę od takich osób gdzieś tam w swojej pracy, że np. jakieś podejścia do związków im nie wyszły, dlatego że powiedziały tej drugiej osobie o tym, że żyją z HIV. No bo rzeczywiście jakoś tak historycznie nawet w przypadku wcześniejszych chorób przenoszonych drogą płciową jest taka panika, czy ogólnie wszelkich tych zaraz, że to jest jakaś kara za grzechy, za jakieś złe prowadzenie się i tak zastanawiam się, czy może kojarzysz jakoś z takiej praktyki właśnie lekarskiej, medycznej jakieś takie inne mity,
Które mogą jakoś bardzo gdzieś dzisiaj wciąż żyć w ludziach, z którymi się spotykasz w gabinecie i jakoś tak realnie wpływać na ich życie. Być może to są właśnie jakieś takie mity związane z relacjami seksualnymi. Jak wygląda taka realność? Głównym mitem, który jest związany tak naprawdę z HIV, to jest to, że HIV równa się AIDS. Jeżeli ktoś dowie się o tym, że jest osobą, która Która gdzieś tam z tym HIV żyje, no to jeżeli mówię o tym rodzinie, to w pierwszej kolejności ta rodzina zazwyczaj myśli, że za chwilę ta osoba dla nich bliska będzie miała jakieś załamanie odporności i będzie w związku z tym trochę już taką osobę gdzieś tam na samym początku uśmiercają.
Ale poza tym też w taki dramatyczny sposób do dzisiaj osoby, które dowiadują się o swojej diagnozie, do tej pory bardzo często reagują w taki dramatyczny sposób, dlatego że po prostu Ciągle właśnie z tym im się to kojarzy, tak? Z tymi latami osiemdziesiątymi, z tymi latami dziewięćdziesiątymi, kiedy faktycznie na początku bardzo często oznaczało to jakiś wyrok. No i kiedy takie osoby się dowiadują, że tak naprawdę w tym momencie leczenie HIV dla większości osób oznacza przyjmowanie tabletki albo nawet zastrzyku raz na jakiś czas, jeżeli tych tabletek nie chcą brać, no to się faktycznie uspokajają, nie? W tym momencie Tak naprawdę takie leczenie farmakologiczne HIV nie różni się od leczenia jakichś innych chorób przewlekłych.
Dlatego, że takie rzeczy się zdarzają, jest to jakiś element naszego życia i powinniśmy to chyba trochę znormalizować. Teraz te obyczaje seksualne w ostatnich latach się trochę zmieniły, nawet bardzo się zmieniły. No i takie udawanie, że jest inaczej, czy mówienie, że to jest złe, nie spowoduje, że to Zniknie, tak? To trochę jak z mówieniem ludziom, żeby używali prezerwatyw, to wtedy jakby nie będzie dochodziło do tej transmisji HIV. No i przez 40 lat to się okazało nieskuteczne, tak? A ludzie, którzy przyjmują PrEP, czyli takie też powiem na wszelki wypadek, to są takie leki, które przyjmuje osoba HIV ujemna, żeby taką pozostać, tak?
Czyli takie, które zapobiegają tej transmisji. Takie osoby bardzo często są gdzieś tam krytykowane czy właśnie spotykają się z agresją wręcz z powodu tego, że ten PrEP przyjmują, a tak naprawdę to jest takie Zdrowe i świadome podejście do seksualności, szczególnie jeżeli chodzi o mniejszości seksualne, że tacy pacjenci mają świadomość tego, że faktycznie gdzieś tam ta obecność różnych zakażeń, szczególnie to się tutaj gdzieś tam utrwaliło w takiej Pamięci, powiedzmy, społeczeństwa, jeżeli chodzi o HIV wiedzą o tym, że mogą, że do tych zakażeń dochodzi gdzieś tam częściej, czy większe jest nosicielstwo niektórych rzeczy.
