Mentionsy Mentionsy
Rezerwacja
Rezerwacja

Rezerwacja - 07.10

07.10.2022 ·57 min 43 s · 10 rozdziałów

Gośćmi Katarzyny Janowskiej w "Rezerwacji" są Maria Peszek, Michael Hansmeyer, Stach Szabłowski i Zbigniew Preisner.

0:10 · Rozmowa z Marią Peszek 6

Rezerwacja Onet. Dzisiaj świetni goście, to zresztą nie jest wyjątek, ale zaczynamy bardzo mocno od Marii Peszek, która zrobiła książkę, wywiad, rzekę bardzo intymny ze swoim, uwaga, ojcem, Janem Peszkiem. Tak się nazywa ta książka. Szczera rozmowa córki i ojca. Zapraszam też na szczerą rozmowę z Marią Peszek. A zaraz potem zapraszam do Teatru Nowego, gdzie od 6 października można oglądać pracę Michaela Hansmeyera, genialnego architekta, który tworzy swoje rzeźby, wirtualne obiekty przy pomocy algorytmów i sztucznej inteligencji. Rozmowa z nim i ze Stachem Szabłowskim wprowadzi nas w jego świat, w świat jego wyobraźni.

I na koniec, it's not too late. It's not too late, żeby słuchać nowej płyty. Nie jest za późno, żeby słuchać nowej płyty Zbigniewa Preissnera. Płyta już za chwilę, można ją kupić, można posłuchać, można wdać się w ten niesamowity świat dźwięków. Bardzo, bardzo polecam płytę i rozmowę ze Zbigniewem Preissnerem. Zapraszam, Katarzyna Janowska. Na płyty tej artystki czekam zawsze z zapartym tchem i nigdy się nie zawiodłam. A tym razem Maria Peszek występuje w roli pisarki. To jest twoja już druga książka, bo była książka pod tytułem Bezwstydnik parę lat temu, a teraz napisałaś książkę, wywiad, rozmowę ze swoim ojcem Janem Peszkiem.

To jest ta wspaniała okładka. Tytuł Nakuwiam Zen. Kto wymyślił ten tytuł? Tytuł jest Sixteen Hot Challenge pod tym samym tytułem, w którym wystąpiliśmy razem z Janem w naszej saunie w podkrakowskim domu moich rodziców. W białym, okrągłym budynku na wiejskiej okropnie jest smutno, śmierdzi nieszczęściem, nie ma już nic. Pomysł jest mój, tytuł jest mój.

Zajmuję się zawodowo sztuką, więc wydało mi się to ultraciekawe, żeby porozmawiać z nim o bardzo wielu kwestiach życiowych, artystycznych, wszelakich. Czy to Jan cię ukształtował ze swoją wolnością, ze swoją dezynwolturą, łamaniem wszelkich tabu i granic? Z tej książki można się dowiedzieć, że tak naprawdę Bardzo wiele jest osób, które wpłynęły na to, kim jest Maria Peszek. Gadamy o tym z Janem. Bardzo myślę taki otwarty, bezpardonowy sposób. Z Janem jest mi najprościej rozmawiać i zdecydowanie to jest ze wszystkich artystycznych wpływów najbardziej ważny dla mnie wektor.

który jest takim odnośnikiem zarówno w życiowych kwestiach jak i artystycznych, ale to nie tylko Jan ukształtował Marię Peszek artystycznie i ludzko, natomiast z nim się fantastycznie na ten temat gada. Takim motywem przewodnim tej książki wędrujecie po waszym dzieciństwie, znaczy twoim i Błażeja, po małżeństwie swoich rodziców, bardzo też i ważnym i niekonwencjonalnym jest wolność. Czy wolność ma jakieś granice, Mario, dla ciebie? Tak, na pewno granice wolności zaczynają się tam, gdzie zaczyna się cierpienie innych osób. Nie wyobrażam sobie, żeby cokolwiek robię w sztuce lub w życiu mogło powodować cierpienie innych.

Jeśli tak się dzieje, to jest dla mnie ten znak. W którym trzeba się zatrzymać. To jest bardzo proste i tego też nauczył mnie Jan. A myślisz, że twoja mama cierpiała, dla której Jan był pierwszym i jedynym mężczyzną, kiedy ojca ponosiło w jakieś flirty rejony bliskich relacji z innymi osobami? Mama cierpiała? Myślę, że trzeba by zapytać o tą mamę, bo bardzo wyraźnie powiedziała, o czym jest także w posłowiu. że to jest prawda Jana. I kiedy zaproponowałam jej, żeby jeden rozdział był z nią, absolutnie odpowiedziała, że nie, że jeśli będę chciała poznać jej historię, to muszę porozmawiać po prostu z nią.

5:14 · Rozmowa z Janem Peszkiem 6

To jest bardzo charakterystyczne dla mojej mamy, która jest niesamowicie silną także osobowością i bardzo przez to piękną stawianie granic. Więc myślę, że trzeba by było ją o to zapytać. Załatwmy tą sprawę. Czy Jan Peszek miał romans z Mikołajem Grabowskim, czy nie? O tym wszystkim możecie Państwo przeczytać z tej oto fantastycznej pozycji, którą zachęcam, do której czytania. Myślę, że o romansach Jana Peszka... Krążą legendy. Krążą legendy i można się dowiedzieć o jeszcze paru innych potencjalnych. Kandydatów i kandydatek. Nie zdradzajmy tych fantastycznych i smakowitych kąsków. No ale o twoim orgazmie z Chrystusem możemy sobie porozmawiać, bo to normalna rzecz.

Ja sama nie wierzę w Boga, wierzę w człowieka. Tak mówił ksiądz Józef Tischner, że to człowiek jest drogą Kościoła, a nie odwrotnie, że on wierzy w człowieka, bo w człowieku jest Bóg. No dla niego akurat był w tym rycie. Ale jeśli jesteśmy przy Kościele, to oczywiście wy jako deklarujący się, mówię wy, czyli ty i ojciec twój, Deklarujecie swoje przywiązanie do Polski. Nie wyobrażacie sobie życia poza Polską. Jan miał możliwość studiowania, uczenia się za granicą, robienia kariery za granicą. Nigdy tego nie podjął. Ty też zawsze wracasz do Polski, ale jednak uderzacie w te filary polskości. O Kościele Jan mówi, że to jest golem ciągnący Polskę i Polaków w czarną otchłań.

Ale teraz, patrząc na to, co się w Kościele dzieje, bo pojawia się tutaj też postać Ojca Świętego Jana Pawła II, naszego papieża, też z kolei Jan Peszek mówi o nim, że to jest szemrana figura. Więc jak obserwujecie to, co się dzieje, bo ta książka zaczęła powstawać w 2017 roku, czyli już parę lat temu też, wiele rzeczy się Okazało, ujawniło. Pan stanął nad brzegiem, jak śpiewasz w Barbarce. Wyszło mnóstwo afer pedofilskich w Kościele, które nie zostały przez Kościół w żaden sposób. Kościół nie chce wziąć odpowiedzialności za to. Czy wasz stosunek, czy twój stosunek do Kościoła się zmienia pod wpływem tych wydarzeń? I nie, jeśli to jest jakiś większy, większa proporcja smutku, bo ja jednak bardzo wiele zawdzięczam, może nie Kościołowi jako takiemu, ale na pewno takiej mojej wczesnej edukacji, moim wczesnym

No, zachwytą nad formą, nad formami pieśni kościelnych, to są takie rzeczy, które mnie inspirowały, które kształtowały mój język, także język literacki Marii Peszek i moich piosenek, harmonii, których używam, więc ja mam ogromny do tego sentyment i ogromną, jakiś tam szacunek, natomiast ta wiara Ja wyrosłam z wiary i także z takich, a nie innych fraz. Zatem myślę sobie, że mam wobec Kościoła szacunek, bo myślę, że bardzo wiele zrobił też dobrego w Polsce i dla nas Polaków. Ale myślę, że to jest coś z czego, może to jest brutalne, z czego się wyrasta, z potrzeby