Takie testowanie wtedy dopiero, kiedy ma się objawy, Pomimo sytuacji, które mogą nas na takie zakażenie narażać, to nie jest dobre podejście. Dlatego jest tak dużo tych zakażeń w społeczeństwie, że one bardzo często nie dają objawów. Chlamydia czy rzeżączka czy kiła potrafią przez długi czas, nawet dwie trzecie z nich potrafią tych objawów nie dawać. I w związku z tym to się faktycznie szerzy. I to, co teraz widzę, To jest właśnie duża świadomość tej grupy MSM, czyli właśnie tych mających kontakty z mężczyznami i mała świadomość pozostałej części społeczeństwa. Pamiętajmy o tym, że jesteśmy na niechlubnym ostatnim miejscu w Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o testowanie na HIV.
Dlatego, że tylko około 10% osób w Polsce kiedykolwiek ten test wykonało. I przez to dochodzi do takich sytuacji na przykład, że w Polsce rodzą się właśnie dzieci z HIV, ponieważ tutaj o takiej jeszcze ważnej rzeczy Ci powiem, zaraz będziesz mi mówił, że znowu poruszają się dużo wątków. Już w 2008 roku udowodniono, że prawidłowo leczona osoba z HIV nie może takiego zakażenia przenieść na inne osoby. Wielkim osiągnięciem takiej nauki było też to, że dzięki temu leczeniu, które mamy współcześnie, matki HIV-todatnie rodzą dzieci, które tego HIV nie mają.
Od dosyć niedługiego czasu możemy zlecać pacjentom, u których podejrzewamy jakieś problemy z odpornością, O nieustalonej przyczynie, czy np. jakąś długotrwającą gorączkę, też jeżeli nie wiemy skąd, to możemy u takich osób zlecić test w kierunku HIV, taki z krwi pełnej, czyli z żyły. Możemy przetestować na kiłę, ale jeżeli chodzi o zalecenia np. zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia mówią, że powinno się testować mniej więcej w przypadku tej np. grupy MSM co 3-4 miesiące albo co 6 partnerów. No i takie testy, tak, z jednej strony powinno się wykonywać, a z drugiej strony takich testów nikt w ramach NFZ-u nam nie zleci, tak, dlatego że takie testy przysługują raczej osobom, które faktycznie mają już jakieś objawy.
I pacjenci też nie chcą o tym za bardzo mówić, się przyznawać, boją się takiej oceny. Albo no na przykład jeżeli komuś się nawet w ramach takiego POZ-u zleci test w kierunku HIV i ten test w kierunku HIV wyjdzie dodatni i to jest na przykład jakaś mniejsza miejscowość, no to istnieje olbrzymie jakby takie ryzyko dla tej osoby, że ta informacja gdzieś Wycieknie, tak? I osoby jednak z HIV są w tych mniejszych miejscowościach bardzo stygmatyzowane. Więc tak krótko podsumowując, nie ma tak naprawdę takiego prostego sposobu dla sporej części społeczeństwa, żeby się badać. No i w związku z tym przyjeżdżają oni w tym celu do dużych miast.
Jeżeli chodzi o kwestię tego finansowania, Duża część tego testowania na infekcje przenoszone drogą płciową, na STI, jest prowadzona prywatnie. Zresztą mi na przykład bardzo się nie podoba to, że wiele osób nie może sobie na takie regularne testowanie pozwolić. Oprócz tego ta świadomość nie jest jakaś super duża u nas. Powiedziałbym, że tak jest kiepsko. To jest bardzo zaniedbana dziedzina medycyny. I do tych zakażeń faktycznie dochodzi u, tutaj mówię akurat o HIV, u osób, które są właśnie na przykład słabiej wyedukowane, czy u osób, których na przykład nie stać na to, żeby płacić za PrEP, czyli za te tabletki, które zapobiegają transmisji HIV.