Takiego bardzo silnego uwikłania i uwiązania w instytucję jaką jest Kościół. Nie wszyscy wyrastają. Jan Peszek mówi, że Polacy to w większości nieudacznicy i Kościół jest im potrzebny. Ten rodzaj wspólnoty, która usprawiedliwia pewne rzeczy, zrzuca na kogoś odpowiedzialność, że to jest im potrzebne, że to jest nam potrzebne. Jesteśmy Polakami i Polkami, prawda? Więc pewnie coś w tym jest, ale nie chciałabym, żeby ta rozmowa była o Kościele, bo to jest książka dla mnie o miłości przede wszystkim. Bardzo się cieszę, że tak mówisz. Dla mnie też. Przede wszystkim starałam się jakkolwiek ukazać niewiarygodne światło, które jest takim fundamentem relacji mojej i Jana, który jest moim ojcem, ale jest także niesamowitym artystą i jak to w ogóle jest.

Móc porozmawiać z tym oto artystą, który jednocześnie jest tak niesamowicie ważną osobą jaką jest ojciec. Co to w ogóle znaczy? Myślę, że w jakimś sensie to też tłumaczy kim ja jestem, skąd się wzięłam, dokąd zmierzam. I jestem bardzo szczęśliwa, że ta bardzo długa, wieloletnia przygoda z tymi rozmowami z Janem w końcu się wydarza. No, piękna relacja. Bardzo jestem z niej szczęśliwa. Myślę, że to jest taka jedna z najważniejszych relacji w moim życiu, która także decyduje o tym, kim jest Maria Peszek artystycznie, ludzko. Zatem duże wzruszenie, że to się w końcu dzieje i że mogę się tym podzielić.

12:36 · Komentarze do książki Maria Peszek 6

Dużo wyrzuciliście, ocenzurowaliście jakąś część tych historii, bo one są bardzo intymne, bardzo prywatne. Od seksu, przez stosunek właśnie do kościoła, przez zdrady i nie zdrady, powroty. Co wyleciało z tej książki? To jest bardzo też symptomatyczne dla mojej z Janem relacji, że on w ogóle nie uczestniczył w tych pracach. To znaczy, myśmy odbyli te rozmowy i ja się z nimi zatrzasnęłam. Pomagał mi w spisywaniu mój partner Edek, więc ja to skonstruowałam i sama decydowałam o tym, dawałam temu taką, a nie inną formę. Więc Jan dostał gotową partyturę i zaakceptował ją Bez żadnych ale.

Jest też chyba mnóstwo miłości w tym, niełatwej. Ja jestem bardzo szczęśliwa, że to się dzieje i jakoś tak przeżywam to zupełnie No zupełnie niesamowicie intensywnie, w jakimś sensie tak jakby to był debiut, bo tych płyt już było sporo i tych aktorskich wcieleń było sporo, a tu jest jednak takie coś bardzo nowego, bardzo intymnego. No strasznie jestem tym poruszona. A powiedz mi, bo zaczynasz tą książkę od tego, że jesteś w takim trudnym momencie swojego życia. Jak mówisz, te momenty się zdarzają, z nich się wychodzi i wraca. Po tych kilku latach, w jakim teraz ty jesteś momencie jako osoba, jako twórczyni? Bo jesteś po serialu bardzo popularnym, po roli w serialu Królowa.

W tej książce pytasz ojca parę lat temu, czyli przed wybuchem wojny w Ukrainie, czy tworzenie w czasach barbarzyńskich twórczość sztuka ma w ogóle sens. Ojciec odpowiada, że tak. A co myślisz teraz, obserwując co się dzieje za naszą granicą? Też myślę, że to ma absolutnie taki, jakby to powiedział Jan, rudymentalny sens, czyli konstruujący jakikolwiek egzystencjalny powód bycia. Bo jeśli o tym wszystkim, co jest dla nas istotne, co daje nam naszym sercom szansę na jakiekolwiek drżenie, zapomnimy, nie wiem, czekając na to aż Spadnie na nas bomba albo bestialscy przybysze ze wschodu się z nami rozprawią.

Zawsze mi się wydawało, że... Nie oddam tobie ani jednej kropli krwi. Tak, zawsze mi się wydawało, że życie jest wartością Nadrzędną i że gdyby przybyli tutaj oto na jeźdźce, to pewnie trzeba by było przeżyć ostatnie chwile pijąc wino, kochając się i nie wiem, kąpiąc nagą lasa w takim stawie. Ale nie wiem tego. Rozumiem. Rozumiem. Perspektywę ludzi, którzy są tam teraz, ale nie jestem sobie w stanie tego absolutnie wyobrazić. Strasznie ciekawy, strasznie taki gęsty czas, niejednoznaczny. Zanurzenie w chwili, o której bardzo pięknie też Jan mówi.

I strasznie jestem szczęśliwa, że to się dzieje i zobaczymy, co na to ludzie. Jesteś mądrzejsza niż człowiek. Tak o tobie mówiła niania, która zresztą była ważną osobą w waszym domu. Też powtarzała jak ojciec miał takie ciągi alkoholowe, że jak to jest, że tam ludzie przychodzą tak jakby na drzwiach było napisane tu jest wódka, więc potrafiła ocenić sytuację. Ale jest takie jedno piękne zdanie, które wypowiada mama taty. Karola. Karola, tak. Żegnając się z nim gdzieś na dworcu, wsiada do pociągu i... To była babka. Babka, tak. Moja prababcia, Stefania Krakowska. Tak, tak, tak.

Wsiada do pociągu, widzi Jana i krzyczy, Janie, Janie, pamiętaj, życie jest wspaniałe, ale krótkie jak przeciąg. I trochę ta książka daje do myślenia, co jest najważniejsze. Chyba samo życie. Tu i teraz, myślę, że w tej sytuacji, w jakiej wszyscy się znajdujemy my ludzie teraz, może być taką chwilą ukojenia, taką wielką nadzieję. Też trochę inna Maria wydaje się z tej książki wychodzi. Na pewno niespokojniejsza. Ale mam nadzieję jakaś taka nowa odsłona w tym wszystkim jest. Coś bardzo dla mnie ważnego, bardzo intymnego i mam nadzieję, że spodoba się państwu.

20:40 · Teatr Nowy i Michael Hansmeyer 7

Samo życie, ale też miłość, bo w tej książce jest bardzo dużo miłości. Od tego zaczęłam właśnie i myślę, że w tych czasach tak rozchwianych, rozdygotanych ta miłość, którą mamy najbliżej siebie, rodzinna, przyjacielska, jak sobie ją wybieramy i definiujemy, Jest najważniejsza. Maria Peszek, mądrzejsza niż człowiek w rozmowie ze swoim ojcem, no wielkim szamanem, Janem Peszkiem. Polecamy. Tu w Nowym Teatrze Krzysztofa Warlikowskiego będzie można oglądać absolutnie niezwykłą instalację, rzeźbę. No właśnie o tym porozmawiamy, co to będzie. Światowej sławy twórcy Michaela Hansmeyera, który jest z nami.

Jestem szczęśliwa słysząc, że widzisz taką optymistyczną drogę rozwoju ludzkości, bo rzeczywiście horyzont ciemnieje coraz bardziej. My jesteśmy w tej niestety sferze Mroku z racji wojny za naszą granicą. Stach, jak ty rozkodowujesz to hasło, że przyszłością jest sztuka, sztuka jest przyszłością? Przyszłość jest taką przestrzenią, w której szczególnie dziś od wielu dziesięcioleci myślimy jako o takim miejscu, które jest modelowane przede wszystkim przez rozwój technologii i nauki, a ten rozwój przyspieszył tak, że mamy wszyscy takie wrażenie, że nikt tego już nie projektuje.