Szczęściem w nieszczęściu jest to, że leczenie HIV w Polsce jest darmowe dla pacjenta, finansowane w ramach, znaczy darmowe, Z opłacanych składek, które wszyscy płacimy. I taka osoba faktycznie może otrzymać leczenie, które w Polsce jest tak naprawdę na bardzo wysokim światowym poziomie. Mamy dostęp do nowoczesnych leków, które nie są dostępne tak łatwo w innych krajach, na przykład do tej terapii injekcyjnej. Taka osoba przychodzi sobie raz na parę miesięcy na badania do szpitala i otrzymuje zastrzyk i nie musi martwić się o to, że bierze tabletki, nie musi martwić się o to, że ktoś te tabletki na przykład znajdzie, że dowie się o tym rodzina. No i też niektórzy po prostu czują się chorzy, kiedy biorą tabletki i wolą ich nie przyjmować. Więc tak naprawdę przywracamy taki zupełnie poziom życia, jaki te osoby miały wcześniej, tylko że wiadomo, że zawsze lepiej zapobiegać niż leczyć i dlatego lepiej, żeby do tego HIV tej transmisji nigdy nie doszło.
Trochę jak z ludźmi, którzy nie chcą sobie oznaczać cholesterolu, bo nie chcą przyjmować leków, które go obniżają. Czy z ludźmi, którzy nie mierzą sobie ciśnienia, bo wiedzą, że gdzieś tam kiedyś im wyszło wysokie i że mogą mieć wysokie. Tak i to prowadzi do komplikacji. Podobnie jest tutaj w przypadku HIV. Wiadomo, że każdy wolałby się o takiej diagnozie nie dowiadywać, a bardziej, żeby nigdy do takiej sytuacji nie doszło, że faktycznie stanął się osobą, która z tym HIV żyje. To, co ja zawsze mówię, kiedy ktoś z moich pacjentów chce namówić kogoś ze swoich znajomych do takiego testowania, to lepiej o tym wiedzieć, lepiej się o tym dowiedzieć wcześniej, po to, żeby nie skróciło nam to życia, dlatego że te leki działają w ten sposób, że nie wyleczą tego HIV, które już się znajduje w komórkach organizmu, ale mogą na tyle go, powiedzmy,
Stłamsić, tak bym to określił, że nigdy w ciągu życia tej osoby, do końca życia nie dojdzie do takiego obniżenia odporności, żeby zacząć rozwijać objawy AIDS, więc odpowiednio wcześnie takie wykryte zakażenie, nie tylko HIV, ale w zasadzie też innymi STI-ami, Powoduje, że mamy po prostu lepsze rokowanie. Taka osoba żyjąca z HIV może dożyć setki i w żaden sposób jej życie nie zostanie skrócone, a nawet w związku z tym, że ma regularnie wykonywane badania i jest taką dobrze badaną osobą,
To życie może być po prostu długie i może mieć pełną jakość, nieodstającą od jakości życia osoby, która... od osoby, która tego HIV nie ma. No bo to jest trochę takie podejście, nie będę chodzić do lekarza, bo jeszcze coś wykryją, nie? Dokładnie tak, to jest dokładnie to podejście, więc zmieniamy takie myślenie, edukujemy osoby, które są dookoła nas, Dlatego, że namawiając jedną osobę do testowania, no tak naprawdę możemy uratować komuś życie, nie? Oczywiście. A jeżeli chodzi tutaj właśnie o ratowanie życia, czy o uchronianie się tak naprawdę od jakichś zakażeń, no to tutaj wchodzi właśnie PrEP. Jakbyś mógł jakoś opowiedzieć osobom, które nas oglądają, które nas słuchają, na czym polega stosowanie PrEPu, jak właśnie wielka zmiana tak naprawdę przyszła z tą kuracją?
Na czym polega przyjmowanie PrEP-u? Przyjmowanie PrEP-u polega najczęściej na przyjmowaniu tabletek. W zasadzie tak, one mają różne kolory i polega to na tym, że jeżeli te leki przyjmujemy w odpowiednim schemacie, możemy przyjmować je ciągle, możemy przyjmować je doraźnie, to w zasadzie Praktycznie rzecz biorąc mamy pewność, że do tej transmisji HIV nie dojdzie i że pozostaniemy takimi osobami HIV ujemnymi. Mało tego, PrEP ma bardzo dużą skuteczność, jeżeli chodzi o wyniki w badaniach naukowych. Tak naprawdę mówi się, że większą nawet niż prezerwatywy. Tak, prezerwatywy mają skuteczność również określoną na poziomie 99%, ale pod warunkiem, że są prawidłowo użyte.