Potrzebujemy cały czas na nowo opowiadać sobie świat, wyjaśniać jak on działa, z czego jest zbudowany. To jest jedna rzecz, a druga, równie ważna, jest taka, że technologie i nauka dostarczają nam Rezma i tych narzędzi, które pozwalają zmieniać świat i żeby rozpoznać do czego tych narzędzi tak naprawdę można użyć znów potrzebujemy ludzi, którzy myślą out of the box, którzy myślą nieszablonowo, którzy widzą taki horyzont, który nam często umyka i tymi osobami są artystki i artyści. Ci ludzie, którzy myślą bardzo w kreatywny sposób i widzą też, jak za pomocą tego, co nam dostarcza technologia, bo to są tylko narzędzia, możemy ich użyć do czegokolwiek, do niszczenia, do budowania, możemy je też w ogóle zmarnować i nie dostrzec w nich potencjału.

I tutaj wkracza sztuka, która bezpośrednio nie zmienia świata, ale pokazuje, jak moglibyśmy go zmienić. To jest bardzo ważne, co powiedziałeś, że rozmawiamy o narzędziach i często obwiniamy narzędzia o złe rzeczy. Za narzędziami zawsze stoi człowiek i pytanie, jak te narzędzia zostaną użyte. Michael, Ty w swojej pracy używasz algorytmów. Używasz techniki 3D, czyli posługujesz się najnowocześniejszymi wynalazkami. I co one Ci dają? Czym one są dla Ciebie jako dla artysty? Myślę, że są to naprawdę narzędzia. W sensie historycznym, że artyści i architekty zawsze używają narzędzi.

Ale myślę, że w tej chwili, gdy technologia jest tak nowa, jest ważne wejście z powrotem i odwiedzenie miejsca możliwości. Stach, współpracujecie przy tym projekcie. Ta instalacja jest trzecią odsłoną projektu Digital Grotesque. Dwie pierwsze już powstały, teraz powstaje najnowsza. Jak ty to nazywasz? To jest instalacja, rzeźba, architektura. Czym jest to, co Michael tworzy? Jakbyś miał wytłumaczyć odbiorcy, które się tutaj pojawi, obejrzeć to dzieło. Tak, to jest dobre pytanie. Technicznie to, co zobaczymy w Nowym Teatrze, to będzie po pierwsze imersyjna projekcja wideo, instalacja multimedialna, taka projekcja pochłaniająca widza, wyświetlona w 360 stopniach.

I po drugie będzie materializacja tego projektu, który zobaczymy w instalacji multimedialnej. Materializacja w postaci rzeźby, kolumny, która pojawi się w hułaje Nowego Teatru. Czyli zobaczymy jak to, co powstaje wirtualnie w komputerze jako pewien proces symulacji, materializuje się i przekracza tą bramę między Światem wirtualnym i światem fizycznym. To jest bardzo ważne, bo o tym między innymi jest ten projekt. BMW Art Club. Tak, i również dotyczy tego praktyka Michaela Hansmajera, czyli pracy z algorytmami, pozwalanie im Kontynuować to, co zaczyna architekt, co najpierw powstaje jako model, ale już to zobaczymy tu w Nowym Teatrze, może przechodzić do naszej fizycznej rzeczywistości, czyli być zaczynem nowych przestrzeni, które potem będziemy mogli użytkować.

Zarówno tych cyfrowych, jak i tych fizycznych. To zresztą bardzo wpisuje się w sam pomysł BMW Art Club, które łączy nowe technologie ze sztuką. A z kolei słuchałam wykładu twojego, Michael, na TEDx i mówiłeś o tym, że dla ciebie najważniejsze jest nie tyle kreowanie form jako takich, tylko kreowanie procesu tworzenia, że sam proces jest tym, co ciebie najbardziej interesuje. To też bardzo się wpisuje w tę It's true, it's very much about designing a process and this has certain advantages, namely that we can re-run the process and we can create not only a single form, but an entire family of forms.

Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.