Są tutaj narażone na nieprawidłowe gdzieś tam przechowywanie, tak, że mogą się przetrzeć, jeżeli ktoś sobie ją nosi w portfelu, jak to się mówi, Jakub Wyszyński, Parlamentarny Zespół ds. Zapobiegania HIV. Pozwala nam na ochronę przed HIV, tutaj zaznaczam, że tylko przed HIV, osób, które są dosyć niechętne do stosowania gumek czy dla osób, które, powiedzmy, mogą gdzieś tam o tym zapomnieć albo mieć jakieś ryzykowne kontakty np. pod wpływem alkoholu czy np. pod wpływem substancji, czy po prostu chcą mieć takie dodatkowe zabezpieczenie, dlatego że to, co już tutaj poruszyłem,
To jest to, że PrEP faktycznie chroni przed transmisją HIV. Chroni przed nią super, ale nie chroni przed innymi STI-ami. Więc w związku z tym trzeba się testować. Trzeba się testować też dlatego, że nasz organizm posiada też pewne bariery mechaniczne. Przed transmisją różnych drobnoustrojów. Ta bariera mechaniczna musi mieć swoją jakość i wykonany przegląd. Jeżeli mamy np. infekcję kiłą czy chlamydią, nawet jeżeli są one bezobjawowe, To one mogą powodować, że ta błona szluzowa, która normalnie powinna nas przynajmniej w dużej części chronić przed takim zakażeniem, nie spełnia swojej funkcji do końca.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Tujasz Pływaczek przedstawia gościa, lekarza i doradcy Parlamentarnego Zespołu ds. Zapobiegania HIV, Jakuba Wyszyńskiego.
Jakub Wyszyński omawia historię i obecne stereotypy związane z HIV i AIDS.
Wyszyński opisuje obecną stygmatyzację osób z HIV w Polsce i Europie, podkreślając różnice z innymi krajami.
Wyszyński porusza kwestie testowania na HIV, wskazując na brak regularności w Polsce i potrzebę normalizacji testowania.
Wyszyński omawia kiedy warto się testować, jak testować oraz dostęp do testów i leczenia w Polsce.
Wyszyński opisuje dostęp do testów w ramach opieki zdrowotnej i problem z finansowaniem testów przez NFZ.
Wyszyński porusza temat obaw przed diagnozą HIV i wpływ tego na regularność testowania.
Wyszyński wyjaśnia, co to jest PrEP, jak działa i jakie są jego zalety oraz wady w porównaniu do prezerwatywów i testowania.
Jakub Wyszyński omawia stygmatyzację grupy przyjmujących PrEP i analizuje statystyki dotyczące zakażeń STI w tej grupie.
Wyszyński opisuje różne schematy przyjmowania PrEP, uwzględniając różnorodność stylu życia pacjentów.
Wyszyński opowiada o swojej metodzie rozmawiania o seksualności z pacjentami i tworzeniu materiałów psychoedukacyjnych.
Wyszyński opisuje inspiracje do tworzenia materiałów na Instagramie i sposób na przyciągnięcie uwagi pacjentów.
Wyszyński podaje informacje o sposobach dołączenia do swojej poradni w Warszawie.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
🎙️ Zapraszam na kolejną rozmowę z cyklu „Rozmowy Różnorodne”. Tym razem osobą goszczoną jest lek. Jakub Wyszyński IG: @doctor_vers – doradca Parlamentarnego Zespołu ds. Zapobiegania HIV, certyfikowany doradca okołotestowy HIV, autor artykułów popularnonaukowych publikowanych m.in. w magazynie @Replika oraz aktywny edukator zdrowotny, który na swoim profilu na Instagramie popularyzuje wiedzę o zdrowiu seksualnym.
📻 Rozmawiamy m.in. o profilaktyce HIV i innych infekcji przenoszonych drogą płciową, a także o realnych skutkach zakażenia.
🆕 Pełny materiał dostępny na koncie @RoznorodnieTP w serwisie YouTube oraz jako podcast na Spotify i Apple Podcasty.
🎦 Zapraszamy serdecznie!
#LGBTQA #zdrowie #PrEP #HIV #AIDS